Làng nghề chạm khắc gỗ Thiết Úng: Di sản trăm năm vươn tầm du lịch
Nghề chạm khắc gỗ tại Thiết Úng đã có lịch sử lâu đời, trải qua nhiều thế kỷ với những câu chuyện truyền thống đầy tự hào. Theo lời kể của các bậc cao niên trong làng, từ thời nhà Nguyễn, nhiều nghệ nhân tài hoa của Thiết Úng đã được triều đình triệu tập vào cung để tham gia xây dựng các công trình cung điện hoàng gia. Nhờ vào tay nghề điêu luyện và sự tinh xảo trong từng đường nét, họ đã được ban sắc phong, ghi nhận công lao và tài năng xuất chúng.
Dấu ấn lịch sử và sự phát triển hiện đại
Dấu ấn của những nghệ nhân xưa vẫn còn lưu lại rõ nét tại các di tích quốc gia như đình và chùa Thiết Úng, cùng với hệ thống nhà thờ họ cổ kính mang đậm nét kiến trúc truyền thống. Ngày nay, làng nghề gỗ mỹ nghệ Thiết Úng không chỉ bảo tồn được nghề truyền thống mà còn phát triển mạnh mẽ với hàng trăm lao động đang làm việc. Trong số đó, có 28 nghệ nhân và năm Nghệ nhân Ưu tú, những người đang ngày đêm gìn giữ và phát huy tinh hoa của cha ông.
Nghệ nhân Đỗ Văn Cường, Chủ tịch Hội làng nghề chạm khắc gỗ mỹ nghệ Thiết Úng, chia sẻ: "Điểm đặc biệt của Thiết Úng nằm ở việc mỗi nghệ nhân, mỗi gia đình đều chuyên tâm phát triển sản phẩm theo phong cách riêng biệt. Điều này tạo nên sự đa dạng và độc đáo, không nơi nào có được." Các sản phẩm từ làng nghề này vô cùng phong phú, bao gồm:
- Tượng thờ với những đường nét tinh xảo, thể hiện sự tôn kính.
- Hoành phi và câu đối mang ý nghĩa văn hóa sâu sắc.
- Các sản phẩm nội thất cao cấp, kết hợp giữa truyền thống và hiện đại.
Nhiều sản phẩm đã đạt chứng nhận OCOP 3 và 4 sao, được thị trường trong nước và quốc tế ưa chuộng, góp phần nâng cao giá trị kinh tế. Nhờ vậy, các nghệ nhân luôn có việc làm ổn định, không ai phải rời bỏ nghề vì thiếu cơ hội, đảm bảo sự kế thừa và phát triển bền vững.
Định hướng phát triển du lịch văn hóa
Trong những năm gần đây, Thiết Úng ngày càng thu hút đông đảo du khách tìm đến để tham quan, tìm hiểu và trải nghiệm nghề truyền thống. Ông Phạm Trọng La, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Thư Lâm, nhấn mạnh: "Xã xác định phát triển làng nghề gắn liền với du lịch văn hóa là hướng đi bền vững và đầy triển vọng. Chúng tôi đang từng bước hoàn thiện cơ sở hạ tầng, xây dựng các điểm trưng bày và giới thiệu sản phẩm, đồng thời tổ chức các hoạt động trải nghiệm thú vị để thu hút du khách."
Mục tiêu lớn là biến Thiết Úng không chỉ là một trung tâm sản xuất, mà còn trở thành điểm đến văn hóa đặc sắc của Thủ đô Hà Nội. Năm 2025, với Quyết định số 1567/QĐ-UBND, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội đã chính thức công nhận Điểm du lịch Làng nghề gỗ mỹ nghệ Thiết Úng. Đây là bước ngoặt quan trọng, mở ra triển vọng xây dựng các sản phẩm văn hóa sáng tạo đặc trưng, dựa trên nền tảng nghề chạm khắc gỗ đã được lưu truyền qua hàng trăm năm.
Sự kết hợp giữa bảo tồn di sản và phát triển du lịch không chỉ giúp quảng bá hình ảnh của làng nghề mà còn tạo ra nguồn thu nhập ổn định, thúc đẩy kinh tế địa phương. Thiết Úng đang từng bước khẳng định vị thế của mình như một biểu tượng văn hóa, nơi lưu giữ tinh hoa dân tộc và hướng tới tương lai phát triển bền vững.
