World Cup 2026 không chỉ là kỳ World Cup lớn nhất lịch sử với 48 đội tuyển, mà còn được kỳ vọng tạo ra cú hích kinh tế toàn cầu lên tới 41 tỷ USD. Sự kiện này hứa hẹn mang lại hàng triệu việc làm, thúc đẩy du lịch và trở thành sân khấu cho các công nghệ tiên tiến như AI, dữ liệu lớn. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cảnh báo rằng lợi ích kinh tế có thể bị phóng đại, và chi phí khổng lồ có thể biến World Cup thành một canh bạc đắt đỏ.
Siêu sự kiện 41 tỷ USD
Theo báo cáo của Bank of America, World Cup 2026 sẽ tạo ra khoảng 824.000 việc làm mới, riêng Mỹ chiếm 185.000. Tổng giá trị kinh tế cho Mỹ ước tính đạt 30,5 tỷ USD, trong đó du lịch đóng góp 6,4 tỷ USD. Khoảng 6 tỷ người (75% dân số toàn cầu) dự kiến theo dõi giải đấu qua truyền hình, trực tuyến và mạng xã hội.
Giải đấu này được xem là kỳ World Cup 'số hóa' nhất từ trước đến nay. Trận chung kết ngày 19/7 có thể chiếm tới 7% tổng lưu lượng Internet toàn cầu. Lượng dữ liệu phát sinh ước tính đạt 2EB, gấp 45 lần World Cup 2022 tại Qatar.
Công nghệ và AI lên ngôi
Ban tổ chức sẽ triển khai hệ thống điều hành dựa trên AI kết nối các trung tâm vận hành tại ba nước chủ nhà. Công nghệ 'bản sao số' (digital twin) của sân vận động giúp giám sát đám đông, tăng cường an ninh. Nền tảng 'Football AI Pro' phân tích hơn 2.000 chỉ số hiệu suất cầu thủ.
Xe tự lái và robot cũng được ứng dụng. Nhiều thành phố Mỹ đã vận hành taxi robot, Hyundai dự kiến sử dụng robot Boston Dynamics hỗ trợ vận hành sân vận động. Mexico triển khai chó robot tuần tra an ninh.
Ông Haim Israel, chiến lược gia toàn cầu của Bank of America, cho rằng: 'World Cup 2026 là bức tranh thu nhỏ về tương lai của hạ tầng số, AI, dữ liệu lớn, thực tế ảo và các nền tảng kết nối toàn cầu.'
Mỏ vàng kinh tế hay canh bạc tỷ USD?
Đăng cai World Cup từ lâu được xem là cơ hội thúc đẩy du lịch, nâng cấp hạ tầng và thu hút đầu tư. Tuy nhiên, theo chuyên gia ngân hàng Saxo, tác động kinh tế thường bị phóng đại. Tại Mỹ, mức tăng trưởng 17 tỷ USD chỉ chưa đến 0,1% GDP. Mexico mới là nước hưởng lợi rõ rệt nhất với 3 tỷ USD, tương đương 0,2-0,5% GDP.
Ông Rob Wilson, chuyên gia tài chính bóng đá, nhận định: 'Lợi ích rõ ràng nhất là dòng khách du lịch khổng lồ. World Cup 2022 tại Qatar đón hơn 1,4 triệu lượt khách. Tuy nhiên, lợi ích du lịch thường bị đánh giá quá cao do hiệu ứng dịch chuyển và du khách tránh đến nước chủ nhà vì lo quá tải.'
Không phải phép màu kinh tế
Lịch sử ghi nhận nhiều 'voi trắng' sau World Cup. Nam Phi chi 3,6 tỷ USD năm 2010, Brazil hơn 11 tỷ USD năm 2014, Nga cũng đầu tư khổng lồ năm 2018. Nhiều sân vận động trở thành gánh nặng tài chính.
Theo Giáo sư Wilson, lý do thuyết phục nhất để tổ chức World Cup là tái thiết đô thị, nâng cấp hạ tầng và cải thiện hình ảnh quốc gia. Ông dẫn chứng Barcelona sau Olympic 1992: từ thành phố cảng suy giảm trở thành điểm đến du lịch hàng đầu châu Âu.
World Cup 2026 đánh dấu bước ngoặt với mô hình đồng đăng cai ba nước, tận dụng cơ sở hạ tầng hiện hữu để giảm rủi ro. Giá trị bản quyền truyền hình và tài trợ tiếp tục tăng mạnh.
Ông Wilson kết luận: 'Thành công phụ thuộc vào cách quản trị. Nền kinh tế hưởng lợi nhiều hơn nếu đầu tư cho 40 năm tiếp theo, không chỉ cho 4 tuần giải đấu.' World Cup không phải liều thuốc thần hay thảm họa, mà là khoản đầu tư chiến lược dài hạn.
