Nhiều địa phương đang hào hứng phát động các cuộc thi thiết kế biểu trưng (logo) với kỳ vọng phục vụ quảng bá, xúc tiến đầu tư, phát triển du lịch và xây dựng thương hiệu. Không ít nơi còn kỳ vọng một logo đẹp sẽ khơi dậy niềm tự hào, ý thức gìn giữ giá trị văn hóa, lịch sử của quê hương. Đó là mong muốn chính đáng nhưng cũng cần đặt ngược một câu hỏi: Có thật sự cần thiết địa phương nào cũng phải có một logo hay không?
Logo không thể thay thế bản sắc văn hóa và trải nghiệm
Điều làm người ta nhớ đến một địa phương trước hết là tên gọi, ký ức, trải nghiệm và bản sắc văn hóa, chứ không phải một biểu tượng đồ họa. Thương hiệu được bồi đắp qua nhiều năm, chứ không thể tạo dựng chỉ bằng một hình vẽ. Nhiều cuộc thi hiện nay dường như đang nhầm lẫn giữa thiết kế mỹ thuật và xây dựng thương hiệu. Thương hiệu không phải là hình cánh chim, ngọn núi hay vài nét sóng biển. Thương hiệu là lý do khiến người ta muốn đến, muốn đầu tư, muốn quay lại và muốn giới thiệu vùng đất ấy.
Ôm đồm đặc trưng khiến logo rối mắt, khó nhớ
Vì muốn đưa thật nhiều đặc trưng vào một biểu trưng nên không ít logo trở nên ôm đồm: núi, biển, mặt trời, chim, bông lúa, bánh răng, dòng sông... Mỗi chi tiết đều có ý nghĩa, nhưng ghép lại thành một tổng thể thì trở nên rối mắt, khó nhớ. Nếu chưa trả lời được câu hỏi vì sao người ta muốn đến thì có thêm bao nhiêu logo cũng khó tạo nên bản sắc.
Chi phí tổ chức cuộc thi cần được nhìn nhận thực tế
Một cuộc thi logo không chỉ có tiền thưởng mà còn là chi phí tổ chức, truyền thông, hội đồng chấm giải và thời gian của bộ máy. Nếu sản phẩm sau đó ít được sử dụng hoặc không tạo thêm giá trị truyền thông thì hiệu quả đầu tư cần được nhìn nhận một cách thực tế. Dĩ nhiên, logo vẫn cần cho lễ hội, năm du lịch, chương trình xúc tiến đầu tư hay một khu đô thị mới… Khi ấy, logo là công cụ truyền thông, không phải mục tiêu tự thân.
Không nên biến thiết kế logo thành phong trào
Một địa phương được nhớ đến trước hết nhờ quản trị hiệu quả, cảnh quan hấp dẫn, sản phẩm đặc sắc, bản sắc văn hóa và con người mến khách. Khi những giá trị ấy đã hiện hữu, logo sẽ là điểm nhấn. Còn nếu những giá trị cốt lõi chưa đủ sức thuyết phục thì logo, dù đoạt giải cao đến đâu, cũng khó trở thành bộ mặt của một vùng đất.
