Theo cuốn sách 'Tất tần tật về cà phê' của Joseph M. Walsh, do Light Books và NXB Phụ nữ Việt Nam ấn hành, cà phê từng được xem như một 'thần dược' trong y học cổ truyền, đặc biệt khi thuốc men còn khan hiếm. Tác phẩm đưa độc giả vào hành trình khám phá nguồn gốc, sự phát triển và ảnh hưởng của một trong ba thức uống phổ biến nhất thế giới.
Cà phê hỗ trợ tiêu hóa và chống buồn nôn
Trong bối cảnh y tế còn thiếu thốn, cà phê được sử dụng như một phương thuốc đơn giản cho các chứng khó tiêu, đầy bụng. Tác giả mô tả: 'Một phương thuốc đơn giản và tiện lợi như vậy rõ ràng xứng đáng để thử, bởi vì ít nhất nó hoàn toàn vô hại và không cần phải đến chỗ bác sĩ hay dược sĩ.' Khi bị buồn nôn và nôn dữ dội, người ta pha dịch chiết cà phê đậm đặc và nhấp từng ngụm nhỏ khi còn rất nóng. Phương pháp này thường đủ hiệu quả, và càng hiệu quả hơn nếu đắp thêm miếng cao dán mù tạt lên vùng thượng vị.
Cà phê thay thế rượu cho người nghiện
Một ứng dụng đáng chú ý khác là trong điều trị nghiện rượu. Tác giả khẳng định: 'Nhiều người có năng lực chuyên môn cao khẳng định rằng, khi cơ thể cần một chất kích thích mạnh, không gì sánh bằng một tách cà phê ngon, mới pha và đậm đà.' Theo đó, để cứu một người nghiện rượu, cà phê mới pha mạnh với tỷ lệ 55g cà phê nguyên chất cho một phần nước sôi, không thêm sữa hay đường, là chất thay thế tuyệt vời cho rượu mạnh hoặc bia. Tác dụng này được mô tả là 'rõ ràng nhưng vẫn chưa được đánh giá đầy đủ'.
Phòng ngừa và điều trị sốt rét, thương hàn
Cà phê còn được xem như một phương thuốc phòng ngừa sốt rét và các bệnh do 'xú khí' (theo thuyết Miasma lỗi thời) bằng cách uống một tách cà phê nóng trước khi ra ngoài trời vào buổi sáng. Nhiều bác sĩ danh tiếng coi nó 'gần như là một phương thuốc đặc hiệu trong bệnh thương hàn và các loại sốt lưu hành'. Trong các trường hợp sốt rét và sốt gián đoạn, cà phê được các bác sĩ giỏi nhất sử dụng và cho kết quả 'rất khả quan'. Tác giả dẫn chứng: 'Trong giai đoạn nhẹ của sốt gián đoạn như thường thấy ở vùng sông Mississippi và ven các con sông lớn, đi kèm với chức năng gan kém và lá lách to, khi được pha chế và sử dụng một cách hợp lý, cà phê đã được chứng minh là một trong những phương thuốc an toàn và hiệu quả nhất.'
Lưu ý khoa học hiện đại
Tuy nhiên, tác giả cũng đưa ra lưu ý: 'Thực tế khoa học ngày nay đã chứng minh, cà phê không có tác dụng gì đối với việc phòng ngừa và điều trị các căn bệnh như tác giả đề cập ở phần này.' Dù vậy, cuốn sách vẫn mang giá trị lịch sử và văn hóa, cho thấy cách con người từng tin dùng cà phê như một 'thần dược' trong nhiều thế kỷ.
