Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân, Đại tá La Văn Cầu đã từ trần ngày 24/6/2026, hưởng thọ 94 tuổi. Ông là vị Đại tá duy nhất thực hiện nghi thức chào điều lệnh bằng tay trái, bởi cánh tay phải đã để lại chiến trường Đông Khê năm 1950.
Tuổi trẻ và những trận đánh đầu tiên
Ông La Văn Cầu sinh năm 1932, dân tộc Tày, quê tại xã Phong Nặm, huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng (nay là xã Đình Phong, Cao Bằng). Năm 1948, ở tuổi 16, ông tham gia quân đội, chiến đấu trong Đại đội 671, Trung đoàn 174, Đại đoàn 316, và được kết nạp Đảng năm 1950.
Trong kháng chiến chống Pháp, ông tham gia 29 trận đánh lớn nhỏ, lập nhiều chiến công. Trước Chiến dịch Biên giới Thu - Đông 1950, ông cùng đơn vị tham gia trận phục kích Bông Lau - Lũng Phầy, góp phần tiêu hao sinh lực địch.
Trận Đông Khê và khoảnh khắc hy sinh cánh tay phải
Tên tuổi ông gắn liền với trận đánh cứ điểm Đông Khê – mở màn Chiến dịch Biên giới lịch sử. Ông được giao nhiệm vụ mang bộc phá đánh lô cốt địch. Khi tiếp cận mục tiêu, hỏa lực đối phương bắn trọng thương, cánh tay phải gần như bị đứt lìa.
Nhớ lại thời khắc ấy, ông kể: "Đạn bắn trúng cánh tay phải và má phải của tôi. Lúc đó, tưởng chết, nên tôi cố hô 'Hồ Chủ tịch muôn năm, Việt Nam độc lập muôn năm'. Khi tỉnh lại, một bên mình đã tê đi, cánh tay phải lủng lẳng, má phải mất. Lại nghĩ đến nhiệm vụ, tôi vùng dậy tìm gói bộc phá... Tôi quay xuống tìm người nhờ chặt cánh tay để tiếp tục làm nhiệm vụ. Quả bộc phá nặng 12 kg nhưng tay trái tôi vẫn đủ sức để xách."
Cuối cùng, khối bộc phá phát nổ, phá hủy mục tiêu, mở đường cho đơn vị làm chủ cứ điểm Đông Khê. Chiến công này góp phần quan trọng vào thắng lợi của Chiến dịch Biên giới 1950.
Danh hiệu Anh hùng và cuộc đời sau chiến tranh
Ngày 19/5/1952, tại Đại hội Chiến sĩ thi đua và Cán bộ gương mẫu toàn quốc lần thứ nhất, La Văn Cầu là một trong bảy chiến sĩ đầu tiên được Chủ tịch Hồ Chí Minh phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân.
Sau chiến tranh, dù thương tật nặng (hạng 71%), ông tiếp tục công tác trong quân đội, đảm nhiệm nhiều vị trí tuyên huấn, công tác thanh niên và cán bộ. Ông được phong quân hàm Đại tá, nghỉ hưu năm 1996, sau đó tham gia Ủy viên Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.
Biểu tượng chào điều lệnh bằng tay trái
Do mất hoàn toàn cánh tay phải, Đại tá La Văn Cầu thực hiện nghi thức chào điều lệnh bằng tay trái. Hình ảnh đó trở thành dấu ấn đặc biệt, biểu tượng cho lòng quả cảm và ý chí quyết chiến quyết thắng của người lính cách mạng.
