Cựu chiến binh Nguyễn Đình Cáp (79 tuổi, Hà Nội) suốt hơn 20 năm qua thường xuyên trở lại hang Đá Sập (xã Hà Nha, Đà Nẵng) để thắp hương tưởng nhớ đồng đội. Ông là người lính Trung đoàn Pháo binh 575, từng mang theo cuốn sổ nhỏ ghi tên tuổi, thời điểm hy sinh của các đồng đội với lời hứa: nếu còn sống sẽ báo tin cho gia đình họ.
Lời hứa nửa thế kỷ
“Ngày đó, mỗi người lính đều giữ trong tim một lời hứa, nếu còn sống phải về báo tin cho gia đình đồng đội đã hy sinh”, ông Cáp xúc động nói. Cuốn sổ nhỏ ấy không phải nhật ký chiến đấu mà là nơi ông ghi lại thông tin các đồng đội ngã xuống, để nếu may mắn sống sót, ông sẽ thay họ báo tin cho gia đình. Đến nay, cuốn sổ vẫn được ông gìn giữ cẩn thận và cung cấp cho cơ quan chức năng phục vụ việc xác minh thông tin liệt sỹ liên quan đến hang Đá Sập.
Theo danh sách do Ban Liên lạc Đoàn Pháo binh 575 Mặt trận 44 Quảng Đà cung cấp, có 4 liệt sỹ thuộc Trung đoàn Pháo binh 575 hy sinh tại hang Đá Sập, tên tuổi ban đầu được xác minh đều quê tại Hà Nội. Ông Cáp cùng các cựu chiến binh đã dựng bia tưởng niệm tại hang để tri ân đồng đội. Ông cho biết địa hình hang Đá Sập hiểm trở, việc quy tập hài cốt sẽ rất khó khăn.
Phát hiện di vật và xương tại hang
Ngày 5-6/6, lực lượng chức năng khảo sát thực địa phát hiện nhiều di vật như dép cao su, dép rọ, vải dù, áo mưa và một kho đạn với 18-20 quả thuộc nhiều chủng loại. Tại tâm điểm vụ ném bom, đoàn khảo sát tìm thấy một đôi dép rọ nữ, nhiều di vật cùng một đoạn xương ống dài 35-40cm nằm lộ thiên trong hang. Khu vực này đã được khoanh vùng để xác minh.
Thượng tá Lê Huy Từ, Phó Trưởng Ban Liên lạc Đoàn Pháo binh 575 Mặt trận 44 Quảng Đà, cho biết sau hội thảo ngày 16/6, nhiều nhân chứng tiếp tục cung cấp thông tin về vị trí hy sinh của các liệt sỹ, góp phần phục vụ công tác xác minh.
Khẩn trương tìm kiếm và quy tập
Đại tá Võ Văn Tuấn, Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố Đà Nẵng, nhấn mạnh việc xác minh thông tin liệt sỹ tại hang Đá Sập là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sỹ. Tuy nhiên, do kết cấu hang phức tạp, việc tìm kiếm sẽ được thực hiện thận trọng, đúng quy trình để đạt hiệu quả cao nhất.
Ông Cáp nghẹn ngào: “Dù gần 60 năm đã trôi qua, chúng tôi vẫn mong có thể gọi đúng tên từng đồng đội còn nằm lại chiến trường. Đó là điều những người còn sống luôn đau đáu”.
