Tổng Giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus tuần trước cảnh báo người dân châu Âu đang vật lộn với nắng nóng cực đoan, khiến trường học đóng cửa và lưới điện quá tải. Nhà ở, nơi làm việc và trường học tại châu Âu không được thiết kế để chống chịu nhiệt độ cao, biến nắng nóng thành “kẻ giết người thầm lặng”.
Vòng lặp nắng nóng – điều hòa – quá tải điện
Các đợt nắng nóng liên tiếp làm gia tăng sử dụng máy điều hòa, đẩy nhu cầu điện lên cao, gây áp lực lớn lên lưới điện. Châu Âu rơi vào vòng lặp “nắng nóng – gia tăng điều hòa – quá tải lưới điện”. Nắng nóng cũng làm giảm hiệu suất pin mặt trời và cạn kiệt nước cho thủy điện.
Các nước buộc quay lại nhiên liệu hóa thạch
Nhiều nước phải tạm thời sử dụng nhiên liệu hóa thạch để bù đắp thiếu hụt năng lượng. Pháp cắt giảm hơn 4GW công suất điện hạt nhân giữa đỉnh nắng nóng, tăng công suất nhà máy khí đốt. Đức do nhiệt độ cao và lặng gió làm giảm điện gió, điện mặt trời, phải kích hoạt tối đa nhiệt điện khí và than. Italy chứng kiến nhiều gia đình, doanh nghiệp nhỏ dùng điều hòa thế hệ cũ, làm tăng khí thải nhà kính.
Thỏa thuận Xanh đối mặt thách thức
Thỏa thuận Xanh của EU công bố năm 2019 đặt mục tiêu đạt Net Zero vào giữa thế kỷ này thông qua cắt giảm nhiên liệu hóa thạch, giảm phát thải và nâng cao hiệu quả năng lượng. Tuy nhiên, các biện pháp chống nóng khẩn cấp đang đi ngược lộ trình, thậm chí xung đột với mục tiêu khí hậu. Dư luận lo ngại nắng nóng cực đoan có thể làm “trật bánh” hành trình Net Zero. Giới chức EU khẳng định Thỏa thuận Xanh là “tấm khiên” bảo vệ châu Âu, nhất là khi biến đổi khí hậu đã là thực tế hiện tại.
