Nguyễn Quốc Dân, một chàng trai trẻ ở Đà Nẵng, đã chọn cho mình con đường trở thành 'rác sĩ' khi biến rác thải thành những tác phẩm nghệ thuật độc đáo. Anh sáng lập Xưởng Tái sinh tại phường Hội An Tây, TP. Đà Nẵng, nơi không chỉ trưng bày các sản phẩm tái chế mà còn mở ra những tour trải nghiệm miễn phí, giúp cộng đồng thay đổi nhận thức về rác thải và bảo vệ môi trường.
Hành trình từ những mảnh ve chai
Quốc Dân mồ côi cha từ nhỏ, sống trong trung tâm nuôi trẻ mồ côi. Mẹ anh, má Nông, làm việc tại trung tâm bảo trợ xã hội, chăm sóc người già. Từ nhỏ, Dân đã đi lượm ve chai để phụ mẹ mua sách vở. Anh từng nói: 'Sau này sẽ làm gì đó để ve chai không chỉ là rác nữa'.
Sau khi tốt nghiệp Đại học Mỹ thuật TP.HCM, Dân ở lại lập nghiệp, làm nghề đúc tượng đồng. Về sau, anh cùng mẹ về Hội An thuê nhà mở Xưởng Tái sinh. Má Nông kể: 'Hễ thấy can nhựa, ma nơ canh, tấm tôn, khúc sắt, chai lọ, lon hay mảnh lưới cũ... còn tận dụng được là nó mang về, còn tôi thì rửa sạch để nó chế tác'.
Xưởng Tái sinh và tour trải nghiệm rác miễn phí
Xưởng Tái sinh đã hoạt động hơn 5 năm. Tại đây, du khách được tham quan các tác phẩm nghệ thuật từ rác tái chế, như những bức tranh trừu tượng đa chiều, nhà vệ sinh làm từ bồn nước cũ, hay các vật dụng như ly, muỗng, nĩa. Đặc biệt, xưởng tổ chức tour trải nghiệm về rác hoàn toàn miễn phí. Khách tham gia đủ mọi thành phần: cán bộ, kỹ sư, nhà báo, thực tập sinh và du khách trong nước lẫn quốc tế. Sau khi tham quan xưởng, họ được đưa đến bãi rác gần đó để nhặt vật liệu tái chế, mang về xưởng để tiếp tục hành trình hóa thành tác phẩm mới.
Má Nông chia sẻ: 'Đất xưởng là của cậu Trung, bạn của nó. Cậu ấy ủng hộ liền khi nghe con tôi muốn mở Xưởng Tái sinh'. Nhờ sự đồng cảm và sẻ chia của nhiều người, Dân có điều kiện theo đuổi ý tưởng.
Triển lãm và sáng chế vươn tầm quốc tế
Đến nay, Dân đã có triển lãm cá nhân tại VCCA (Hà Nội), nhận được đánh giá cao từ giới chuyên môn. Mới đây, anh sang Thái Lan tham gia chương trình về sáng chế từ rác. Dân hào hứng kể: 'Ngay trên chuyến bay em cũng nảy ra ý tưởng và bắt tay phác thảo một sáng chế mới'.
Các tác phẩm của anh như những dòng thác tái sinh, mê cung trừu tượng từ rác thải, kể câu chuyện về sức sáng tạo và niềm tin rằng mọi thứ đều có thể bắt đầu lại nếu được trao cơ hội. Dân tự hào gọi mình là 'rác sĩ'.
Thông điệp bảo vệ môi trường
Nguyễn Quốc Dân chia sẻ: 'Mỗi lần nhìn bãi rác ngày một chất cao, môi trường ngày càng bị xâm hại, em luôn tự hỏi mình có thể làm gì. Em chọn tái chế rác như một cách để thay đổi nhận thức của cộng đồng về bảo vệ môi trường'. Anh hy vọng qua tour du lịch rác và triển lãm, mọi người sẽ hiểu rằng rác không hẳn là thứ bỏ đi, mà có thể mang giá trị mới nếu được nhìn nhận đúng cách.
Anh nhấn mạnh: 'Em chỉ mong mình góp được một phần rất nhỏ để quê hương ngày càng xanh và đẹp hơn'. Hành trình của Dân có sự đồng hành của má Nông, vợ anh tên Yến và người bạn Trung, những người luôn tiếp thêm động lực cho anh.
Cuộc thi Sống đẹp lần VI
Câu chuyện của Nguyễn Quốc Dân là một trong những tấm gương về lối sống đẹp, góp phần bảo vệ môi trường. Cuộc thi Sống đẹp lần VI với chủ đề 'Hành trình không giới hạn' do Báo Thanh Niên tổ chức đang tìm kiếm và tôn vinh những giá trị tốt đẹp trong đời sống. Tổng giải thưởng 400 triệu đồng dành cho hạng mục Bài viết và Ảnh. Thời hạn gửi bài dự thi đến hết ngày 31.10.2026.
