Nghệ An: Cảnh tượng trái ngược trong ngày thả cá chép tiễn Táo quân
Sau khi hoàn thành nghi lễ cúng ông Công, ông Táo vào ngày 23 tháng Chạp, hàng trăm người dân tại tỉnh Nghệ An đã nô nức mang những chú cá chép vàng nhỏ xinh ra các bờ sông, mặt hồ để thực hiện nghi thức phóng sinh truyền thống. Một trong những địa điểm thu hút đông đảo người tham gia nhất là khu vực sông dưới chân cầu Cửa Tiền, thuộc địa bàn phường Trường Vinh.
Nét đẹp văn hóa bị phủ bóng bởi thực trạng ô nhiễm
Theo ghi nhận thực tế, dòng người đổ về đây liên tục từ sáng sớm, trên tay ai nấy đều cầm theo những chiếc xô nhựa, lọ thủy tinh, hoặc phổ biến nhất là các túi nylon chứa đầy cá chép vàng loại nhỏ, cỡ chỉ bằng khoảng ba ngón tay. Loại cá này được ưa chuộng vì kích thước vừa vặn để bày biện trên mâm cúng, đồng thời màu sắc vàng óng được cho là đẹp mắt và phù hợp với nghi lễ.
Anh Nguyễn Văn Công, một cư dân sinh sống tại phường Trường Vinh, chia sẻ: "Việc thả cá chép để tiễn đưa Táo quân về chầu trời là một phong tục đẹp, có từ lâu đời của cha ông ta. Tuy nhiên, tôi thực sự không hiểu suy nghĩ của một số người khi vừa thả cá, vừa lại đổ trực tiếp tro tàn và rác thải xuống lòng sông. Chính tôi cũng phải dùng tay gạt mãi lớp tro dày đặc mới có thể thả được chú cá của mình xuống nước."
Anh Công bày tỏ sự bức xúc: "Nhìn cảnh chân hương, tro hóa vàng, thậm chí cả vàng mã nổi lềnh bềnh kín một góc sông, tôi cảm thấy rất mất mỹ quan và lo ngại về tình trạng ô nhiễm môi trường nước. Tôi tha thiết hy vọng mọi người sẽ nâng cao ý thức hơn, hãy bỏ rác, tro đúng nơi quy định để giữ gìn cảnh quan và bảo vệ môi trường sống."
Hệ lụy đáng buồn: Cá chép khó sống trong môi trường ô nhiễm
Hậu quả của việc xả rác bừa bãi là rõ ràng và trực quan. Mặc dù hàng trăm, hàng nghìn con cá chép vàng được thả xuống với mong ước tốt đẹp về sự phóng sinh, nhưng không phải con nào cũng có cơ hội sống sót. Nhiều con cá sau khi được thả xuống đã lờ đờ, bơi chậm chạp và không thể di chuyển xa do môi trường nước bị ô nhiễm nặng.
Nguyên nhân chính được chỉ ra là do nước sông tại khu vực này bị bao phủ bởi một lớp dày đặc gồm tro bụi từ việc đốt vàng mã, chân hương đã qua sử dụng, cùng với vô số túi nylon và các loại rác thải khác. Lớp hỗn hợp này không chỉ làm giảm lượng oxy hòa tan trong nước mà còn gây ngộp thở trực tiếp cho các sinh vật thủy sinh, trong đó có những chú cá chép vừa được phóng sinh.
Ý thức cộng đồng cần được cải thiện
Điều đáng nói là ngay tại khu vực bờ sông, chính quyền địa phương đã bố trí khá nhiều thùng rác công cộng với mục đích khuyến khích người dân vứt rác đúng chỗ. Tuy nhiên, thực tế cho thấy nhiều người vẫn có thói quen tiện tay ném thẳng túi nylon đựng cá hoặc đổ tro từ trên bờ xuống lòng sông, bất chấp sự hiện diện của các thùng rác này.
Hành động này không chỉ gây khó khăn cho những người đang cố gắng thả cá một cách trang nghiêm, mà còn tạo nên một hình ảnh phản cảm, làm lu mờ đi ý nghĩa nhân văn và nét đẹp văn hóa vốn có của phong tục thả cá chép ngày ông Công, ông Táo. Sự việc tại sông Cửa Tiền, Nghệ An một lần nữa đặt ra câu hỏi về ý thức bảo vệ môi trường trong cộng đồng, đặc biệt là trong các dịp lễ hội truyền thống.
