Erling Haaland, tiền đạo người Na Uy, đã trở thành một hiện tượng văn hóa đại chúng tại Trung Quốc, vượt xa phạm vi bóng đá. Với biệt danh trìu mến "Ha Bảo", anh gây sốt trên mạng xã hội nhờ những meme hài hước, video triệu lượt xem và được xem như "đại sứ mềm" quảng bá hình ảnh Na Uy.
Từ cá hồi đến Haaland: Biểu tượng mới của Na Uy
Trước đây, khi nhắc đến Na Uy, người Trung Quốc thường nghĩ ngay đến cá hồi. Tuy nhiên, World Cup 2026 đã thay đổi điều đó. Bên cạnh vịnh hẹp, cực quang và thủy sản, Na Uy giờ đây còn được nhận diện qua Erling Haaland. Anh không chỉ là chân sút số một của đội tuyển Na Uy và ngôi sao Manchester City, mà còn là một hiện tượng trên các nền tảng như Douyin, Weibo và Xiaohongshu (RedNote).
"Tôi chưa từng nghĩ mình sẽ yêu thích thêm một cầu thủ nào khác sau Cristiano Ronaldo", Gum Li, 34 tuổi, sống tại tỉnh Quảng Đông, chia sẻ với NBC News. "Nhưng rồi tôi bị Haaland chinh phục sau khi xem rất nhiều video anh thi đấu cho Manchester City cũng như những khoảnh khắc hài hước ngoài sân cỏ."
'Vua meme' của mạng xã hội Trung Quốc
Điều khiến Haaland trở nên khác biệt không chỉ là khả năng ghi bàn. Trên Douyin, chỉ hơn một tháng sau khi mở tài khoản, anh đã thu hút khoảng 5,8 triệu người theo dõi – nhiều hơn cả dân số Na Uy. Trong thời gian diễn ra World Cup, các chủ đề liên quan đến Haaland trên RedNote tăng thêm khoảng 220 triệu lượt xem, nâng tổng lượng truy cập lên gần 1 tỷ lượt. Mức tăng này vượt xa nhiều ngôi sao khác; chẳng hạn, các chủ đề về Kylian Mbappé chỉ tăng khoảng 50 triệu lượt xem trong cùng giai đoạn.
Một trong những lý do giúp Haaland tạo nên cơn sốt chính là những biểu cảm gương mặt. Cộng đồng mạng Trung Quốc nhanh chóng biến các khoảnh khắc nhăn mặt, trợn mắt hay há hốc miệng của anh thành hàng loạt meme. Bức ảnh ghép nổi tiếng nhất đặt mái tóc vàng của Haaland lên khuôn mặt chú mèo Tom trong bộ phim hoạt hình Tom and Jerry, bởi nhiều người cho rằng cả hai có biểu cảm giống nhau đến kỳ lạ. Những đoạn video ghi lại cảnh Haaland lao người về phía trước khi tăng tốc cũng được cắt ghép với đủ loại nhạc nền, hiệu ứng và nhanh chóng trở thành xu hướng trên Douyin.
Không chỉ vậy, mái tóc vàng dài đặc trưng của Haaland cũng trở thành chủ đề bàn tán. Nhiều cư dân mạng so sánh anh với các ngôi sao như Nicole Kidman và hài hước cho rằng Haaland đã thay đổi quan niệm của họ về "vẻ đẹp tóc vàng". Các họa sĩ hâm mộ còn đưa Haaland vào thế giới của trò chơi tình cảm khoa học viễn tưởng Love and Deepspace, biến anh thành nam chính với thân hình cơ bắp và hàng loạt phụ kiện thời trang.
Theo Tobias Zuser, nhà nghiên cứu thể thao và văn hóa tại Đại học Trung văn Hong Kong (Trung Quốc), Haaland rất phù hợp với văn hóa meme "chouxiang" (trừu tượng) đang thịnh hành tại Trung Quốc – nơi những nhân vật có ngoại hình, hành vi và tính cách kỳ quặc luôn được cộng đồng mạng yêu thích.
Hòa mình vào văn hóa mạng Trung Quốc
Khác với nhiều ngôi sao thể thao luôn giữ hình ảnh chỉn chu, Haaland chủ động hòa mình vào văn hóa mạng xã hội Trung Quốc. Anh thường xuyên đăng video bằng cả tiếng Anh lẫn tiếng Trung, chia sẻ những món ăn muốn thử, hướng dẫn người hâm mộ cách buộc kiểu tóc đặc trưng hay tham gia các trào lưu thịnh hành trên Douyin, theo New York Times.
Trong một video gây sốt, Haaland – người còn được các CĐV Trung Quốc gọi là "Người máy Bắc Âu" – trả lời câu hỏi liệu anh có thực sự là robot hay không. Nhìn thẳng vào máy quay với gương mặt tỉnh bơ, anh đáp: "Có lẽ đôi khi là vậy". Một video khác ghi lại cảnh Haaland giả vờ nuốt đoàn tàu điện một ray nổi tiếng ở Trùng Khánh cũng thu hút hàng triệu lượt xem. Sau khi tuyển Na Uy đánh bại Brazil 2-1 nhờ cú đúp của chính Haaland, anh lập tức chia sẻ niềm vui với người hâm mộ bằng cả tiếng Trung. Ngay cả khi Na Uy dừng bước sau thất bại trước Anh ở tứ kết, tiền đạo này cũng không quên gửi lời tri ân trên Weibo bằng dòng trạng thái ngắn gọn: "Tạm biệt. Một hành trình không thể nào quên!".
Ngôi sao bóng đá, 'đại sứ thương hiệu'
Sức ảnh hưởng trên mạng xã hội nhanh chóng giúp Haaland trở thành gương mặt được nhiều doanh nghiệp Trung Quốc săn đón. Trên các sàn thương mại điện tử như Taobao, những chiếc dây buộc tóc theo phong cách Haaland trở thành mặt hàng được săn đón. Người hâm mộ còn đùa rằng họ hy vọng mái tóc của mình cũng giữ được nếp hoàn hảo như Haaland sau mỗi trận đấu.
Trước thềm World Cup, anh gây sốt khi xuất hiện trong quảng cáo của thương hiệu trà thảo mộc Walovi. Trong đoạn phim, Haaland cầm hai xiên nướng khổng lồ, phun lửa để minh họa cho khái niệm "thượng hỏa", "nóng trong" trong văn hóa Trung Hoa trước khi uống trà để "giải nhiệt". Chiến dịch nhanh chóng trở thành chủ đề được bàn luận sôi nổi trên Weibo.
Bên cạnh đó, Haaland còn hợp tác với hãng điện gia dụng Midea đúng thời điểm doanh số điều hòa và thiết bị làm mát của hãng tăng mạnh tại châu Âu do các đợt nắng nóng. Thậm chí, chú gấu mèo nhồi bông được ngôi sao Na Uy cầm trên tay khi trở về Oslo cũng lập tức gây sốt, ngay lập tức trở thành món đồ được săn đón tại Trung Quốc và trên thế giới. Ở chiều ngược lại, anh cũng quảng bá cá hồi Đại Tây Dương với vai trò đại sứ của Hội đồng Hải sản Na Uy. Trên Xiaohongshu, nhiều người dùng chia sẻ hình ảnh các quầy cá hồi được trang trí theo chủ đề Haaland và tìm kiếm địa điểm để đến chụp ảnh.
Theo Athletic, chiến lược mở rộng sức ảnh hưởng tại Trung Quốc được đội ngũ của Haaland triển khai có chủ đích sau thành công tại thị trường Mỹ. Tuy nhiên, chính nhu cầu từ người hâm mộ mới là yếu tố quyết định. Trước trận tứ kết giữa Na Uy và Anh, đội ngũ của Haaland được thông báo rằng các thuật toán mạng xã hội đang ưu tiên hiển thị nội dung liên quan đến anh nhằm đáp ứng lượng tìm kiếm tăng mạnh.
Cầu nối ngoại giao
"Trước đây, mỗi khi đi khắp Trung Quốc, điều đầu tiên mọi người nhắc đến khi nói về Na Uy là cá hồi. Điều đó vẫn đúng, nhưng giờ đây chúng tôi còn nổi tiếng nhờ các cầu thủ bóng đá Na Uy", Đại sứ Na Uy tại Trung Quốc Vebjorn Dysvik nói về sự thay đổi trong cách người Trung Quốc nhìn nhận đất nước Bắc Âu trong cuộc phỏng vấn với Global Times. Theo ông, ngay cả trước khi World Cup khởi tranh, nhiều tuyển thủ Na Uy đã có chỗ đứng nhất định tại Trung Quốc, trong đó nổi bật nhất là Erling Haaland. Bên cạnh anh còn có đội trưởng Martin Odegaard của Arsenal cùng nhiều cầu thủ khác. Tuy nhiên, chính màn trình diễn ấn tượng của Haaland tại World Cup đã đưa sức hút của tiền đạo này lên một tầm cao mới. Dù tuyển Trung Quốc không góp mặt tại giải đấu, hàng triệu người hâm mộ nước này vẫn dõi theo từng bước chạy của chân sút người Na Uy.
Theo Đại sứ Vebjorn Dysvik, sức hút của Haaland cho thấy thể thao có thể trở thành công cụ ngoại giao hiệu quả. "Những 'đại sứ' quan trọng nhất của Na Uy không phải lúc nào cũng là các nhà ngoại giao", ông nói. "Các vận động viên và nhân vật văn hóa cũng góp phần kể câu chuyện về đất nước chúng tôi." Ông cho rằng bóng đá là ngôn ngữ chung giúp người dân hai nước hiểu nhau hơn: "Đó là một phần quan trọng trong văn hóa của cả Na Uy lẫn Trung Quốc". Sự nổi tiếng của Haaland cũng góp phần khơi dậy sự quan tâm của người Trung Quốc đối với Na Uy. Đại sứ Dysvik cho biết ngày càng nhiều du khách Trung Quốc muốn đến quốc gia Bắc Âu để chiêm ngưỡng các vịnh hẹp, dãy núi hùng vĩ, mặt trời lúc nửa đêm và cực quang.
