Công nhân trẻ mắc rối loạn lo âu bệnh tật sau áp lực công việc, điều trị nội trú 40 ngày
Tại Viện Sức khỏe Tâm thần, các bác sĩ vừa tiếp nhận và điều trị cho một nam bệnh nhân 27 tuổi, làm công nhân, với các biểu hiện điển hình của rối loạn lo âu bệnh tật. Theo bác sĩ Phạm Thanh Tùng, người bệnh này vốn có tính cách trầm tính, cầu toàn và hay suy nghĩ. Từ tháng 4/2025, sau khi đối mặt với áp lực công việc, anh bắt đầu xuất hiện cảm giác khó thở khi hít vào và nặng tức ngực.
Hành trình khám chữa bệnh kéo dài với nhiều xét nghiệm
Dù đã khám tai mũi họng, chụp X-quang phổi và được chẩn đoán viêm mũi xoang nhẹ, điều trị có cải thiện, anh vẫn không yên tâm. Trong suốt 5 tháng, người bệnh đã đi khám tại nhiều bệnh viện tuyến Trung ương và thực hiện hàng loạt xét nghiệm chuyên sâu như nội soi, đo chức năng hô hấp, chụp CT ngực. Tất cả kết quả đều nằm trong giới hạn bình thường.
Bác sĩ Phạm Thanh Tùng cho biết, dù các bác sĩ đã kết luận không có bệnh lý nghiêm trọng, người bệnh vẫn không tin tưởng. Anh cho rằng các triệu chứng là dấu hiệu của một căn bệnh nan y chưa được phát hiện. Sự lo lắng này khiến các cơn khó thở tăng lên, kèm theo co quắp tay chân và cứng đờ người.
Đỉnh điểm của rối loạn và quá trình điều trị
Đến đỉnh điểm, người bệnh trở nên bi quan, giảm năng lượng làm việc và xuất hiện suy nghĩ tiêu cực. Chỉ khi được chuyển đến Viện Sức khỏe Tâm thần để điều trị nội trú trong 40 ngày với chẩn đoán rối loạn lo âu hỗn hợp, tình trạng mới ổn định và đủ điều kiện ra viện.
Bác sĩ chuyên khoa II Vũ Thị Lan giải thích, rối loạn lo âu bệnh tật (Illness Anxiety Disorder - IAD) là một rối loạn tâm thần đặc trưng bởi sự lo lắng quá mức về việc mắc hoặc sẽ mắc bệnh lý nghiêm trọng, dù các kết quả khám và xét nghiệm đều bình thường. Bệnh thường khởi phát ở độ tuổi 20-30 nhưng có thể gặp ở bất kỳ lứa tuổi nào.
Dấu hiệu nhận biết và nguyên nhân của rối loạn
Bác sĩ Lan cảnh báo các dấu hiệu nhận biết điển hình của chứng rối loạn lo âu bệnh tật bao gồm:
- Lo lắng thái quá như luôn sợ mắc ung thư, HIV, bệnh tim mạch… dù cơ thể khỏe mạnh.
- Kiểm tra cơ thể liên tục: Soi gương, đo huyết áp, kiểm tra nhịp tim, quan sát nước tiểu… nhiều lần mỗi ngày.
- Dành quá nhiều thời gian tra cứu triệu chứng và tự chẩn đoán bệnh nặng.
Người bệnh có thể có hành vi trái ngược như đi khám liên tục để tìm sự trấn an hoặc né tránh đi khám vì sợ phát hiện bệnh. Theo bác sĩ Lan, nguyên nhân là sự kết hợp của nhiều yếu tố:
- Về sinh học: Người bệnh có thể mất cân bằng các chất dẫn truyền thần kinh như Serotonin và Norepinephrine.
- Về tâm lý-xã hội: Người cầu toàn, hay lo lắng hoặc từng trải qua sang chấn (như người thân mắc bệnh nặng) có nguy cơ cao hơn.
- Về tác động truyền thông: Tiếp xúc quá nhiều thông tin y học thiếu kiểm chứng trên internet có thể làm gia tăng nỗi sợ.
Hậu quả và khuyến cáo từ chuyên gia
Dù không có tổn thương thực thể, nỗi đau khổ của người bệnh là hoàn toàn có thật. Lo âu kéo dài kích hoạt hệ thần kinh tự chủ, gây ra các triệu chứng cơ thể như tim đập nhanh, khó thở, đau đầu, đau dạ dày… tạo thành vòng xoắn: lo âu - xuất hiện triệu chứng - càng lo âu hơn.
Rối loạn lo âu bệnh tật nếu không được điều trị sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống, công việc và gây tốn kém chi phí y tế không cần thiết. Các bác sĩ khuyến cáo: Nếu bạn hoặc người thân lo lắng quá mức về sức khỏe kéo dài trên 6 tháng dù đã được khẳng định cơ thể bình thường, hãy nghĩ đến khả năng mắc rối loạn này.
Đặc biệt, không nên tự chẩn đoán bệnh qua Google và cần chủ động thăm khám chuyên khoa Tâm thần để được điều trị kịp thời. Bác sĩ Lan nhấn mạnh, tỷ lệ mắc rối loạn lo âu bệnh tật có xu hướng gia tăng trong ba thập kỷ gần đây, đòi hỏi sự quan tâm và can thiệp sớm từ cộng đồng.
