Người đàn ông đam mê hồi sinh hoàng mai Huế cổ thụ
Những gốc mai cổ thụ từng bị lãng quên trong góc vườn nhà dân ở Huế đã được anh Nguyễn Đắc Hùng, cư dân phường An Cựu, săn tìm và tạo thế thành những tác phẩm nghệ thuật độc đáo. Vườn hoa của anh nằm bên dòng sông Như Ý, được xem là thủ phủ của hoàng mai nổi tiếng xứ Huế. Vào những ngày đầu năm mới, khu vườn này bừng sáng với sắc vàng rực rỡ từ hàng chục gốc mai cổ thụ bung nở, thu hút đông đảo người dân và du khách đến tham quan, chụp ảnh.
Tình yêu hoàng mai Huế từ thuở ấu thơ
Tình yêu với hoàng mai Huế đã nhen nhóm trong anh Hùng từ khi còn nhỏ. Mỗi dịp Tết đến, trong sân nhà anh luôn có cây mai vàng nở rộ. Mai Huế có đặc trưng với 5 cánh, màu vàng nhẹ nhàng và mùi thơm dìu dịu, mang đậm hồn cốt của cố đô. Anh chia sẻ: "Ngày nhỏ, tôi cứ mong Tết chỉ vì được ngắm mai nở. Cái màu vàng ấy không rực rỡ chói chang mà ấm áp, nhẹ nhàng, nhìn vào là thấy lòng mình lắng lại". Người đàn ông 52 tuổi này đã giữ nguyên tình cảm đó suốt bao năm tháng.
Hành trình học hỏi và chăm sóc mai
Khoảng hơn 30 năm trước, khi thú chơi mai bonsai ở Huế chưa thực sự sôi động, anh Hùng bắt đầu tìm hiểu cách trồng và chăm sóc mai. Ban đầu, anh chỉ có vài chậu mai nhỏ trong sân nhà, sau đó anh mày mò học hỏi qua sách vở và tìm đến các nghệ nhân lớn tuổi để xin chỉ dẫn. Từng kỹ thuật tỉa cành, bón phân, xử lý cho mai ra hoa đúng dịp Tết đều được anh ghi nhớ cẩn thận. Càng chăm sóc, anh càng say mê, và những gốc mai nhỏ dần lớn lên theo năm tháng, đồng hành với niềm đam mê ngày càng lớn của anh.
Săn tìm và hồi sinh những gốc mai cổ
Để có được những gốc hoàng mai Huế ưng ý, anh Hùng thường lặn lội khắp các làng quê vùng ven Huế. Hễ nghe tin ở đâu có mai cổ đẹp, anh lại tìm đến hỏi mua. Anh thường trò chuyện, chia sẻ mong muốn bảo tồn và phát triển giá trị của hoàng mai Huế, cam kết sẽ chăm sóc cây cẩn thận và giữ gìn nét cổ kính vốn có. Sự chân thành này giúp anh tạo được niềm tin và nhận được sự đồng ý của nhiều chủ cây. Tuy nhiên, không ít lần anh về tay trắng dù trả giá cao, vì đối với nhiều gia đình, cây mai là kỷ vật ông bà để lại, gắn liền với ký ức sum họp ngày Tết.
Nhiều gốc mai nằm khuất trong góc vườn, đã lâu không được chăm sóc, với thân cây xù xì, rêu phong bám kín và cành nhánh mọc tự do. Với người khác, đó có thể chỉ là cây mai già cỗi, nhưng với con mắt của người chơi mai lâu năm, anh Hùng nhìn thấy giá trị tiềm ẩn. Anh chia sẻ: "Mỗi gốc mai cổ giống như một báu vật bị lãng quên. Nó mang trong mình lịch sử của cả một gia đình, thậm chí vài thế hệ. Nếu biết cách chăm sóc và tạo thế lại, nó sẽ hồi sinh và trở nên vô cùng quý giá".
Kỹ thuật chăm sóc và tạo thế tinh tế
Khi nói về kỹ thuật chăm hoàng mai Huế, anh Hùng nhấn mạnh việc xử lý bộ rễ quyết định sức sống của cây. Những rễ hư hỏng được cắt bỏ, đất cũ được thay mới bằng loại phù hợp với đặc tính của hoàng mai Huế. Sau đó là giai đoạn dưỡng cây, giúp cây phục hồi sức khỏe sau quá trình bứng chuyển. Có những cây phải mất 1-2 năm chỉ để ổn định, và khi cây khỏe mới bắt đầu tính đến chuyện tạo dáng.
Tùy vào thế tự nhiên sẵn có của từng gốc mai mà anh lựa chọn hướng tạo thế phù hợp, như trực, hoành, huyền, hay những thế phức tạp hơn thể hiện sự uyển chuyển nhưng vẫn giữ được vẻ cổ kính. Quá trình này đòi hỏi sự kiên nhẫn và tinh tế. Anh Hùng luôn quan niệm tạo thế cho mai không phải là ép cây theo ý mình mà là tôn trọng và làm nổi bật vẻ đẹp tự nhiên vốn có. Cái đẹp của hoàng mai Huế nằm ở sự thanh thoát, nhẹ nhàng, không phô trương.
Giá trị và ý nghĩa bảo tồn
Trong khu vườn của anh Hùng hiện có nhiều gốc mai cổ thụ được giới chơi mai đánh giá cao. Có cây anh mua cách đây 20 năm với giá 18 triệu đồng, nay có người trả hơn 2 tỷ đồng nhưng anh vẫn chưa muốn bán. Anh giải thích: "Tiền thì ai cũng cần, nhưng có những cây mình gắn bó quá lâu, coi như bạn tri kỷ. Bán đi rồi sẽ thấy trống vắng". Thị trường hoàng mai Huế những năm gần đây trở nên sôi động, với nhiều gốc mai cổ bán vài trăm triệu đến hàng tỷ đồng. Điều đáng quý nhất là ngày càng nhiều người quan tâm đến hoàng mai Huế, góp phần giữ gìn giống mai thuần chủng đặc trưng của cố đô.
Trong bối cảnh nhiều giống mai ngoại xuất hiện, anh Hùng nhận thấy việc bảo tồn hoàng mai Huế càng trở nên cần thiết, không để giống này bị mai một. Vì thế, ngoài việc kinh doanh, anh sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm cho những người trẻ yêu và thích chơi mai. Nhiều bạn trẻ tìm đến vườn anh học hỏi cách chăm sóc, tạo thế, và anh không giấu nghề, bởi "chỉ khi có nhiều người cùng chung tay thì hoàng mai Huế mới thực sự được gìn giữ lâu dài".
Mỗi mùa hoàng mai nở, với anh Hùng, không chỉ là mùa kinh doanh mà còn là mùa của niềm vui và sự tiếp nối truyền thống. Anh chỉ mong sao sau này khi nhắc đến Tết Huế, người ta vẫn nhớ đến hoàng mai và sẽ có thêm nhiều người trẻ tiếp tục yêu, tiếp tục giữ gìn loài hoa này.
