Đền Lảnh Giang, tọa lạc tại phường Duy Tân, thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam, là một trong những di tích lịch sử-văn hóa quốc gia tiêu biểu. Năm 2026 đánh dấu tròn 30 năm ngôi đền được Nhà nước công nhận (1996-2026), một cột mốc quan trọng trong công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản.
Lịch sử và kiến trúc độc đáo
Đền thờ ba vị tướng thời Hùng Vương thứ 18 có công dẹp giặc Thục, giữ yên bờ cõi, đồng thời thờ công chúa Tiên Dung và Chử Đồng Tử - một trong Tứ bất tử của tín ngưỡng dân gian Việt Nam. Với kiến trúc nội công ngoại quốc gồm ba tòa, mười bốn gian mang phong cách thời Nguyễn, đền giữ được vẻ đẹp cổ kính và trang nhã qua bao thăng trầm. Nghệ thuật chạm khắc tinh xảo với các đề tài tứ linh, cúc hóa long, lưỡng long chầu nguyệt, giàn nho, hoa dây, sóng nước tạo nên vẻ đẹp linh thiêng, cuốn hút.
30 năm di tích quốc gia và lễ hội di sản
Năm 1996, đền Lảnh Giang được xếp hạng Di tích lịch sử-văn hóa quốc gia. Đến năm 2017, Lễ hội truyền thống đền Lảnh Giang được ghi vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Hiện nay, trên địa bàn phường Duy Tân có hơn 50 di tích lịch sử-văn hóa, trong đó 10 di tích, cụm di tích được xếp hạng quốc gia. Đền Lảnh Giang nổi bật là điểm đến văn hóa tâm linh, hội tụ giá trị lịch sử, kiến trúc, tín ngưỡng và văn hóa truyền thống.
Lễ hội năm 2026: Kết nối truyền thống và hiện đại
Lễ hội đền Lảnh Giang năm 2026 được tổ chức với nhiều hoạt động phong phú, kết hợp hài hòa giữa phần lễ trang nghiêm và phần hội sôi nổi. Phần lễ thể hiện lòng thành kính với tiền nhân, giữ gìn giá trị văn hóa phi vật thể. Phần hội gồm các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao và trò chơi dân gian, mang không khí vui tươi, đoàn kết, giới thiệu nét đẹp truyền thống địa phương.
Đồng chí Nguyễn Quý Hùng, Chủ tịch UBND phường Duy Tân, cho biết: “Lễ hội hằng năm được địa phương tổ chức nền nếp, quy mô trong không khí linh thiêng, trang trọng, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt văn hóa tinh thần của Nhân dân. Để bảo tồn và phát huy giá trị di tích và Lễ hội đền Lảnh Giang - di sản quý giá của dân tộc, gắn với thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, chính quyền địa phương tăng cường công tác quản lý, đẩy mạnh xã hội hóa trong việc tu bổ, bảo vệ và phát huy giá trị di tích và tổ chức lễ hội theo đúng ý nghĩa, giá trị và quy định của Luật Di sản văn hóa.”
Ý nghĩa văn hóa và định hướng phát triển
Lễ hội đền Lảnh Giang là lễ hội tiêu biểu mang bản sắc văn hóa của người Việt vùng hạ châu thổ sông Hồng; nơi bảo tồn, phát huy giá trị thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu. Không chỉ là dịp tri ân công đức các bậc tiền nhân, giáo dục truyền thống yêu nước và đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, lễ hội còn góp phần quảng bá hình ảnh quê hương Duy Tân giàu truyền thống văn hóa, thân thiện, nghĩa tình. Với sự quan tâm của tỉnh, cấp ủy, chính quyền và nhân dân địa phương, đền Lảnh Giang tiếp tục được gìn giữ, tôn tạo, phát huy giá trị, trở thành điểm đến văn hóa tâm linh tiêu biểu của tỉnh Hà Nam.
