Tại Hội nghị cấp cao Hội đồng châu Âu (EUC) ngày 19/6 tại Brussels (Bỉ), các nhà lãnh đạo EU đã kêu gọi Ủy ban châu Âu (EC), các quốc gia thành viên và cơ quan thực thi pháp luật tăng cường phối hợp nhằm đối phó thị trường ma túy bất hợp pháp quy mô 31 tỷ euro. Đây là lần đầu tiên vấn đề ma túy được thảo luận ở cấp lãnh đạo cao nhất EU, phản ánh mức độ nghiêm trọng.
Thực trạng đáng báo động
Theo báo cáo của cơ quan phòng chống ma túy EU, khoảng 2,5 triệu thanh niên tại khu vực đã sử dụng cocaine trong năm 2025. Hoạt động sản xuất ma túy nội địa châu Âu cũng gia tăng. Ủy viên phụ trách nội vụ EU Magnus Brunner nhận định báo cáo phác họa “bức tranh đáng báo động” về thị trường ma túy châu Âu.
Ông Brunner cho biết hoạt động buôn bán ma túy diễn ra trên hai mặt trận: ma túy được vận chuyển từ các khu vực sản xuất vào châu Âu qua các tuyến buôn lậu quốc tế, đồng thời sản xuất nội địa cũng gia tăng, tạo thách thức phức tạp cho cơ quan chức năng.
Chiến lược toàn diện và trọng tâm cảng biển
EU đang xây dựng chiến lược truy quét các tổ chức tội phạm dọc chuỗi cung ứng ma túy, từ sản xuất, vận chuyển đến tiêu thụ. Trọng tâm là các cảng biển, nơi phần lớn cocaine được vận chuyển vào châu Âu. Do kiểm soát chặt tại cảng lớn, tội phạm chuyển sang cảng nhỏ, đòi hỏi EU tập trung truy quét tại đây.
EU thúc đẩy hợp tác quốc tế nhằm ngăn chặn đường dây buôn bán từ nguồn, đặc biệt tại Mỹ Latin – khu vực sản xuất phần lớn cocaine vào thị trường châu Âu. “Buôn bán ma túy là hoạt động kinh doanh toàn cầu, vì vậy phản ứng của chúng ta cũng phải mang tính toàn cầu”, ông Brunner nhấn mạnh.
Phương thức tội phạm tinh vi và cách tiếp cận khoa học
Các tổ chức tội phạm sử dụng công nghệ liên lạc mã hóa, mạng lưới hậu cần quốc tế và nguồn tài chính dồi dào. Nền tảng trực tuyến, ứng dụng nhắn tin bảo mật và chợ đen trên không gian mạng hỗ trợ buôn bán xuyên biên giới. Sự xuất hiện liên tục của chất hướng thần mới gia tăng nguy cơ sức khỏe cộng đồng.
Các nhà lãnh đạo EU nhấn mạnh cần triển khai cách tiếp cận toàn diện, dựa trên cơ sở khoa học. Tuyên bố chung sau hội nghị nêu rõ xử lý ma túy đồng bộ ở mọi cấp độ: địa phương, khu vực, quốc gia, EU và quốc tế. Biện pháp bao gồm đấu tranh với tội phạm, bảo vệ sức khỏe cộng đồng, ngăn ngừa tác hại, nâng cao năng lực ứng phó và thúc đẩy hợp tác quốc tế.
Chiến lược 2026-2030 và bài học từ Bỉ
Đầu tháng 6, các Bộ trưởng Nội vụ EU đã đồng thuận lộ trình triển khai Chiến lược chống ma túy của EU giai đoạn 2026-2030, làm nền tảng tăng cường phòng ngừa, đấu tranh và kiểm soát thị trường ma túy. Thủ tướng Bỉ Bart De Wever cho rằng cuộc chiến chống tội phạm có tổ chức là ưu tiên chung của toàn châu Âu. “Là nơi có một trong những cảng lớn nhất châu Âu, đất nước tôi đã rút ra bài học đơn giản nhưng quan trọng: tội phạm có tổ chức không hề có biên giới. Do đó, giải pháp của chúng ta không được dừng lại ở biên giới”, ông Wever nhấn mạnh.
