Lá tía tô từ lâu đã được người Việt sử dụng trong nhiều bài thuốc dân gian và món ăn hàng ngày. Các nghiên cứu chỉ ra rằng loại dược liệu này có thể hỗ trợ điều trị cúm, ngộ độc thực phẩm, hen suyễn, virus đường hô hấp và tiểu đường.
Công dụng tiêu biểu của lá tía tô
Chống dị ứng, bảo vệ tim mạch và thần kinh: Chiết xuất từ lá tía tô có khả năng ngăn chặn các phản ứng dị ứng trong cơ thể. Hàm lượng Omega-3 cao trong lá giúp chống viêm, chống oxy hóa, đồng thời tăng cường chức năng nhận thức của não, giảm nguy cơ mất trí nhớ ở người già. Omega-3 hấp thụ hàng ngày còn hỗ trợ sức khỏe tim mạch.
Làm đẹp da: Hoạt chất Priseril trong lá tía tô cải thiện sắc tố da và loại bỏ tế bào chết hiệu quả, giúp da đều màu và tươi sáng. Vitamin E trong lá tăng cường độ ẩm, làm da mịn màng.
Điều trị gout và tốt cho tiêu hóa: Bốn hoạt chất trong lá tía tô ức chế enzyme xanthin oxidase, giảm hình thành axit uric gây bệnh gout. Sử dụng chiết xuất lá tía tô hàng ngày cải thiện triệu chứng khó tiêu, trào ngược dạ dày và táo bón nhẹ ở hội chứng ruột kích thích.
Ổn định bệnh tự miễn dịch: Dầu hạt tía tô chứa nhiều axit Omega-3 alpha-linolenic hơn các loại dầu thực vật khác. Omega-3 giúp kiểm soát các bệnh tự miễn như hen suyễn, lupus và viêm khớp dạng thấp. Dầu hạt tía tô ức chế co thắt đường thở và phản ứng với chất kích thích hít phải, đồng thời ngăn di chuyển bạch cầu đến phổi, giảm nguy cơ sốc phản vệ.
Những người không nên uống nước lá tía tô
Theo TS.BSCKII Trần Ngọc Quế - Chủ tịch Hội Đông y tỉnh Quảng Bình trên Báo Sức khỏe & Đời sống, dù tốt nhưng không phải ai cũng dùng được. Các nhóm cần tránh gồm:
- Phụ nữ mang thai: Cơ thể nóng hơn bình thường, dùng lâu ngày có thể tăng huyết áp. Lạm dụng gây mệt mỏi, choáng váng, táo bón, tiểu đỏ.
- Người bị cảm nóng, sốt: Lá tía tô tính ấm, cay, có thể làm ra nhiều mồ hôi, bức bối.
- Người bị tiêu chảy: Tinh dầu kích thích tiêu hóa, tăng nhu động ruột, làm nặng thêm tình trạng tiêu chảy.
- Người chuẩn bị phẫu thuật: Hoạt chất làm giãn mạch, chậm đông máu. Cần ngừng uống ít nhất hai tuần trước phẫu thuật để tránh xuất huyết.
- Người dị ứng với tía tô: Nên thử một lượng nhỏ, nếu sau 24 giờ không phản ứng mới dùng tiếp. Chọn tía tô sạch, không hóa chất độc hại.
Ngay cả người bình thường, nếu uống nước lá tía tô thay nước lọc hàng ngày có thể gặp tác dụng phụ như tăng huyết áp đột ngột, dị ứng, mẩn ngứa, mệt mỏi. Các chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo chỉ uống 1-2 ly (300-500ml) mỗi ngày, dùng trong 24 giờ, uống liên tục tối đa một tuần rồi nghỉ. Hãy lắng nghe cơ thể và sử dụng đúng cách.
