Hòa Thân: Đại tham quan với hai di sản bất ngờ cho hậu thế
Trong lịch sử phong kiến Trung Hoa, Hòa Thân luôn được nhắc đến như một đại tham quan khét tiếng. Tài sản của ông sau khi bị tịch thu được ghi nhận tương đương với 15 năm ngân khố triều Thanh, một con số khổng lồ đến mức được ví như "địch quốc". Cuộc đời ông kết thúc nhanh chóng sau khi Càn Long qua đời, khi Gia Khánh lên ngôi và ngay lập tức tiến hành thanh tra, dẫn đến việc tài sản bị niêm phong, quyền lực bị tước bỏ, và cuối cùng là án tử hình. Lịch sử ghi nhận Hòa Thân như một biểu tượng của tham nhũng thời phong kiến.
Thế nhưng, giữa những tranh cãi về nhân vật này, vẫn tồn tại hai câu chuyện được lưu truyền đến ngày nay. Ở một góc nhìn khác, hậu thế thậm chí còn phải cảm ơn Hòa Thân vì những di sản đặc biệt mà ông để lại, góp phần định hình văn hóa ẩm thực và văn học.
Từ đại thọ yến cung đình đến sự phổ biến của lẩu khắp châu Á
Ngày nay, lẩu đã trở thành món ăn không thể thiếu trong những dịp sum họp gia đình và bạn bè. Từ các quán nhỏ ven đường đến những chuỗi nhà hàng nổi tiếng toàn cầu như Haidilao, hình ảnh nồi nước dùng sôi nghi ngút giữa bàn ăn đã trở thành biểu tượng của sự ấm cúng và quây quần.
Theo một số giai thoại, trong một lần Càn Long tổ chức đại thọ yến với số lượng khách mời đông đảo, các đầu bếp trong cung gặp khó khăn trong việc đảm bảo thức ăn luôn nóng và phục vụ kịp thời. Khi đó, Hòa Thân được cho là đã đề xuất hình thức ăn lẩu, với mỗi bàn có một nồi riêng, cho phép thực khách tự nhúng thịt và rau theo khẩu vị cá nhân.
Không chỉ dừng lại ở ý tưởng, ông còn cải tiến nồi lẩu bằng cách thiết kế một ống khói ở giữa để có thể liên tục thêm than, giữ cho nước dùng luôn sôi sục. Giải pháp này không chỉ giải quyết vấn đề hậu cần mà còn tạo ra một không khí ấm áp và thân mật cho bữa ăn.
Từ cung đình, cách ăn này dần lan rộng ra dân gian. Theo thời gian, lẩu đã trở thành một phần quan trọng trong văn hóa ẩm thực Trung Hoa và sau đó phổ biến rộng rãi ở nhiều quốc gia châu Á. Nhìn từ góc độ hiện tại, khi các thương hiệu lẩu hiện đại phát triển mạnh mẽ, nhiều người cho rằng nếu không có sáng kiến của Hòa Thân từ hàng trăm năm trước, hành trình phổ biến của món lẩu có thể đã khác đi đáng kể.
Giai thoại về Hồng Lâu Mộng: Cuốn sách từng đứng trước nguy cơ bị lãng quên
Bên cạnh đóng góp trong ẩm thực, Hòa Thân còn được gắn liền với một giai thoại khác liên quan đến tác phẩm kinh điển Hồng Lâu Mộng, một trong Tứ đại danh tác của văn học Trung Hoa.
Thời điểm mới xuất hiện, tác phẩm này từng bị coi là nhạy cảm và không được phổ biến rộng rãi. Tương truyền, Hòa Thân thường kể lại nội dung cuốn sách cho Thái hậu nghe bằng lối diễn đạt sinh động và hấp dẫn. Câu chuyện về gia tộc họ Giả và những bi kịch trong phủ Vinh Quốc đã khiến bà yêu thích, từ đó các lệnh hạn chế dần được nới lỏng.
Mặc dù giới nghiên cứu vẫn còn nhiều tranh luận về tính xác thực của câu chuyện này, giai thoại đó vẫn được lưu truyền như một chi tiết đặc biệt trong cuộc đời vị đại thần nhà Thanh. Nếu không có sự can thiệp này, số phận của Hồng Lâu Mộng có thể đã rẽ theo hướng khác, và hậu thế chưa chắc đã có cơ hội thưởng thức trọn vẹn một kiệt tác văn chương có giá trị to lớn.
Lịch sử có thể phán xét Hòa Thân như một đại tham quan, nhưng nhìn từ một khía cạnh khác, hai câu chuyện về nồi lẩu và tác phẩm Hồng Lâu Mộng lại tạo nên một nghịch lý thú vị. Trước khi sụp đổ, ông vẫn để lại những dấu ấn khiến hậu thế, trong những bữa ăn sum họp hay khi lật giở trang sách, đôi lúc phải thừa nhận rằng mình đang hưởng lợi từ một phần di sản mà ông từng góp phần gìn giữ và phát triển.
