Bác sĩ chuyên khoa 2 Châu Thị Anh, phụ trách Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện đa khoa Xuyên Á TP.HCM, cho biết đường tự nhiên trong vải thiều chủ yếu là fructose, glucose, sucrose, khiến vải có vị ngọt đậm. Đây là các loại đường đơn giản, có thể hấp thụ nhanh, vì vậy cần lưu ý không nên ăn quá nhiều trong thời gian ngắn, nhất là khi đói, để tránh tình trạng hạ đường huyết đột ngột, dân gian thường gọi là "say vải".
Nguy cơ hạ đường huyết khi ăn vải
"Khi nạp lượng lớn đường glucose, chúng trực tiếp hấp thu qua niêm mạc ruột vào thẳng hệ tuần hoàn máu nhanh chóng, sau đó phân phối khắp cơ thể. Hiện tượng hạ đường huyết đột ngột xảy ra khi cơ thể kích thích tuyến tụy tiết ra insulin quá mức để xử lý, nhanh chóng điều hòa lại đường huyết và đưa glucose vào trong tế bào", bác sĩ Anh phân tích.
Ăn vải thế nào thì gây hại sức khỏe?
Ăn nhiều vải một lúc
Ăn nhiều một lúc có thể làm đường huyết tăng nhanh rồi tụt xuống, gây cảm giác mệt, đói cồn cào hoặc choáng ở một số người.
Ăn khi bụng đói
Một số nghiên cứu ghi nhận ở trẻ em suy dinh dưỡng ăn rất nhiều vải lúc đói có thể liên quan đến hạ đường huyết vào cuối ngày. Với người lớn khỏe mạnh, nguy cơ thấp hơn nhưng vẫn có thể thấy mệt, run hoặc khó chịu nếu ăn quá tay lúc đói.
Cơ địa nhạy cảm, nóng trong, khó tiêu
Theo y học cổ truyền, quả vải có vị ngọt, tính ôn (ấm). Việc tiêu thụ quá nhiều quả vải cùng một lúc có thể gây nóng trong, nổi mụn, hoặc các phản ứng không mong muốn khác như nhiệt miệng, táo bón hoặc cảm giác bứt rứt.
Người tiểu đường
Vải thiều tươi có chỉ số đường huyết (GI) khoảng 57, thuộc nhóm trung bình. Tuy nhiên, người mắc tiểu đường cần chú ý cả tải lượng đường huyết (GL), vì vậy nên giới hạn lượng vải ăn vào ở mức dưới 9 quả mỗi ngày. "Ngoài ra, vải thiều đóng hộp có chỉ số GI 79 thuộc nhóm có GI cao và được đưa vào nhóm thực phẩm người tiểu đường không nên sử dụng. Và cũng không khuyến khích tiêu thụ nhiều đối với cả người bình thường", bác sĩ Châu Thị Anh lưu ý.
Nên ăn vải thiều ở mức nào cho an toàn?
Bác sĩ Châu Thị Anh đưa ra khuyến nghị cụ thể về liều lượng vải thiều an toàn cho từng nhóm đối tượng:
- Phụ nữ có thai và trẻ em: chỉ nên ăn khoảng 3 - 4 quả vải/ngày.
- Người lớn: tối đa 10 - 12 quả/ngày.
- Người có nguy cơ tiểu đường và bệnh tiểu đường: chỉ nên ăn khoảng 6 - 8 quả/ngày, chia nhỏ thành nhiều lần.
Ngoài ra, để đảm bảo an toàn, cần lưu ý: không ăn khi bụng đói; chia lượng nhỏ, không ăn liên tục quá nhiều; uống đủ nước, ăn cùng bữa ăn có đạm hoặc chất xơ.
