Đến ngày 31/3/2026, toàn tỉnh Quảng Trị vẫn còn 151 dự án đầu tư ngoài ngân sách chậm tiến độ chưa được xử lý dứt điểm, theo báo cáo giám sát của Hội đồng nhân dân (HĐND) tỉnh. Số dự án này chủ yếu nằm ngoài khu công nghiệp, khu kinh tế, trong đó có dự án kéo dài nhiều năm nhưng vẫn chưa được giải quyết.
Thực trạng thu hút đầu tư và tỷ lệ hoàn thành thấp
Tính đến cuối tháng 3/2026, Quảng Trị thu hút 1.647 dự án với tổng vốn đăng ký hơn 500.472 tỷ đồng. Riêng khu vực ngoài khu công nghiệp, khu kinh tế có 1.247 dự án, tổng vốn 209.612 tỷ đồng; khu vực trong khu công nghiệp, khu kinh tế có 400 dự án, tổng vốn 290.860 tỷ đồng.
Trong đó, 810 dự án đã hoàn thành và đi vào hoạt động, 437 dự án đang triển khai đúng tiến độ, 249 dự án đã bị xử lý bằng hình thức thu hồi chủ trương đầu tư hoặc chấm dứt hoạt động. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế còn thấp so với quy mô nguồn lực được giao: mới chỉ có khoảng 49,5% số dự án được cấp phép hoàn thành; tổng vốn thực hiện đạt hơn 63.191 tỷ đồng, tương đương khoảng 12,6% tổng vốn đăng ký.
Dự án điển hình chậm tiến độ nhiều năm
Nhiều dự án quy mô lớn, có vai trò tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội triển khai chậm, ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng đất và cơ hội phát triển của địa phương. Đơn cử, Khu du lịch sinh thái Sài Gòn - Bảo Ninh do Công ty cổ phần Du lịch Sài Gòn - Quảng Bình làm chủ đầu tư, nằm sát quảng trường biển Bảo Ninh, mặt tiền hướng ra biển và đường Võ Nguyên Giáp thuộc phường Đồng Hới.
Tháng 6/2009, tỉnh Quảng Bình (cũ) cho thuê 42.483 m² đất để xây dựng khách sạn 19 tầng, 226 phòng tiêu chuẩn 5 sao cùng khu biệt thự nghỉ dưỡng, nhà hàng, bể bơi và hạ tầng kỹ thuật. Tuy nhiên, sau khi được cấp phép, dự án gần như “án binh bất động”. Tỉnh Quảng Bình (cũ) nhiều lần đôn đốc, gia hạn thời gian sử dụng đất đến tháng 6/2018; sau đó nhà đầu tư mới thi công trở lại. Một năm sau, dự án điều chỉnh giấy chứng nhận đầu tư lần hai, nâng tổng vốn lên gần 425 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành tháng 9/2020, nhưng vẫn không đạt tiến độ.
Đầu tháng 11/2025, tỉnh Quảng Trị xác định chủ đầu tư nợ thuế khoảng 39 tỷ đồng, chậm tiến độ nhiều năm và yêu cầu xử lý theo quy định, nhưng đến nay dự án vẫn chưa được xử lý dứt điểm. Cũng ở bán đảo Bảo Ninh, còn một số dự án du lịch, khách sạn bỏ hoang đất hoặc thi công dang dở gây bức xúc trong dư luận.
Phân nhóm dự án cụ thể để xử lý
Qua giám sát, HĐND tỉnh Quảng Trị phân loại 151 dự án chậm tiến độ thành 4 nhóm với các phương án xử lý khác nhau. Nhóm thứ nhất gồm 13 dự án được xác định không còn khả năng triển khai do nhà đầu tư thiếu năng lực tài chính, không thực hiện giải phóng mặt bằng, không triển khai các hạng mục theo cam kết hoặc không còn nhu cầu đầu tư. Đoàn giám sát kiến nghị thu hồi chủ trương đầu tư, thu hồi đất và chấm dứt hoạt động dự án.
Nhóm thứ hai gồm 22 dự án đã hết thời hạn gia hạn nhưng vẫn tiếp tục vi phạm tiến độ, hoặc chưa thực hiện đầy đủ nghĩa vụ theo quy định của Luật Đất đai. Đoàn giám sát đề nghị tiếp tục theo dõi và xử lý thu hồi nếu tiếp tục chậm tiến độ.
Nhóm thứ ba, nhiều nhất với 103 dự án, được xác định còn khả năng triển khai nhưng đang gặp khó khăn về nguồn vốn hoặc vướng mắc về giải phóng mặt bằng, điều chỉnh quy hoạch, giao đất, thủ tục môi trường, phòng cháy chữa cháy và các thủ tục chuyên ngành khác. Các dự án này vẫn có thể tiếp tục triển khai nếu nhà đầu tư quyết tâm thực hiện, đồng thời cần có sự phối hợp, hỗ trợ từ các ngành và địa phương liên quan. HĐND tỉnh kiến nghị tập trung tháo gỡ để sớm đưa dự án vào hoạt động; nếu sau khi được tạo điều kiện mà vẫn không triển khai theo cam kết, cần xem xét thu hồi theo quy định.
Nhóm cuối cùng gồm 13 dự án chậm tiến độ do nguyên nhân khách quan như điều chỉnh quy hoạch, giải phóng mặt bằng chưa hoàn thành, khiếu kiện hoặc thủ tục pháp lý chưa thể giải quyết. HĐND tỉnh đề nghị chưa áp dụng biện pháp thu hồi mà tiếp tục tháo gỡ theo từng trường hợp cụ thể.
Nguyên nhân và kiến nghị xử lý
Phó Chủ tịch Thường trực HĐND tỉnh Phạm Thi Hân nêu rõ, mặc dù UBND tỉnh đã nhiều lần chỉ đạo rà soát, đôn đốc nhưng một số sở, ngành, địa phương vẫn thiếu quyết liệt trong xử lý các dự án chậm tiến độ. Công tác phối hợp giữa các cơ quan chuyên môn còn thiếu chặt chẽ, có tình trạng đùn đẩy trách nhiệm, giải quyết thủ tục đầu tư, đất đai và quy hoạch còn kéo dài.
Nhiều nhà đầu tư thiếu quyết tâm triển khai dự án, năng lực tài chính hạn chế, không thực hiện điều chỉnh tiến độ theo quy định. Thậm chí, có trường hợp lợi dụng chính sách thu hút đầu tư để xin chủ trương rồi giữ đất, chờ chuyển nhượng cho nhà đầu tư khác nhưng không thành công do thị trường sụt giảm.
Đoàn giám sát cũng cho rằng, việc cảnh báo sớm các dự án có nguy cơ chậm tiến độ chưa hiệu quả; hình thức xử lý còn thiên về gia hạn thay vì thu hồi khi đã đủ điều kiện. Công tác kiểm tra sau cấp phép chưa thường xuyên, trong khi trách nhiệm của người đứng đầu trong xử lý vẫn chưa được làm rõ.
Để khắc phục, Thường trực HĐND tỉnh kiến nghị khẩn trương rà soát, bố trí kinh phí hoàn thiện quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch cấp xã và các quy hoạch liên quan, tạo cơ sở pháp lý cho thu hút đầu tư, góp phần cụ thể hóa Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân. UBND tỉnh cần ban hành kế hoạch xử lý cụ thể đối với từng dự án, nêu rõ mốc thời gian, cơ quan chủ trì, trách nhiệm của từng đơn vị và nhà đầu tư, đồng thời tăng cường thanh tra, kiểm tra chuyên đề đối với những dự án có dấu hiệu vi phạm hoặc nguy cơ gây lãng phí.
