Chùa Bà Đanh nằm ở tỉnh Ninh Bình
Chùa Bà Đanh tọa lạc tại thôn Đanh Xá, xã Kim Bảng, tỉnh Ninh Bình (trước đây thuộc huyện Kim Bảng, Hà Nam). Chùa còn có tên gọi khác là Bảo Sơn tự, nằm cạnh núi Ngọc thơ mộng và linh thiêng, với diện tích khoảng 10ha. Quần thể kiến trúc chùa bao gồm nhà bái đường, nhà thượng điện, nhà trung đường, phủ thờ Mẫu, nhà Tổ… Chùa thuộc dòng Phật giáo Đại Thừa, mang những nét riêng độc đáo.
Nguồn gốc thành ngữ 'vắng như chùa Bà Đanh'
Thành ngữ 'vắng như chùa Bà Đanh' xuất phát từ việc chùa từng nằm ở nơi xa dân cư, ba mặt là sông và rừng rậm, lối đi độc đạo, có nhiều thú dữ khiến người dân sợ hãi, ít người đến viếng thăm.
Chùa thờ bà Đanh – nữ thần điều mưa khiển gió
Theo truyền thuyết địa phương, chùa thờ nữ thần linh thiêng trông coi việc điều mưa khiển gió, giúp dân trừ lũ lụt, đem lại mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu. Vì vậy, chùa được gọi là chùa Đức Bà làng Đanh, gọi tắt là chùa Bà Đanh.
Vị trí bên sông Đáy và giá trị di tích
Chùa Bà Đanh nằm bên tả ngạn sông Đáy, tựa lưng vào núi Ngọc. Đối ngạn về phía Đông là cụm di tích Đền Trúc - Ngũ Động Sơn. Điện thờ chùa gồm nhiều tượng Phật và Bồ Tát theo phái Đại thừa, đồng thời có tượng Tam phủ, Tứ phủ của tín ngưỡng dân gian. Năm 1994, chùa Bà Đanh được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng Di tích lịch sử cấp quốc gia.
Lễ hội chùa Bà Đanh vào tháng 2 âm lịch
Lễ hội chùa Bà Đanh được tổ chức từ ngày 9 đến 11 tháng 2 âm lịch hàng năm. Ngoài nghi thức tế lễ truyền thống, chùa còn tổ chức lễ cầu an, rước kiệu và các trò chơi dân gian như chọi gà, kéo co, bơi thuyền chải, cờ người.
