Ngày 24 tháng 4, Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) đã công bố bản tin cập nhật về xu hướng khí hậu toàn cầu, trong đó nhấn mạnh nhiệt độ bề mặt biển đang tăng nhanh trên Thái Bình Dương ở khu vực xích đạo. Sự thay đổi rõ rệt này cho thấy khả năng El Nino quay trở lại sớm nhất là vào tháng 5 và trễ nhất là tháng 7 năm 2026. Đây là sự thống nhất từ hầu hết các mô hình dự báo khí hậu uy tín hàng đầu thế giới.
Dự báo cường độ El Nino
Sau giai đoạn hình thành, cường độ của El Nino có xu hướng gia tăng mạnh. Tuy nhiên, WMO khẳng định chắc chắn sẽ không có hiện tượng gọi là "siêu El Nino" vì thuật ngữ này không được sử dụng trong các phân loại tiêu chuẩn hoạt động của khí tượng. Cường độ cụ thể cần được theo dõi thêm và sẽ được cập nhật vào cuối tháng 5. Hiện tại, vẫn còn nhiều bất định do hiện tượng "rào cản dự báo mùa xuân" (spring predictability barrier - SPB), khi các mô hình dự báo khí hậu thường có độ chính xác thấp nhất trong khoảng thời gian từ tháng 3 đến tháng 5 ở Bắc bán cầu.
Định nghĩa và tác động của El Nino
El Nino là hiện tượng ấm lên của nhiệt độ bề mặt đại dương ở khu vực trung tâm và phía đông Thái Bình Dương xích đạo. Hiện tượng này thường xảy ra sau mỗi 2 đến 7 năm và kéo dài khoảng 9 đến 12 tháng. El Nino ảnh hưởng đến nhiệt độ và lượng mưa ở nhiều khu vực, thường gây ra hiệu ứng ấm lên toàn cầu. Năm 2024 được ghi nhận là năm nóng nhất trong lịch sử do sự kết hợp của El Nino mạnh mẽ trong giai đoạn 2023-2024 và biến đổi khí hậu.
Mặc dù không có bằng chứng cho thấy biến đổi khí hậu làm tăng tần suất hoặc cường độ của El Nino, nhưng nó có thể khuếch đại các tác động liên quan. Đại dương và khí quyển ấm hơn làm tăng năng lượng và độ ẩm, dẫn đến các hiện tượng thời tiết cực đoan như sóng nhiệt và mưa lớn.
Ảnh hưởng khu vực
Mỗi hiện tượng El Nino có mô hình không gian và tác động riêng. Thông thường, El Nino liên quan đến lượng mưa gia tăng ở một số vùng phía nam Nam Mỹ, miền nam nước Mỹ, châu Phi và Trung Á. Ngược lại, nó gây hạn hán ở Úc, Indonesia và một số vùng phía nam châu Á. Vào mùa hè ở bán cầu Bắc, sự ấm lên của bề mặt nước biển cung cấp năng lượng cho các cơn bão ở trung tâm và phía đông Thái Bình Dương, nhưng cản trở sự hình thành bão ở lưu vực Đại Tây Dương.
Cảnh báo từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường
Trước đó, vào giữa tháng 4, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã cảnh báo El Nino có khả năng cao hình thành từ tháng 6 đến tháng 8 năm 2026 với xác suất từ 80 đến 90%. Nguy cơ đạt mức rất mạnh vào các tháng cuối năm và kéo dài sang năm 2027 là 20 đến 25%. Bên cạnh nguy cơ khô hạn ảnh hưởng đến nguồn nước sinh hoạt và sản xuất ở Đồng bằng sông Cửu Long, Đông Nam Bộ và Tây Nguyên, El Nino mạnh còn tiềm ẩn nguy cơ về an ninh năng lượng.
