Hội Vật Làng Sình Huế: Nét Văn Hóa Thượng Võ Hơn 400 Năm Thu Hút Hàng Nghìn Người
Đến hẹn lại lên, vào ngày 26/2, tức mùng 10 Tết Bính Ngọ, hàng nghìn người dân và du khách đã nô nức đổ về khu vực đình làng Lại Ân, thường gọi là làng Sình, thuộc phường Dương Nỗ, thành phố Huế, để tham dự hội vật truyền thống đặc sắc. Sự kiện này không chỉ là một lễ hội đầu xuân sôi động mà còn mang đậm tinh thần thượng võ với tuổi đời hơn 400 năm, trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống văn hóa của vùng đất Cố đô.
Lịch Sử Và Ý Nghĩa Của Hội Vật
Hội vật làng Sình có nguồn gốc sâu xa từ thời Trần-Hồ, khi thành Hóa Châu được xây dựng ở vị trí chiến lược, với khu vực Thanh Phước - Sình là cửa ngõ án ngữ thủy lộ huyết mạch. Vật võ được sử dụng để huấn luyện binh sĩ, và dần dần, trai làng Sình tích cực tham gia, biến nó thành một phong trào thường niên nhằm rèn luyện sức khỏe cho lao động và bảo vệ quê hương. Dưới thời Nguyễn, triều đình chú trọng đầu tư xây dựng ngã ba Sình thành nơi diễn tập thủy quân, và khuyến khích tổ chức vật võ, ấn định ngày mùng 10 tháng Giêng làm ngày hội thao chính thức.
Ông Phạm Công Nhuận, Trưởng Ban Hội đồng tộc trưởng làng Sình, chia sẻ rằng hội vật đã tồn tại hàng trăm năm, gắn liền với truyền thống dựng và giữ nước của dân tộc. Từ thế kỷ XV, người dân tổ chức hội vật mỗi dịp Tết để cầu mong một năm may mắn, sức khỏe dồi dào cho công việc đồng áng và mùa màng tươi tốt. Đồng thời, đây cũng là cơ hội để tuyển chọn những đô vật giỏi cho phong trào thể thao địa phương.
Diễn Biến Sôi Nổi Của Ngày Hội
Năm nay, hội vật được tổ chức tại một không gian mới được quy hoạch trên khu đất rộng 0,5 ha ở trung tâm làng Lại Ân, tạo điều kiện thuận lợi cho đông đảo người tham dự. Sự kiện mở đầu bằng nghi lễ truyền thống trang trọng, do các bậc cao niên trong làng thực hiện, bao gồm lạy tạ Thành hoàng để cầu mong quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, và nhắc nhở con cháu về công đức của tiền nhân. Một nét độc đáo là tục thả đèn thăng thiên, một văn hóa riêng của làng Sình, được thực hiện như tín hiệu báo hội, gửi gắm ước vọng về một năm mới bình an và may mắn.
Sau hồi trống khai hội vang lên rộn rã, phần vật lệ của thanh niên và trai tráng trong vùng diễn ra từ sáng sớm. Gần 100 đô vật nam và nữ từ các xã, phường trên địa bàn thành phố Huế đã bước vào sới đấu, biểu diễn những miếng đánh đẹp mắt và chắc khỏe. Sới vật trở nên tưng bừng và sôi nổi với tiếng reo hò, cổ vũ nhiệt tình của khán giả dành cho các cặp đô vật tranh tài ở hai độ tuổi: thiếu niên (dưới 15 tuổi) và thanh niên (trên 16 tuổi).
Luật Thi Đấu Và Không Khí Hào Hứng
Hội vật làng Sình có những quy định độc đáo, khác biệt so với nhiều nơi khác. Theo "lệ" làng, các đô vật tham gia không nhất thiết phải là người địa phương, và bất kỳ khán giả nào cũng có thể được mời lên sới đấu vật, tạo nên sự cởi mở và gần gũi. Luật thi đấu áp dụng truyền thống, trong đó đô vật nào bị vật "lấm lưng, trắng bụng" sẽ bị xử thua. Để giành chiến thắng, các đô vật phải đánh bại đối thủ bằng đòn đánh hiệu quả này.
Các vòng đấu diễn ra căng thẳng: đô vật muốn vượt qua vòng loại phải thắng 3 trận, sau đó tiến vào vòng bán kết và chung kết. Ngoài giải vô địch, làng Sình còn dành riêng một khoản tiền để thưởng cho tất cả đô vật tham gia, cùng với các giải Nhất, Nhì, Ba, và đặc biệt là giải thưởng nhân cách và đạo đức cho những người có tinh thần thi đấu đẹp.
Ý Nghĩa Và Tác Động Xã Hội
Hội vật làng Sình không chỉ là một sân chơi đầu xuân đề cao tinh thần thượng võ, mà còn là dịp để thanh thiếu niên rèn luyện thể lực và nhân cách sống đẹp, sống khỏe. Sự kiện này góp phần gìn giữ và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc, thu hút sự quan tâm của lãnh đạo Ủy ban nhân dân thành phố Huế cùng các sở, ban, ngành. Không khí lễ hội diễn ra sôi nổi, hào hứng, với các khán đài chật kín người xem từ sáng sớm, minh chứng cho sức hút bền vững của một truyền thống đã tồn tại qua nhiều thế kỷ.
Như câu ca dao ở Huế nhắc nhở: "Dù ai đi đó đi đây; Ngày Mười hội vật nhớ quay về Sình", hội vật làng Sình mãi là một điểm nhấn văn hóa không thể bỏ lỡ trong mùa lễ hội đầu năm tại Cố đô Huế.
