Siêu El Nino Có Thể 'Tái Xuất' Năm 2026: Tác Động Ra Sao Đến Thời Tiết Việt Nam?
Theo Trung tâm Dự báo Thời tiết Trung hạn châu Âu (ECMWF), các dự báo mới nhất chỉ ra khả năng cao sẽ xuất hiện siêu El Nino trong mùa hè hoặc mùa thu năm 2026. Hiện tượng này được cảnh báo có thể đẩy nhiệt độ toàn cầu lên mức kỷ lục, gây ra những tác động rộng khắp từ quy mô khu vực đến toàn cầu, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống sinh hoạt của người dân. Khí hậu nóng lên khiến cháy rừng xảy ra thường xuyên hơn và tốc độ lan nhanh hơn.
Siêu El Nino Là Gì?
Thông tin từ Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cho biết, El Nino là thuật ngữ chỉ hiện tượng nóng lên dị thường của lớp nước biển bề mặt ở khu vực xích đạo trung tâm và Đông Thái Bình Dương, kéo dài từ 8 đến 12 tháng hoặc lâu hơn. Hiện tượng này thường xuất hiện 3-4 năm một lần, nhưng cũng có khi dày hơn hoặc thưa hơn. Trong khi đó, La Nina là hiện tượng lớp nước biển bề mặt ở khu vực tương tự lạnh đi dị thường, xảy ra với chu kỳ tương tự hoặc thưa hơn El Nino.
El Nino và La Nina là hai pha nóng và lạnh trong dao động ENSO. Khi nhiệt độ nước biển phù hợp với trung bình cùng kỳ nhiều năm, nó được gọi là pha trung tính. Điều quan trọng cần lưu ý là El Nino chỉ hiện tượng nóng lên dị thường của lớp nước biển bề mặt khu vực Thái Bình Dương, không phải hiện tượng nóng lên toàn cầu. Siêu El Nino thường được dùng để chỉ hiện tượng El Nino có cường độ rất mạnh, khi nhiệt độ bề mặt biển cao hơn trung bình dài hạn từ 2°C trở lên trong thời gian đủ dài.
Khả Năng Xuất Hiện Siêu El Nino Trong Năm 2026
Ông Mai Văn Khiêm, Giám đốc Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, nhận định rằng các cập nhật dự báo mới nhất cho thấy xác suất xảy ra El Nino đang có xu hướng gia tăng rõ rệt. Khả năng xuất hiện trong giai đoạn cuối năm 2026 khoảng 70-80%, có thể kéo dài sang năm 2027. Phần lớn các mô hình dự báo hiện nay nghiêng về kịch bản El Nino đạt cường độ mạnh, tương đương các năm 1982-1983, 1997-1998 và 2015-2016, gây ra nhiều biến động khí hậu trên phạm vi toàn cầu.
Tuy nhiên, chỉ một số ít mô hình cá biệt đưa ra kịch bản cực đoan với cường độ có thể vượt các mức kỷ lục trước đây. Ông Khiêm nhấn mạnh rằng các dự báo dài hạn đối với ENSO vẫn còn nhiều bất định, đặc biệt trong giai đoạn chuyển mùa tính chắc chắn chưa cao. "Vì vậy, ở thời điểm hiện tại, còn quá sớm để khẳng định khả năng xuất hiện siêu El Nino", ông nói và cho biết Trung tâm sẽ tiếp tục theo dõi chặt chẽ và cập nhật kịp thời các diễn biến mới.
Tác Động Đến Thời Tiết Nước Ta Thế Nào?
Lịch sử khí tượng cho thấy các sự kiện siêu El Nino thường gắn liền với những năm nóng kỷ lục toàn cầu. Điển hình là giai đoạn 2015-2016, khi một trong những El Nino mạnh nhất từng được ghi nhận đã góp phần khiến nhiệt độ trung bình toàn cầu tăng vọt. Gần đây hơn, El Nino 2023-2024 dù không chính thức đạt ngưỡng "siêu" nhưng vẫn đủ mạnh để đẩy năm 2024 trở thành năm nóng nhất lịch sử.
Tại Việt Nam, trong những năm có El Nino, lượng mưa năm thường thâm hụt lớn, dẫn đến những đợt hạn hán kéo dài ở các khu vực Trung Bộ và Tây Nguyên. Nhiệt độ trung bình trong các tháng có El Nino thường cao hơn bình thường ở tất cả các vùng. Các đợt El Nino thường gây ra các kỷ lục về nắng nóng, chẳng hạn như:
- Đợt El Nino 1997-1998: Kỷ lục nhiệt độ ở Bắc Trung Bộ lên tới 41,2°C; Bắc Bộ là 39,6°C; Trung Trung Bộ là 40,1°C; Nam Bộ 39,6°C.
- Đợt El Nino 2014-2015: Kỷ lục nhiệt độ lên tới 41,5°C ở Bắc Trung Bộ.
Những tác động này không chỉ ảnh hưởng đến nông nghiệp và tài nguyên nước mà còn tác động trực tiếp đến sức khỏe và sinh hoạt hàng ngày của người dân. Việc theo dõi sát sao các dự báo và chuẩn bị ứng phó là vô cùng cần thiết trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp.
