Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia vừa công bố bản tin dự báo thời tiết cho sáu tháng cuối năm 2026, với những nhận định đáng chú ý về hiện tượng ENSO và các hình thái thời tiết nguy hiểm. Theo đó, ENSO đang ở trạng thái trung tính nhưng sẽ nhanh chóng chuyển sang pha nóng El Nino trong ba tháng tới (tháng 6 đến tháng 8) với xác suất lên tới 85-95%. Trong khi đó, xác suất duy trì trạng thái trung tính giảm mạnh xuống dưới 10%.
Nắng nóng gia tăng trên diện rộng
Trong giai đoạn từ tháng 6 đến tháng 8, nắng nóng sẽ tiếp tục xảy ra và gia tăng về cường độ tại các khu vực Bắc Bộ, từ Thanh Hóa đến Huế và duyên hải Nam Trung Bộ. Số ngày nắng nóng khả năng cao hơn so với cùng kỳ năm 2025. Nhiệt độ trung bình trên cả nước phổ biến cao hơn 0,5-1 độ C so với trung bình nhiều năm. Đặc biệt, các đợt nắng nóng có thể kéo dài và gay gắt hơn.
Mưa lớn và thời tiết nguy hiểm
Các đợt mưa vừa, mưa to tập trung chủ yếu ở Bắc Bộ, cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ. Các hiện tượng thời tiết nguy hiểm như dông, lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh vẫn tiềm ẩn nguy cơ xảy ra trên phạm vi cả nước. So với trung bình nhiều năm, tổng lượng mưa tháng 6 tại Tây Bắc, Đông Bắc, đồng bằng Bắc Bộ và các tỉnh từ Thanh Hóa đến Huế cao hơn 5-10%, trong khi duyên hải Nam Trung Bộ thấp hơn 20-40%. Sang tháng 7, tổng lượng mưa cao hơn 5-15%, riêng vùng núi phía bắc Bắc Bộ ở mức xấp xỉ. Đến tháng 8, tổng lượng mưa tương đương trung bình nhiều năm, nhưng khu vực từ Thanh Hóa đến Đà Nẵng, phía Đông Quảng Ngãi - Gia Lai và cao nguyên Trung Bộ cao hơn 10-25%.
Bão và áp thấp nhiệt đới
Trong ba tháng tới, bão và áp thấp nhiệt đới hoạt động trên Biển Đông và ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền Việt Nam ở mức tương đương trung bình nhiều năm (trung bình nhiều năm trên Biển Đông 5,2 cơn, đổ bộ vào đất liền 1,9 cơn). Tuy nhiên, từ tháng 9 đến tháng 11, khi ENSO duy trì trạng thái El Nino với xác suất trên 90%, số lượng bão và áp thấp nhiệt đới dự báo thấp hơn nhiều năm (trung bình nhiều năm trên Biển Đông 6,9 cơn, đổ bộ vào đất liền 2,9 cơn). Dù vậy, cần đề phòng các cơn bão mạnh, quỹ đạo phức tạp và khó dự báo.
Diễn biến thời tiết từ tháng 9 đến tháng 11
Từ khoảng đầu tháng 9, nắng nóng sẽ dần suy giảm tại Bắc Bộ, và từ nửa cuối tháng này sẽ suy giảm tại Trung Bộ. Nhiệt độ trung bình trên cả nước cao hơn nhiều năm 0,5-1,5 độ C, có nơi cao hơn. Cơ quan khí tượng cảnh báo: "Trong thời kỳ dự báo cần đề phòng những đợt mưa vừa, mưa to trên phạm vi cả nước, đặc biệt tại Trung Bộ. Mùa mưa tại Trung Bộ khả năng xuất hiện tương đương trung bình nhiều năm (khoảng tháng 9). Hiện tượng thời tiết nguy hiểm như dông, lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh có thể gia tăng trên cả nước."
Về lượng mưa, tháng 9 thấp hơn 5-20% so với trung bình nhiều năm, riêng cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ ở mức xấp xỉ. Tháng 10, tổng lượng mưa trên cả nước thấp hơn 5-20%, nhưng trung du và vùng núi Bắc Bộ cao hơn 5-20%. Sang tháng 11, lượng mưa ở Bắc Bộ và Thanh Hóa - Hà Tĩnh cao hơn 10-30%, các khu vực khác thấp hơn 10-35%.
Cảnh báo từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường
Trong các kỳ El Nino, mặc dù tổng lượng mưa giảm, vẫn có thể xuất hiện các đợt mưa lớn cục bộ, mưa cực đoan trong thời gian ngắn gây lũ quét, sạt lở đất, ngập úng đô thị. Hoạt động bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông có xu hướng ít hơn trung bình nhiều năm, nhưng cần đề phòng các cơn bão mạnh, quỹ đạo phức tạp, khó dự báo và gây tác động lớn trong thời gian ngắn.
Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cho biết thêm, trong bối cảnh biến đổi khí hậu, thời tiết và khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp với nhiều hình thái nguy hiểm, cực đoan. Cơ quan này đề nghị các tổ chức, cá nhân thường xuyên cập nhật thông tin dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn trong các bản tin ngắn hạn 1-3 ngày để kịp thời điều chỉnh kế hoạch sản xuất, phương án ứng phó phù hợp, đặc biệt là phương án vận hành hồ chứa, bảo đảm an toàn công trình và vùng hạ du, cùng với đó đảm bảo an toàn cho các hoạt động sản xuất và dân sinh.
El Nino là hiện tượng nóng lên dị thường của lớp nước biển bề mặt ở khu vực xích đạo trung tâm và Đông Thái Bình Dương, kéo dài 8-12 tháng hoặc lâu hơn, thường xuất hiện 3-4 năm một lần. La Nina là hiện tượng ngược lại, khi lớp nước biển bề mặt lạnh đi dị thường. ENSO là viết tắt của El Nino Southern Oscillation, chỉ cả hai hiện tượng El Nino và La Nina.
