Bạn có bao giờ thắc mắc, bàn tay của người gan yếu khác gì so với người khỏe mạnh? Bác sĩ chuyên khoa gan Yang Lihua tại Bệnh viện Nhân dân tỉnh Hồ Bắc (Trung Quốc) cho biết: “Một lá gan khỏe mạnh đảm bảo các chức năng nội tiết và ngoại tiết như chống độc, giải độc, chuyển hóa, dự trữ và tạo mật. Ngược lại, khi gan suy yếu hay mắc bệnh, các chức năng này bị rối loạn, dẫn tới nhiều bất thường từ trong ra ngoài cơ thể”. Vì vậy, nhiều dấu hiệu cảnh báo sức khỏe của gan có thể dễ dàng nhìn thấy bằng mắt thường. Hãy tự kiểm tra bàn tay của mình. Nếu trên tay KHÔNG có 5 điểm bất thường dưới đây, khả năng cao bạn may mắn sở hữu lá gan khỏe mạnh.
1. Da tay ngứa dai dẳng khó hiểu
Ngứa da được xem là một trong những triệu chứng đặc hiệu ở người mắc bệnh về gan, nhất là ung thư gan và xơ gan. Suy giảm chức năng gan cũng có thể dẫn tới ngứa da bàn tay khó hiểu. Bác sĩ Yang giải thích, khả năng lọc và đào thải độc tố ra khỏi cơ thể từ thức ăn và nước uống luôn được duy trì nhờ gan. Nhưng khi cơ thể tiếp nhận quá nhiều độc tố, gan bị quá tải, gây tổn thương và suy giảm chức năng. Chất độc tồn dư lâu ngày gây sẩn ngứa, mề đay. Điểm khác biệt của ngứa da do bệnh gan là kèm vàng da, ngứa dai dẳng, xuất hiện các nốt mẩn đỏ, không thuyên giảm khi dùng thuốc ngoài da. Cảm giác ngứa tăng lên khi nhiệt độ môi trường giảm đột ngột như gặp mưa, trời nhiều gió.
2. Lòng bàn tay mẩn đỏ
Với người có gan khỏe mạnh, lòng bàn tay có màu trắng hồng hoặc hồng nhạt. Còn nếu lòng bàn tay chuyển sang màu đỏ bất thường, có các nốt mẩn đỏ rõ rệt, tốt nhất nên đi khám gan. Dấu hiệu này thường gặp ở người xơ gan, viêm gan hoặc gan nhiễm mỡ nặng. Khi gan bị tổn thương, các mạch ở bàn tay có xu hướng giãn nở nhiều hơn, dẫn đến ửng đỏ lòng bàn tay. Đồng thời, khả năng vô hiệu hóa estrogen giảm khiến mao mạch vỡ và chảy máu, lâu dần làm lòng bàn tay đỏ bừng. Đặc điểm của lòng bàn tay mẩn đỏ do bệnh gan thường đỏ nhiều ở trung tâm, có thể có nốt đỏ tròn hoặc vệt đỏ như mạng nhện. Da tay ấm hơn, đổ nhiều mồ hôi, không đau, khi nhấn xuống vết đỏ biến mất nhưng thả ra thì xuất hiện lại.
3. Run tay khó hiểu
Nếu đột nhiên bị run tay không rõ lý do, nhất là khi còn trẻ, run tay lặp lại thường xuyên, đừng chủ quan với bệnh gan. Đây thực chất là những cơn co thắt, y học gọi là hội chứng não gan (asterixis), một triệu chứng thần kinh của bệnh gan mãn tính. Dấu hiệu này thường gặp nhất ở bệnh nhân xơ gan. Theo bác sĩ Yang, lâm sàng cho thấy có tới 70% người bị xơ gan có hội chứng não gan. Nguyên nhân là gan không thể lọc, khiến độc tố trong máu di chuyển đến não, làm suy giảm chức năng não và gây ra vấn đề kiểm soát vận động thần kinh ở bàn tay và cổ tay. Run tay do bệnh gan thường kèm ngứa da, vàng da, lòng bàn tay mẩn đỏ.
4. Móng tay có hình dáng, màu sắc hoặc sọc khác lạ
Ở người khỏe mạnh, móng tay có màu hồng nhạt. Móng ngày càng nhạt, thậm chí trắng bệch (hiện tượng “móng tay Terry”) có thể do xơ gan. Móng tay ngày càng vàng có thể do viêm gan, làm rối loạn chuyển hóa bilirubin. Các sọc ngang hoặc dọc trên móng tay cũng có thể cảnh báo suy gan, xơ gan, khiến chức năng thải độc và điều tiết bị rối loạn. Bên cạnh đó, nếu hình dáng móng tay đột nhiên thay đổi, bạn nên cẩn trọng với bệnh gan, nhất là ngón tay dùi trống và móng tay hình thìa. Ngón tay dùi trống làm đầu ngón tay tăng kích thước, móng cong lên và mềm hơn, thường gặp ở giai đoạn bệnh gan nghiêm trọng như xơ gan mãn tính hoặc ung thư gan (thường do rượu bia). Móng tay hình thìa (koilonychia) có móng mềm hơn bình thường, hình dạng lõm xuống giống cái thìa, đủ lớn để chứa một giọt nước. Đây là dấu hiệu của bệnh huyết sắc tố, một chứng rối loạn gan nghiêm trọng gây hấp thụ sắt dư thừa từ thức ăn.
5. Nổi gân tay bất thường
Bác sĩ Yang cho biết, gân tay là cách gọi thường ngày của các tĩnh mạch nông dưới da tay, thường có màu xanh nhạt, ẩn dưới da hoặc hơi nhô lên khi thả lỏng. Ở nam giới, nhất là người tập luyện thể thao, làm việc nặng, gân này có thể lộ rõ hơn. Nhưng nếu thấy các gân này đột nhiên thay đổi như màu ngày càng đậm, kích thước lớn hơn rõ rệt, nổi rõ hơn trên da so với trước, nên đi khám sức khỏe, nhất là khám gan, thận. Do hoạt động chuyển hóa của gan gặp vấn đề, mạch máu trên tay bị bất thường, thường liên quan tới xơ gan hoặc viêm gan. Ngoài ra, Đông y cho rằng nóng gan có thể gây sưng tấy mạch máu, khiến gân tay nổi rõ và có màu đậm hơn.
Tuy nhiên, bác sĩ Yang nhấn mạnh rằng bàn tay chỉ là một trong những “tấm gương phản chiếu” sức khỏe của gan và chỉ dùng để tham khảo. Người không có những đặc điểm này vẫn có thể mắc ung thư gan, chỉ là tỷ lệ thấp hơn. Tốt nhất, vẫn cần đi thăm khám định kỳ để đánh giá chính xác. Đặc biệt, nếu có các dấu hiệu bất thường ở bàn tay kể trên, cần đi khám gan càng sớm càng tốt!
