Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) và Trung tâm Dự báo Thời tiết Trung hạn Châu Âu (ECMWF) ngày 29.4 công bố báo cáo về tình hình khí hậu châu Âu năm 2025, chỉ ra đây là châu lục có tốc độ nóng lên nhanh nhất thế giới. Đài Euronews dẫn dữ liệu từ báo cáo cho thấy ít nhất 95% diện tích lục địa châu Âu trong năm 2025 ghi nhận mức nhiệt cao hơn mức trung bình.
Kỷ lục nhiệt độ khắc nghiệt khắp châu Âu
Trong năm ngoái, châu Âu đã ghi nhận hàng loạt kỷ lục nhiệt độ khắc nghiệt. Nhiệt độ tại khu vực Vòng Bắc Cực đạt 30 độ C. Tại Tây Ban Nha, nhiều vùng trải qua 50 ngày nắng nóng gay gắt, với nhiệt độ cảm nhận lên đến 32 độ C hoặc cao hơn.
Thổ Nhĩ Kỳ lần đầu tiên ghi nhận nhiệt độ 50 độ C, trong khi 85% diện tích Hy Lạp đối mặt với mức nhiệt trên dưới 40 độ C. Các nước Bắc Âu gồm Na Uy, Thụy Điển và Phần Lan đã hứng chịu đợt nắng nóng tồi tệ nhất kéo dài 21 ngày vào tháng 7.2025, với mức nhiệt lên tới 34,9 độ C. Anh, Na Uy và Iceland đã trải qua năm nóng nhất trong lịch sử.
Nguyên nhân: Hiệu ứng phản xạ ánh sáng và giảm mây tầng thấp
Báo cáo chỉ ra châu Âu đang nóng lên nhanh hơn hai lần so với mức trung bình toàn cầu. Nhiệt độ tại châu lục này đã tăng khoảng 2,5 độ C so với thời kỳ tiền công nghiệp.
Một trong những nguyên nhân khiến nhiệt độ khu vực Vòng Bắc Cực gần châu Âu tăng đến từ thay đổi trong "hiệu ứng phản xạ ánh sáng" (albedo feedback). Cụ thể, khi băng tuyết ở Bắc Cực tan, lượng ánh sáng mặt trời phản chiếu từ bề mặt trái đất giảm đi, trong khi các vùng tối sẽ hấp thụ nhiều nhiệt hơn và đẩy nhanh quá trình tan băng.
Ngoài ra, việc châu Âu siết chặt kiểm soát khí thải một mặt đã giúp giảm ô nhiễm không khí, thế nhưng mặt khác nó cũng vô tình làm giảm sản sinh những đám mây tầng thấp do lớp hạt mịn sol khí (aerosol) tạo ra, vốn được xem là một lớp “rào chắn” hấp thụ ánh sáng mặt trời và có tác dụng làm mát bề mặt.
Hậu quả: Cháy rừng và hạn hán nghiêm trọng
Theo Al Jazeera, hậu quả của tình trạng nóng lên ở châu Âu đang tàn phá hệ sinh thái. Nắng nóng và khô hạn đã gây ra các trận cháy rừng thiêu rụi hơn 1 triệu ha đất - tương đương diện tích Cyprus. Hạn hán còn khiến 70% các con sông có lưu lượng nước dưới mức trung bình, đe dọa an ninh nguồn nước.
Bà Samantha Burgess, trưởng nhóm chiến lược khí hậu tại ECMWF, nhận định: “Tốc độ biến đổi khí hậu đòi hỏi hành động khẩn cấp hơn. Bằng chứng đã quá rõ ràng rằng biến đổi khí hậu không phải là mối đe dọa trong tương lai, đó là thực trạng của chúng ta”.
