Sắt là khoáng chất thiết yếu giúp cơ thể tạo hemoglobin – thành phần trong hồng cầu vận chuyển oxy đi khắp cơ thể. Khi trẻ không được cung cấp đủ sắt, lượng hemoglobin giảm, dẫn đến thiếu oxy và thiếu máu do thiếu sắt. Thiếu sắt là tình trạng phổ biến ở trẻ em, thường diễn ra âm thầm nên cha mẹ khó nhận biết.
Nguyên nhân gây thiếu máu thiếu sắt ở trẻ
Theo Cleveland Clinic, tình trạng trẻ thiếu sắt thường xuất phát từ các nguyên nhân sau:
Chế độ ăn thiếu sắt
Trẻ không được cung cấp đủ thực phẩm giàu sắt. Cơ thể chỉ hấp thu một phần nhỏ sắt từ thực phẩm. Trẻ ăn chay hoặc kén ăn kéo dài có nguy cơ thiếu sắt cao hơn.
Dự trữ sắt thấp từ khi sinh
Trẻ sinh đủ tháng nhận được sắt dự trữ trong 3 tháng cuối thai kỳ. Nếu mẹ bị thiếu máu hoặc mắc bệnh lý thai kỳ, trẻ có thể không dự trữ đủ sắt. Trẻ sinh non dễ thiếu sắt hơn.
Nhu cầu sắt tăng khi trẻ lớn
Từ 4 đến 6 tháng tuổi, lượng sắt dự trữ giảm trong khi cơ thể phát triển nhanh, cần nhiều sắt hơn.
Các vấn đề tiêu hóa
Hấp thu sắt kém thường gặp sau phẫu thuật đường tiêu hóa. Bất thường ở ruột non có thể làm thay đổi quá trình hấp thu sắt, gây thiếu máu.
Mất máu
Mất máu do chảy máu tiêu hóa, kinh nguyệt ở trẻ dậy thì hoặc chấn thương có thể gây giảm lượng sắt.
Triệu chứng cảnh báo trẻ thiếu sắt
Nồng độ sắt thấp ảnh hưởng đến cơ thể theo nhiều cách. Các triệu chứng sau đây có thể là dấu hiệu cảnh báo:
- Da xanh xao
- Cáu gắt, quấy khóc
- Mệt mỏi, thiếu năng lượng
- Tim đập nhanh
- Lưỡi sưng hoặc đau
- Lá lách to
- Thèm ăn những thứ bất thường như đất hoặc đá lạnh (hội chứng pica)
Thiếu sắt kéo dài có thể ảnh hưởng đến khả năng học tập, trí nhớ, hành vi và phát triển thể chất của trẻ.
Phòng ngừa thiếu máu do thiếu sắt
Học viện Nhi khoa Mỹ (AAP) khuyến cáo:
- Từ 4 tháng tuổi, trẻ bú mẹ hoàn toàn hoặc một phần nên được bổ sung sắt hàng ngày cho đến khi ăn thực phẩm giàu sắt.
- Trẻ bú sữa công thức không cần bổ sung sắt vì sữa đã có sẵn. Không cho trẻ dưới 12 tháng uống sữa tươi.
- Trẻ từ 1 đến 3 tuổi nên ăn thực phẩm giàu sắt như ngũ cốc bổ sung sắt, thịt đỏ, rau củ chứa sắt. Trái cây giàu vitamin C giúp hấp thu sắt tốt hơn.
Trẻ em cần được nuôi dưỡng và dạy bảo kỹ năng xác định cảm xúc để kết nối tích cực với người khác. Cuốn sách 'Đứa trẻ khỏe mạnh về cảm xúc' mang đến cái nhìn toàn diện về vai trò của giáo dục trong việc định hình tính cách trẻ, xây dựng thế giới tinh thần phong phú song song với phát triển thể chất.
