Đờn Ca Tài Tử Nam Bộ: Hành Trình Vinh Danh Di Sản Thế Giới
Năm 2010, Ủy ban nhân dân tỉnh Bạc Liêu (cũ) cùng một số tỉnh, thành phố phía Nam đã chính thức kiến nghị các bộ, ngành chức năng và Chính phủ đề xuất UNESCO công nhận đờn ca tài tử là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Chỉ ba năm sau, vào năm 2013, nghệ thuật đờn ca tài tử Nam Bộ đã được UNESCO ghi danh, đánh dấu một cột mốc quan trọng trong việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc.
Vai Trò Tiên Phong Của Bạc Liêu Và Sự Ủng Hộ Của Người Dân
Theo các nhà nghiên cứu, thành công này không thể không nhắc đến công lao đi đầu của chính quyền tỉnh Bạc Liêu (cũ) và sự ủng hộ nhiệt tình từ người dân địa phương. Ông Trần Phước Thuận, nguyên Chủ tịch Hội Văn nghệ dân gian tỉnh Bạc Liêu (cũ) và là chuyên gia nghiên cứu về đờn ca tài tử, chia sẻ: "Vùng đất Bạc Liêu xưa được coi là 'cái nôi', là quê hương của đờn ca tài tử, bởi nơi đây đã sản sinh ra nhiều nghệ nhân, nghệ sĩ tiền bối tài năng."
Ông Thuận nhấn mạnh rằng, chính tại Bạc Liêu, những bản đờn và bài ca bất hủ cho đờn ca tài tử đã ra đời, tạo nên một phong trào sáng tác mạnh mẽ từ đầu thế kỷ XX. Đặc biệt, vào thập niên 30 của thế kỷ XX, hoạt động đờn ca tài tử ở Bạc Liêu phát triển vượt bậc cả về số lượng lẫn chất lượng, vang danh khắp Nam Kỳ.
Sự Phát Triển Mạnh Mẽ Và Những Đóng Góp Lịch Sử
Trong thời kỳ này, nhạc sĩ Cao Văn Lầu cùng các bạn đồng môn đã thành lập Ban đờn ca tài tử Bạc Liêu, một tổ chức không chỉ khuấy động phong trào trong tỉnh mà còn có tiếng vang rộng khắp vùng. Đáng chú ý, nhạc sĩ Cao Văn Lầu chính là tác giả của bản "Dạ cổ hoài lang", được xem là tiền thân của bản vọng cổ và nghệ thuật đờn ca tài tử Nam Bộ, góp phần định hình diện mạo âm nhạc truyền thống.
Sức Sống Mãnh Liệt Trong Đời Sống Hiện Đại
Ngày nay, phong trào đờn ca tài tử vẫn tiếp tục tỏa sáng tại vùng đất này. Nghệ nhân Đỗ Ngọc Ẩn, Chủ tịch Hội Văn học nghệ thuật tỉnh Cà Mau, cho biết: "Chỉ tính riêng các xã, phường tại Bạc Liêu cũ, hiện đã có gần 70 câu lạc bộ, đội, nhóm sinh hoạt đờn ca tài tử với hơn 500 nghệ nhân, tài tử tham gia. Con số này minh chứng cho sức sống mãnh liệt của loại hình nghệ thuật này."
Ông Ẩn chia sẻ thêm: "Gần 40 năm gắn bó với đờn ca tài tử, không chỉ riêng tôi mà nhiều người yêu thích nơi đây đều rất tự hào khi nghệ thuật này được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại. Chúng tôi luôn ý thức trách nhiệm giữ gìn và lan tỏa nó sâu rộng hơn."
Cam Kết Bảo Tồn Và Phát Triển Từ Cộng Đồng
Nghệ nhân Từ Duy Toàn từ phường Bạc Liêu cũng khẳng định, câu lạc bộ đờn ca tài tử của ông vẫn sinh hoạt thường xuyên, và hầu hết các câu lạc bộ tại đây đều duy trì hoạt động bình thường sau khi sáp nhập tỉnh. Ông Toàn tâm huyết: "Loại hình văn nghệ này đã 'ngấm vào máu' tôi và nhiều người dân. Tôi mong các cấp chính quyền và ngành chức năng quan tâm hơn bằng những việc làm cụ thể, thiết thực để hỗ trợ phong trào đờn ca tài tử địa phương."
Hỗ Trợ Từ Chính Quyền Và Tiềm Năng Du Lịch
Ông Trần Phước Thuận cũng bày tỏ sự ghi nhận đối với sự quan tâm của lãnh đạo tỉnh Cà Mau (mới) sau khi hợp nhất hai tỉnh Bạc Liêu và Cà Mau. Cụ thể, Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau đã chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ thực hiện dự án tu bổ, chống xuống cấp Khu lưu niệm nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ và nhạc sĩ Cao Văn Lầu tại phường Bạc Liêu.
Khu lưu niệm này không chỉ là điểm đến văn hóa quan trọng mà còn được Hiệp hội Du lịch Đồng bằng sông Cửu Long công nhận là điểm du lịch tiêu biểu, đồng thời được chính quyền tỉnh công nhận sản phẩm OCOP đạt hạng 4 sao trong lĩnh vực du lịch. Điều này thu hút đông đảo du khách trong và ngoài tỉnh, góp phần quảng bá hình ảnh vùng đất phương Nam.
Kết Luận: Sức Sống Trường Tồn Của Di Sản
Đờn ca tài tử ở Nam Bộ nói chung và Bạc Liêu (cũ) nói riêng luôn sống động bởi nó đã "ngấm vào máu thịt" của nhiều thế hệ người dân. Như nhiều cán bộ và người dân đã khẳng định trong các cuộc trò chuyện, loại hình nghệ thuật này không chỉ là di sản được vinh danh mà còn là một phần không thể thiếu trong đời sống tinh thần của vùng đất phương Nam thân thương.
