Trước diễn biến thời tiết ngày càng cực đoan, các cơ quan chức năng của Thành phố Hồ Chí Minh đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm hạn chế thấp nhất thiệt hại, đồng thời khuyến cáo người dân nâng cao ý thức phòng ngừa để bảo đảm an toàn trong mùa mưa bão.
Tiềm ẩn những nguy cơ xảy ra tai nạn
Mới đây, trong cơn giông lớn kèm gió giật mạnh, tại đường Võ Thị Sáu, phường Xuân Hòa, một cành cây lớn bất ngờ gãy đổ xuống vỉa hè sau cơn giông, chắn gần hết lối đi của người dân. Vụ việc rất may không gây thương vong về người nhưng một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về những nguy cơ tiềm ẩn trong giai đoạn đầu mùa mưa. Vấn đề cây ngã đổ gây ra tai nạn về người và tài sản cũng không phải là câu chuyện mới nhưng vẫn luôn được quan tâm mỗi khi giông lốc, gió mạnh xuất hiện trên địa bàn thành phố.
Theo Đài khí tượng thủy văn khu vực Nam Bộ, từ ngày 15/5, Nam Bộ đã chính thức bước vào mùa mưa. Đến ngày 16 và 17/5, hơn 2/3 diện tích khu vực đã xuất hiện mưa, nhiều nơi có mưa vừa, mưa to đến rất to. Thời gian tới, khi gió mùa Tây Nam hoạt động mạnh hơn, mưa sẽ xuất hiện thường xuyên và trên diện rộng hơn. Điều đáng lo ngại là mưa đầu mùa thường đi kèm các hiện tượng thời tiết cực đoan như giông mạnh, sét đánh, lốc xoáy cục bộ và gió giật mạnh. Đây là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến các sự cố cây xanh ngã đổ, tốc mái nhà, đứt dây điện hoặc gây hư hỏng hạ tầng kỹ thuật đô thị.
Những cây xanh lớn đã già cỗi, sâu bệnh hoặc có bộ rễ bị tổn thương trong quá trình thi công các công trình hạ tầng thường có nguy cơ bật gốc rất cao khi gặp mưa giông kéo dài. Tại các đô thị lớn như Thành phố Hồ Chí Minh, nơi tập trung nhiều cây cổ thụ có tuổi đời hàng chục năm, nguy cơ này càng cần được theo dõi chặt chẽ.
Bên cạnh cây xanh, nguy cơ mất an toàn điện cũng gia tăng đáng kể trong mùa mưa. Tình trạng dây điện đứt, cột điện nghiêng, sự cố rò điện từ các tủ điện bị ngập nước hoặc cây xanh ngã đổ vào đường dây điện có thể gây ra những tai nạn nghiêm trọng nếu không được xử lý kịp thời. Những thống kê cũng cho thấy, những trận mưa từ khoảng 50mm trở lên nếu xuất hiện cùng thời điểm triều cường có thể gây ngập sâu tại nhiều tuyến đường, khiến việc di chuyển của người dân trở nên nguy hiểm hơn. Các miệng cống, hố ga bị che khuất trong nước ngập hoặc khu vực có điện rò rỉ đều tiềm ẩn nguy cơ tai nạn.
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu khiến các hiện tượng thời tiết cực đoan xuất hiện ngày càng nhiều, việc chủ động phòng ngừa các sự cố liên quan đến cây xanh và hệ thống điện đang trở thành yêu cầu cấp thiết đối với công tác quản lý đô thị.
Tăng giải pháp phòng ngừa, khuyến cáo người dân
Trước những nguy cơ tiềm ẩn này, Sở Xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh yêu cầu các đơn vị quản lý công viên và cây xanh khẩn trương kiểm tra, rà soát toàn bộ hệ thống cây xanh trên đường phố và trong công viên nhằm phát hiện sớm các trường hợp cây sâu bệnh, già cỗi, mục ruỗng hoặc nghiêng nguy hiểm để đốn hạ, cắt tỉa hoặc thay thế kịp thời. Theo Sở Xây dựng, mục tiêu là chủ động phòng ngừa, ứng phó với các sự cố cây xanh, hạn chế thấp nhất thiệt hại về người và tài sản do mưa lớn, gió mạnh gây ra.
Các đơn vị được yêu cầu chú trọng kiểm tra những cây có bộ rễ bị ảnh hưởng bởi các công trình thi công hạ tầng như nâng cấp vỉa hè, hệ thống cấp thoát nước, điện lực hoặc viễn thông. Những cây cao lớn như sao, dầu, lim xẹt tại các khu vực đông dân cư, mật độ giao thông cao cũng được đưa vào diện theo dõi đặc biệt. Song song đó, công tác cắt tỉa cành nhánh che khuất đèn tín hiệu giao thông, biển báo và hệ thống chiếu sáng được tăng cường nhằm bảo đảm tầm nhìn và an toàn cho người tham gia giao thông.
Sở cũng yêu cầu xác định các tuyến đường và khu vực có nguy cơ cao xảy ra sự cố cây xanh để xây dựng phương án ứng phó riêng. Trong các đợt mưa bão hoặc thời tiết cực đoan, lực lượng quản lý cây xanh phải bố trí nhân sự ứng trực, sẵn sàng xử lý ngay khi xảy ra cây ngã đổ hoặc gãy nhánh. Các sự cố ảnh hưởng đến nhà dân, trường học, bệnh viện, cơ quan hành chính và công trình công cộng được ưu tiên xử lý khẩn cấp.
Đối với hệ thống điện, ông Bùi Trung Kiên, Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Điện lực Thành phố Hồ Chí Minh (EVNHCMC) cho biết: Đơn vị đã triển khai kế hoạch phòng chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn, yêu cầu toàn bộ đơn vị trực thuộc thực hiện nghiêm phương châm “4 tại chỗ” và nguyên tắc “3 sẵn sàng”, chuẩn bị đầy đủ nhân lực, vật tư, phương tiện để ứng phó với mọi tình huống phát sinh.
Ngành điện tập trung kiểm tra các khu vực ngầm hóa lưới điện, các điểm giao giữa lưới nổi và lưới ngầm, những vị trí đấu nối vào nhà dân, các tuyến điện ven sông, ven kênh rạch hoặc khu vực thường xuyên ngập nước. Đồng thời rà soát hệ thống cột điện lâu năm, các trụ điện ở triền dốc, bờ sông hoặc có dấu hiệu xuống cấp để kịp thời gia cố, sửa chữa.
Theo khuyến cáo, người dân tuyệt đối không sử dụng thiết bị điện khi tay ướt hoặc đang đứng trong vùng nước ngập. Trước mùa mưa, các hộ gia đình cần kiểm tra lại toàn bộ hệ thống điện trong nhà, nâng cao các ổ cắm gần sàn và lắp đặt thiết bị chống rò điện để giảm thiểu nguy cơ tai nạn. Đối với các khu vực bị ngập nước, người dân cần ngắt cầu dao tổng trước khi tiếp cận thiết bị điện; hạn chế sử dụng máy bơm, quạt điện hoặc các thiết bị có tiếp xúc trực tiếp với nước nếu không bảo đảm điều kiện cách điện an toàn.
Các chuyên gia khí tượng cũng khuyến cáo người dân không trú mưa dưới cây cao đứng riêng lẻ, không đứng tại các khu vực trống trải khi có giông sét và hạn chế ra đường trong thời điểm xuất hiện mưa lớn kèm gió giật mạnh.
Mùa mưa năm nay được dự báo sẽ tiếp tục xuất hiện nhiều đợt thời tiết cực đoan với mưa lớn, giông lốc và gió giật mạnh. Trong bối cảnh đó, nguy cơ cây xanh ngã đổ và tai nạn điện vẫn là những thách thức lớn đối với công tác bảo đảm an toàn đô thị tại Thành phố Hồ Chí Minh. Khi chính quyền, ngành chức năng và người dân cùng nâng cao tinh thần cảnh giác, chủ động ứng phó thì công tác bảo đảm an toàn cho cộng đồng sẽ đạt nhiều kết quả cao hơn.
