Theo Thông tư 13/2026/TT-BYT do Bộ Y tế ban hành, hệ thống quản lý thông tin tiêm chủng quốc gia được xây dựng nhằm phục vụ việc quản lý, cập nhật, lưu trữ, khai thác và chia sẻ dữ liệu hoạt động tiêm chủng trên toàn quốc. Hệ thống này bao gồm các phân hệ quản lý đối tượng tiêm chủng, vaccine, sinh phẩm, quy trình tiêm chủng, thống kê, báo cáo và các phân hệ khác theo yêu cầu quản lý.
Quy định về sự cố bất lợi sau tiêm chủng
Sự cố bất lợi sau tiêm chủng được định nghĩa là hiện tượng bất thường về sức khỏe, bao gồm các biểu hiện tại chỗ tiêm hoặc toàn thân xảy ra sau tiêm chủng, không nhất thiết do việc sử dụng vaccine hay sinh phẩm. Các sự cố này bao gồm phản ứng thông thường sau tiêm chủng và tai biến nặng sau tiêm chủng. Phản ứng thông thường là các biểu hiện lâm sàng thường gặp, có thể tự khỏi và không gây ảnh hưởng lâu dài.
Bổ sung bệnh do virus HPV vào danh mục bắt buộc
Một điểm đáng chú ý tại Thông tư 13 là quy định bệnh do virus HPV (Human Papilloma Virus) ở người thuộc danh mục bệnh phải sử dụng vaccine, sinh phẩm trong tiêm chủng bắt buộc thông qua Chương trình tiêm chủng mở rộng. Cụ thể, Điều 3 của Thông tư liệt kê danh mục bệnh phải sử dụng vaccine, sinh phẩm trong tiêm chủng bắt buộc gồm: viêm gan virus B, lao, bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt, bệnh do Haemophilus influenzae týp b, sởi, rubella, viêm não Nhật Bản, tiêu chảy do virus Rota, bệnh do phế cầu, bệnh do virus HPV và các bệnh khác theo quy định của Bộ trưởng Bộ Y tế.
Tiêm chủng thường xuyên và chống dịch
Thông tư cũng quy định chi tiết về tổ chức tiêm chủng thường xuyên, tiêm chủng bù liều, tiêm chủng chiến dịch chủ động và tiêm chủng chống dịch. Danh mục bệnh phải sử dụng vaccine bắt buộc trong tiêm chủng chống dịch bao gồm: bạch hầu, bại liệt, ho gà, rubella, sởi, tả, viêm não Nhật Bản, dại, cúm, Covid-19 và các bệnh truyền nhiễm khác theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới và được Bộ trưởng Bộ Y tế quyết định.
Quy trình tiêm chủng an toàn
Thông tư nêu rõ các bước tiêm chủng phải tuân thủ:
- Trước khi tiêm chủng: Thực hiện khám sàng lọc theo hướng dẫn chuyên môn của Bộ trưởng Bộ Y tế.
- Trong khi tiêm chủng: Thực hiện đúng chỉ định, sử dụng từng loại vaccine theo hướng dẫn của nhà sản xuất, bảo đảm an toàn theo hướng dẫn của Cục Phòng bệnh.
- Sau khi tiêm chủng: Theo dõi tại điểm tiêm chủng ít nhất 30 phút, hướng dẫn người giám hộ tiếp tục theo dõi tại nhà ít nhất 24 giờ; ghi chép thông tin tiêm chủng theo quy định.
Xử lý tai biến nặng
Khi xảy ra tai biến nặng trong buổi tiêm chủng, phải dừng ngay buổi tiêm để xử trí cấp cứu, đánh giá sơ bộ nguyên nhân. Nếu vượt quá khả năng, phải chuyển người bị tai biến đến cơ sở khám chữa bệnh phù hợp. Cơ sở tiếp nhận phải tiến hành cấp cứu, điều trị và báo cáo theo quy định. Việc tạm dừng sử dụng lô vaccine, sinh phẩm được thực hiện khi Hội đồng tư vấn chuyên môn đánh giá nguyên nhân tai biến do chất lượng vaccine. Sau khi có kết luận không liên quan đến chất lượng, có thể cho phép sử dụng lại sau khi có ý kiến đồng ý bằng văn bản của Bộ Y tế.
Hiệu lực thi hành
Thông tư 13/2026/TT-BYT có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Kể từ thời điểm này, các Thông tư 24/2018/TT-BYT, 34/2018/TT-BYT, 05/2020/TT-BYT và 52/2025/TT-BYT hết hiệu lực thi hành.
