Trong quá trình đào móng xây dựng nhà ở tại thôn Bản Mòn, xã Đạo Môn, huyện Lộc Bình, tỉnh Lạng Sơn, một hộ dân đã bất ngờ phát hiện hai cột liệt sỹ bằng bê tông cùng nhiều di vật có giá trị lịch sử. Sự việc xảy ra vào ngày 1/7, khi gia đình ông Hoàng Văn Hùng tiến hành đào móng cho ngôi nhà mới.
Phát hiện bất ngờ trong lúc thi công
Khi đào đến độ sâu khoảng 1,5 mét, công nhân phát hiện hai cột bê tông hình trụ, cao khoảng 2 mét, nằm song song. Trên mỗi cột có khắc dòng chữ “Liệt sỹ” và tên một số người. Ngay lập tức, ông Hùng đã báo cáo với chính quyền địa phương. Theo ông Hùng, “Chúng tôi rất bất ngờ và xúc động khi thấy những cột này. Gia đình đã dừng thi công để chờ hướng dẫn từ cơ quan chức năng.”
Nhiều di vật đi kèm
Ngoài hai cột liệt sỹ, tại hiện trường còn phát hiện nhiều di vật khác như mũ cối, bi đông, dép cao su, và một số vật dụng cá nhân. Các di vật này được cho là có niên đại từ thời kỳ kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Ông Nguyễn Văn Tùng, Phó Chủ tịch UBND xã Đạo Môn, cho biết: “Chúng tôi đã bảo vệ hiện trường và thông báo lên huyện để có phương án xử lý. Đây là phát hiện quan trọng, góp phần giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ.”
Phản ứng của chính quyền
Ngay sau khi nhận được tin báo, lãnh đạo huyện Lộc Bình đã cử cán bộ xuống kiểm tra. Dự kiến, các cột liệt sỹ và di vật sẽ được đưa về Bảo tàng tỉnh Lạng Sơn để nghiên cứu và bảo quản. Theo thống kê sơ bộ, có ít nhất 15 di vật được thu thập tại hiện trường. Chính quyền cũng đang truy tìm thân nhân các liệt sỹ để thông báo và tổ chức lễ truy điệu trang trọng.
Ý nghĩa lịch sử
Khu vực phát hiện từng là căn cứ địa cách mạng trong hai cuộc kháng chiến. Việc tìm thấy các cột liệt sỹ và di vật không chỉ có giá trị lịch sử mà còn khơi dậy lòng tự hào dân tộc. Nhiều người dân địa phương đã đến thăm viếng và thắp hương tưởng niệm. Ông Hoàng Văn Hùng chia sẻ: “Gia đình tôi sẵn sàng hiến tặng toàn bộ di vật cho Nhà nước để phục vụ công tác lưu giữ và trưng bày.”
Kế hoạch tiếp theo
UBND huyện Lộc Bình đã lên kế hoạch phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lạng Sơn để tiến hành khai quật khảo cổ tại khu vực này. Dự kiến, công tác khai quật sẽ kéo dài trong 2 tuần. Kết quả sẽ được công bố rộng rãi để người dân và du khách có thể tìm hiểu về lịch sử địa phương.
