Hơn 800 trẻ vị thành niên không có người lớn đi cùng vẫn đang mắc kẹt tại Ceuta, vùng lãnh thổ Tây Ban Nha ở Bắc Phi, sau làn sóng người di cư ồ ạt từ Morocco tràn qua biên giới hôm 30/7. Nhiều em thiếu thức ăn, chỗ ở và không biết khi nào có thể đoàn tụ với gia đình.
Khủng hoảng di cư tại Ceuta chưa kết thúc
Dù phần lớn những người tràn vào vùng lãnh thổ Tây Ban Nha này đã quay trở lại Morocco, đến ngày 3/8, khoảng 3.000-5.000 người vẫn còn ở Ceuta, trong đó có hơn 800 trẻ vị thành niên không có người lớn đi cùng. Theo truyền thông quốc tế, số trẻ em thuộc nhóm này được ước tính hơn 860 em.
Đây là nhóm đặc biệt được pháp luật Tây Ban Nha yêu cầu phải bảo vệ và chăm sóc, nhưng hệ thống tiếp nhận của Ceuta đang chịu sức ép nghiêm trọng.
Diễn biến cuộc khủng hoảng
Cuộc khủng hoảng bắt đầu bùng lên vào ngày 30/7, khi một lượng lớn người di cư từ Morocco tìm cách tiến vào Ceuta bằng đường bộ và đường biển. Theo giới chức địa phương, khoảng 60.000 người đã tìm cách vào Ceuta trong vòng 24 giờ. Dòng người đổ về quá lớn khiến lực lượng chức năng phải huy động quân đội và cảnh sát để kiểm soát khu vực biên giới.
Nhiều người lựa chọn bơi vòng qua khu vực biên giới trên biển để tìm cách đặt chân vào lãnh thổ Tây Ban Nha. Hành trình nguy hiểm khiến nhiều người thiệt mạng. Đến những ngày đầu tháng 8, Tây Ban Nha thống kê ít nhất 72 người thiệt mạng, phần lớn trong quá trình vượt biển. Morocco cũng ghi nhận thêm 11 trường hợp tử vong liên quan đến làn sóng vượt biên.
Hệ thống tiếp nhận quá tải
Sau khi tình hình tạm lắng, phần lớn người trưởng thành đã tự nguyện trở về Morocco hoặc bị đẩy trở lại. Tây Ban Nha ước tính khoảng 69.500 người đã quay về Morocco, nhưng vẫn còn hàng nghìn người ở lại Ceuta. Trong nhóm còn lại, đáng lo ngại nhất là hơn 800 trẻ vị thành niên không có người lớn đi cùng.
Theo luật Tây Ban Nha, trẻ vị thành niên nhập cảnh mà không có người lớn đi cùng phải được cơ quan bảo vệ trẻ em tiếp nhận và chăm sóc. Quy định này khiến các em không thể đơn giản bị đưa trở lại Morocco như những người trưởng thành trong cùng dòng người di cư. Tuy nhiên, trên thực tế, hệ thống hỗ trợ tại Ceuta đang quá tải.
Điều kiện sống thiếu thốn
Trung tâm tiếp nhận người di cư của thành phố vốn chỉ có sức chứa khoảng 600 người, nhưng phải đối mặt với lượng người cần hỗ trợ vượt xa khả năng tiếp nhận. Thực phẩm cũng trở nên khan hiếm, trong khi một số người phải ngủ ngoài trời, trên các bãi biển hoặc khu vực đồi núi. Một số trẻ vị thành niên thậm chí không có chỗ ở ổn định và phải dựa vào sự giúp đỡ của người dân địa phương.
Câu chuyện đau lòng của trẻ em
Câu chuyện của một bé gái 17 tuổi đến từ Tangier, Morocco, cho thấy mức độ khắc nghiệt của hành trình vượt biên. Cô bé kể rằng trong lúc tìm cách đến Ceuta, em đã bị tách khỏi mẹ. Người em trai 8 tuổi cũng đi cùng nhưng không thể sống sót sau khi xuống biển. Khi cô bé tới được Ceuta, thi thể em trai được đưa ra khỏi biển. Em sau đó tìm đến một cơ sở dành cho những thanh thiếu niên cần được bảo vệ, nhưng nơi này đã quá tải.
Một trường hợp khác được AP ghi nhận là một bé trai Morocco 12 tuổi đã đặt chân vào Ceuta nhưng bị lực lượng Tây Ban Nha áp giải về khu vực biên giới. Cậu bé khóc và cầu xin không bị đưa trở lại Morocco. Khi người dân địa phương lên tiếng, khẳng định đây là trẻ vị thành niên, cậu bé được chuyển giao cho lực lượng chức năng Tây Ban Nha thay vì bị đưa trở lại ngay lập tức.
Thách thức và hệ lụy
Sự việc cho thấy tình trạng hỗn loạn sau làn sóng vượt biên lớn đến mức việc xác định và bảo vệ trẻ em cũng trở thành một thách thức đối với chính quyền địa phương. Không chỉ có người Morocco nằm trong nhóm còn lại. Một số người di cư đến từ những khu vực đang có xung đột hoặc bất ổn như Sudan, Gaza và Afghanistan cũng vẫn ở Ceuta. Trong khi đó, các cơ sở tiếp nhận của thành phố đã gần như cạn kiệt nguồn lực.
Đến ngày 3/8, tức khoảng 4 ngày sau khi làn sóng vượt biên bùng phát, Ceuta vẫn phải giải quyết hậu quả của một trong những cuộc khủng hoảng di cư nghiêm trọng nhất mà vùng lãnh thổ này từng chứng kiến. Hàng nghìn người vẫn phải chờ đợi trong điều kiện thiếu thốn, trong đó nhóm dễ tổn thương nhất là hơn 800 trẻ vị thành niên không có người lớn đi cùng.
