Nằm nép mình trong một con hẻm nhỏ trên đường Nguyễn Tất Thành (quận 4 cũ, TP.HCM), đình Khánh Hội trăm năm tuổi vẫn giữ được vẻ tĩnh lặng, uy nghi giữa lòng đô thị sầm uất. Ngôi đình được xây dựng từ năm 1807 bên bờ rạch Bến Nghé, nay thuộc đường Đoàn Như Hải. Năm 1858, đình bị thiêu hủy cùng làng Khánh Hội, đến năm 1937 mới được dựng lại tại vị trí hiện tại.
Sắc phong vua Tự Đức và cổ vật quý
Hiện vật quý giá nhất của đình là sắc phong vua Tự Đức ban cho Thần Thành hoàng bổn cảnh thôn Khánh Hội vào ngày 29 tháng 11 năm Tự Đức thứ 5 (tháng 1 năm 1852), với mỹ tự "Quảng hậu Chính trực Hựu thiện Đôn ngưng". Bản gốc hiện được bảo quản trong két sắt, bản sao được trưng bày phục vụ khách tham quan.
Ông Nguyễn Văn Tuấn (74 tuổi), người bảo vệ đã gắn bó hơn 13 năm với di tích, cho biết: "Giá trị tài sản của kho cổ vật rất lớn. Do số lượng hiện vật lớn và nhiều món có giá trị lịch sử cao, đình luôn bố trí người túc trực cả ngày lẫn đêm để trông coi. Năm 2019, đình trình báo mất một số hiện vật như: tượng bà Nguyệt, ông Nhật và cá hóa long. Sau vụ việc, công tác bảo vệ di sản được siết chặt hơn để tránh thất thoát những hiện vật còn lại."
Kiến trúc và hiện vật độc đáo
Đình Khánh Hội mang kiến trúc đình làng Nam bộ, nổi bật với mái ngói âm dương phủ màu thời gian, các hình đắp nổi rồng mây và tượng gốm men cổ. Bên trong chính điện, các bức hoành phi ngả màu thời gian vẫn còn rõ những dòng chữ Hán như "Thần linh thiên cổ", "Khánh Hội thần ân đức chính", được thực hiện từ đầu thế kỷ 20.
Đình hiện lưu giữ lư hương, án thờ, hoành phi, câu đối, bài vị được chế tác bằng giấy bản, đồng và gỗ gõ. Đáng chú ý, hai hiện vật màu nâu sẫm treo đối xứng hai bên chính điện khiến nhiều người tò mò. Ông Tuấn kể: "Tôi cũng từng thắc mắc vì sao đình treo hiện vật này. Sau này hỏi một số chuyên gia về đình dự lễ, họ cho rằng có thể đó là phần xương cá." Tuy nhiên, chưa có tài liệu nào xác định chính xác nguồn gốc hai hiện vật này.
Di tích cấp thành phố và sinh hoạt tín ngưỡng
Với giá trị lịch sử, kiến trúc và văn hóa, năm 2006 đình Khánh Hội được xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật cấp thành phố. Hằng năm, vào các ngày 15, 16 và 17 tháng 2 âm lịch, đình tổ chức lễ Kỳ Yên với các nghi thức tế lễ truyền thống, thu hút đông đảo người dân đến dâng hương và cầu bình an.
Giữa sự đổi thay của đô thị ven sông Sài Gòn, đình Khánh Hội vẫn là một trong những địa chỉ lưu giữ rõ nét nhất ký ức về vùng đất Khánh Hội xưa, nơi còn bảo tồn sắc phong vua Tự Đức cùng nhiều hiện vật quý có tuổi đời hàng trăm năm.
