Trong những ngày qua, do ảnh hưởng của không khí lạnh từ phía bắc tràn xuống, các tỉnh thành Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ có thời tiết mát mẻ, dễ chịu, thuận lợi cho các hoạt động lễ hội và vui chơi giải trí. Tuy nhiên, các đợt lạnh giữa mùa hè gây chênh lệch nhiệt độ lớn, dễ dẫn đến các hiện tượng thời tiết cực đoan.
Thực tế từ giữa tháng 4 đến nay, khu vực Bắc Bộ và Trung Bộ liên tục xảy ra các trận giông lốc, mưa lớn trên 100 mm trong 24 giờ và mưa đá. Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia (NCHMF), gần nhất vào sáng 24/4, khu vực từ Nghệ An đến Quảng Trị có mưa rào và giông, cục bộ có nơi mưa to đến rất to. Lượng mưa tính từ 3 đến 7 giờ ngày 24/4, cục bộ có nơi trên 50 mm, như tại trạm Phú Gia (Hà Tĩnh) 56 mm, Hóa Sơn (Quảng Trị) 74,2 mm, Sơn Trạch (Quảng Trị) 68,2 mm.
Dự báo thời tiết dịp Giỗ Tổ
Dự báo trong đợt nghỉ lễ Giỗ Tổ Hùng Vương từ 25 đến 27/4 (tức 9 đến 11/3 âm lịch), khu vực Bắc Bộ tiếp tục nhiều mây, có mưa rào và giông vài nơi, trưa chiều giảm mây, trời nắng. Khu vực từ Thanh Hóa đến Huế có mây, có mưa rào và giông vài nơi, riêng ngày 25/4 có mưa rào và giông rải rác. Trong mưa giông có thể kèm theo lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh, gây ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp, làm gãy đổ cây cối, hư hại nhà cửa, công trình giao thông và cơ sở hạ tầng. Mưa lớn cục bộ có khả năng gây lũ quét trên các sông, suối nhỏ, sạt lở đất trên sườn dốc và ngập úng tại các vùng trũng, thấp.
Miền Nam nắng nóng kéo dài
Trong khi đó, ở khu vực miền Nam bao gồm Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ, chuỗi ngày nắng nóng vẫn kéo dài với mức nhiệt lên đến 36-37 độ C. Người dân TP.HCM nói riêng và Nam Bộ nói chung vẫn mong ngóng một cơn mưa lớn giải nhiệt sau chuỗi ngày nắng nóng. Tuy nhiên, Đài Khí tượng Thủy văn Nam Bộ cho biết, thời tiết khu vực trong đợt Giỗ Tổ phổ biến có mây, ngày nắng nóng, đêm không mưa; cục bộ vài nơi có mưa giông nhẹ. Nhiệt độ thấp nhất từ 24-27 độ C, cao nhất dao động từ 33-36 độ C, một số nơi ở miền Đông trên 36 độ C. Riêng tại TP.HCM, thời tiết phổ biến ngày nắng nóng, đêm không mưa; khu vực trung tâm và phía bắc nhiệt độ cao nhất từ 33-36 độ C, khu vực ven biển từ 32-33 độ C.
Lễ 30/4 - 1/5: Nam Bộ đón mưa chuyển mùa
Sau ngày Giỗ Tổ, khoảng ngày 27-28/4, áp cao cận nhiệt đới có xu hướng suy yếu, nhiễu động trên cao hoạt động mạnh gây mưa giông chuyển mùa bắt đầu xuất hiện trên khu vực Nam Bộ. Tại TP.HCM, mưa giông có thể xuất hiện phổ biến ở khắp các phường, xã trên địa bàn từ ngày 27/4 và kéo dài đến ngày 1/5. Đợt mưa giúp thời tiết dịu mát hơn với mức nhiệt độ cao nhất phổ biến giảm còn 33-34 độ C.
Sau đợt nghỉ lễ, Nam Bộ chuẩn bị bước vào mùa mưa. Khu vực bán đảo Cà Mau, một số khu vực ven biển phía đông và phía bắc Đồng Nai có khả năng mùa mưa đến sớm hơn trung bình nhiều năm; các nơi khác sẽ bắt đầu trong khoảng tuần đầu của tháng 5. Riêng khu vực biên giới tây nam của An Giang và Đồng Tháp, mùa mưa bắt đầu khoảng giữa tháng 5.
Miền Bắc thời tiết dễ chịu hơn
Trong khi thời tiết ở miền Nam khá thất thường thì ở miền Bắc tương đối dễ chịu, tiếp tục duy trì kiểu thời tiết tương tự đợt Giỗ Tổ: ngày và đêm có mưa rào và rải rác có giông, cục bộ có nơi mưa to. Từ ngày 1 đến 3/5, mưa giảm, trưa chiều trời nắng, cục bộ có nơi mưa rào và giông rải rác.
Khuyến cáo cho người dân
Các chuyên gia khuyến cáo, do trời nắng nóng và độ ẩm trong không khí thấp, trong những ngày nghỉ lễ, người dân cần đề phòng cháy nổ, các bệnh về đường hô hấp, tim mạch với người già và trẻ nhỏ. Hạn chế di chuyển ngoài trời trong khoảng thời gian nắng mạnh từ 13 đến 15 giờ, cung cấp đủ nước cho cơ thể, đề phòng say nắng, say nóng ảnh hưởng đến sức khỏe. Trong giai đoạn chuyển mùa, thời tiết phổ biến đan xen nắng mạnh và mưa giông về chiều, kèm theo giông sét, gió lốc gia tăng; do vậy, người dân đi lễ cần trang bị vật dụng và trang phục phòng chống nắng, uống đủ nước. Bên cạnh đó, chú ý đề phòng các nguy cơ như lốc, sét, gió giật mạnh và thậm chí là mưa đá.
Do hiện nay là giai đoạn chuyển mùa, ở phía bắc ảnh hưởng của không khí lạnh, người dân cần chú ý khi tham gia các hoạt động vui chơi giải trí trên biển. Ở nam vịnh Bắc Bộ và vùng biển từ Quảng Trị đến Huế có mưa rào và giông rải rác, trong mưa giông có khả năng xảy ra lốc xoáy và gió giật mạnh cấp 6-7. Toàn bộ tàu thuyền hoạt động ở khu vực trên đều có nguy cơ chịu tác động của lốc xoáy và gió giật mạnh. Vùng biển từ Lâm Đồng đến Cà Mau, từ Cà Mau - An Giang - Phú Quốc gió đông đến đông nam cấp 3, có lúc cấp 4, biển bình thường.
El Nino xuất hiện sớm và mạnh
Ngày 24/4, Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) công bố bản tin cập nhật về xu hướng khí hậu toàn cầu. Theo đó, nhiệt độ bề mặt biển đang tăng nhanh trên Thái Bình Dương ở khu vực xích đạo. Sự thay đổi rõ rệt về nhiệt độ này cho thấy khả năng El Nino quay trở lại sớm nhất là vào tháng 5-7/2026. Các mô hình dự báo khí hậu cũng có sự thống nhất mạnh mẽ về sự xuất hiện của El Nino và xu hướng gia tăng mạnh hơn nữa về cường độ trong những tháng tiếp theo. Mức độ mạnh như thế nào cần phải được theo dõi thêm.
El Nino là sự ấm lên của nhiệt độ bề mặt đại dương ở khu vực trung tâm và phía đông Thái Bình Dương xích đạo. Hiện tượng này thường xảy ra sau 2-7 năm và kéo dài khoảng 9-12 tháng. Giai đoạn 2023-2024 là đợt El Nino gần nhất và trong chu kỳ này, nhiệt độ trái đất được ghi nhận là những năm nóng nhất trong lịch sử.
