Hàng trăm hộ dân Đà Nẵng sống trong cảnh bấp bênh giữa dự án 4 tỷ USD
Trong khi các khu tái định cư triển khai dang dở, hàng trăm hộ dân tại xã Duy Nghĩa, thành phố Đà Nẵng, buộc phải sống "treo" dưới những mái nhà chực chờ đổ sập, nằm giữa vùng dự án khu nghỉ dưỡng Nam Hội An trị giá 4 tỷ USD. Thực trạng này kéo dài suốt cả chục năm qua, đẩy người dân vào tình cảnh "đi không được, ở cũng không xong", với cuộc sống bất an và đầy lo âu.
Dự án khởi động, hy vọng tan vỡ
Theo tìm hiểu, năm 2010, Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Nam cũ (nay là TP Đà Nẵng) đã cấp giấy chứng nhận đầu tư cho dự án khu nghỉ dưỡng Nam Hội An, với tổng diện tích quy hoạch lên đến 985,5 ha trên địa bàn hai xã Thăng An và Duy Nghĩa. Trong đó, xã Duy Nghĩa chiếm 753,87 ha. Dự án được Thủ tướng đồng ý áp dụng mô hình khu vui chơi giải trí có thưởng, do liên doanh giữa hai tập đoàn Genting và VinaCapital (nay là Công ty TNHH Phát triển Nam Hội An) thực hiện.
Sáu năm sau, khu nghỉ dưỡng Nam Hội An với số vốn đầu tư khổng lồ 4 tỷ USD chính thức khởi công những hạng mục đầu tiên. Ban đầu, người dân địa phương khấp khởi mừng vui, tin rằng dự án sẽ mang lại cơ hội việc làm và phát triển du lịch, giúp lớp trẻ không phải bôn ba tha hương. Họ đồng lòng ủng hộ chủ trương nhường đất để phục vụ dự án.
Tuy nhiên, gần một thập kỷ trôi qua kể từ khi dự án khởi động, phần lớn hộ dân sống trong vùng dự án vẫn chưa được giải tỏa đền bù hay hỗ trợ tái định cư. Đáng chú ý, từ khi quy hoạch dự án được phê duyệt, người dân bị cấm chuyển đổi mục đích sử dụng đất, tách thửa, và đặc biệt là xây dựng nhà cửa, khiến cuộc sống của họ ngày càng khó khăn.
Nhà cửa xuống cấp, nỗi lo thường trực
Cụ Nguyễn Thị Cầm (90 tuổi, trú tại thôn Tây Sơn Đông, xã Duy Nghĩa) là một trong những người phải chịu đựng cảnh sống bấp bênh này. Ngôi nhà cấp 4 của cụ sau gần 30 năm sử dụng đã xuống cấp trầm trọng, với tường nhà chi chít vết nứt và các đòn tay bị mối mọt tấn công. Cụ Cầm chia sẻ: "Ở cái tuổi gần đất xa trời rồi mà ngày nào cũng sống trong tâm thế bất an vì nhà cửa đổ sập lúc nào không hay. Cũng vì vướng quy hoạch mà không thể cất nhà mới, còn tái định cư thì chờ hoài chẳng thấy giải quyết." Mỗi mùa mưa bão, cụ lại phải khăn gói sơ tán sang nhà cháu nội, sống trong nỗi thấp thỏm triền miên.
Cách nhà cụ Cầm chỉ vài bước chân là ngôi nhà của bà Nguyễn Thị Thu, từng bị gió bão công phá cách đây 4 năm. Bà Thu kể lại: "Gian nhà dưới đổ sập chỉ trong tích tắc, chúng tôi trải qua một phen hú vía." Giống như hàng trăm hộ dân khác trong vùng, gia đình bà Thu vẫn đang sống "treo" theo dự án 4 tỷ USD, chờ đợi mỏi mòn được bố trí đất tái định cư.
Chính quyền địa phương lên tiếng
Ông Phạm Được, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Duy Nghĩa, cho biết đa phần các hộ dân trên địa bàn xã nằm trong vùng quy hoạch dự án đã được kiểm kê nhiều năm, nhưng đến nay vẫn chưa có phương án bồi thường, hỗ trợ và giải quyết tái định cư. Ông Được nhấn mạnh: "Nhà cửa của người dân qua nhiều năm không được xây dựng, sửa chữa, dẫn đến tình trạng xuống cấp trầm trọng. Qua thống kê, có hơn 255 trường hợp nhà ở có nguy cơ sụp đổ."
Ngoài ra, ông Được còn chỉ ra những khó khăn khác mà người dân phải đối mặt:
- Hạ tầng dự án chưa hoàn thiện, gây ngập úng cục bộ vào mùa mưa.
- Đường giao thông xuống cấp nghiêm trọng nhưng không được đầu tư nâng cấp, khiến việc đi lại của bà con gặp nhiều trở ngại.
- Nhiều hộ dân có đơn đề nghị bồi thường và tái định cư nhưng không được giải quyết, trong khi địa phương không đủ thẩm quyền để cho phép xây dựng lại nhà cửa.
Các khu tái định cư dang dở, vướng mắc chồng chất
Để giải quyết vấn đề tái định cư cho hàng nghìn hộ dân trong vùng dự án, chính quyền tỉnh Quảng Nam cũ đã phê duyệt xây dựng 5 khu tái định cư. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại, tất cả các khu này đều đang trong tình trạng dang dở do hàng loạt vướng mắc:
- Khu tái định cư Nồi Rang: Được giao cho Ban Quản lý Khu kinh tế mở Chu Lai làm chủ đầu tư từ năm 2010, sau đó chuyển giao cho Công ty CP ĐT&PT Kỳ Hà Chu Lai Quảng Nam. Dự án gặp nhiều vướng mắc liên quan đến khu vực chỉnh trang.
- Các khu tái định cư Duy Hải 1, 2, 3 và Sơn Viên: Việc thực hiện thủ tục bàn giao chưa hoàn thành do đơn vị chủ đầu tư mới chưa được xác định, khiến dự án không thể tiếp tục triển khai.
Ủy ban nhân dân xã Duy Nghĩa cho biết, một số hộ dân vì bức xúc về chỗ ở đã tự ý xây dựng nhà cửa trong các khu tái định cư, dù chưa được phê duyệt phương án bồi thường. Địa phương đã đề nghị Ủy ban nhân dân thành phố sớm chỉ đạo nghiệm thu, thực hiện điểm dừng kỹ thuật và giao nhiệm vụ cho đơn vị chức năng tiếp nhận bàn giao dự án, nhằm giải quyết triệt để các trường hợp tồn đọng và ổn định cuộc sống cho người dân.
Tình trạng sống "treo" này không chỉ ảnh hưởng đến an toàn tính mạng mà còn gây ra những hệ lụy xã hội sâu sắc, đòi hỏi sự quan tâm và hành động kịp thời từ các cấp chính quyền để người dân sớm có được chỗ ở ổn định và bền vững.
