Trung Quốc ngày 12/6 cảnh báo các cộng đồng tại khu vực Tân Cương ở phía tây bắc nước này và các vùng lân cận cần chuẩn bị đối phó với những trận lũ lụt cực đoan trong mùa hè năm nay.
Nguyên nhân và hiện tượng
Hiện tượng này do nhiệt độ cao bất thường, mưa lớn và tình trạng băng tan nhanh. Sa mạc Taklamakan ở Tân Cương, sa mạc lớn nhất Trung Quốc, đã ghi nhận trận lũ đầu tiên trong năm vào đầu tháng 6. Đài truyền hình nhà nước CCTV ngày 12/6 phát sóng hình ảnh cho thấy nước tràn ngập những đụn cát vốn khô cằn của khu vực này.
Mặc dù Taklamakan đã xuất hiện các trận lũ tương tự từ năm 2021, chúng thường xảy ra vào tháng 8, thời điểm nhiệt độ đạt đỉnh. Tuy nhiên, năm 2026 nhiệt độ đã tăng mạnh sớm hơn nhiều. Theo Reuters Climate Monitor, ngày 12/6 nhiệt độ tại Tân Cương cao hơn mức trung bình cùng kỳ tới 7,3 độ C, đạt khoảng 38 độ C.
Lượng mưa và tác động
Khu vực phía tây và phía nam Tân Cương cũng ghi nhận lượng mưa gia tăng đáng kể trong thời gian gần đây. CCTV cho biết lượng mưa tại một số nơi đã cao gấp 2-3 lần mức trung bình lịch sử của đầu tháng 6.
Sự kết hợp giữa nắng nóng cực đoan và mưa lớn đã kích hoạt các trận lũ trong sa mạc. Những khu vực rộng lớn chứa băng hà và tuyết tích tụ trên dãy núi Thiên Sơn và Côn Luân đã tan chảy, tạo ra dòng nước lớn đổ vào sông Tarim, con sông nội lưu dài nhất Trung Quốc.
Lượng nước gia tăng khiến sông Tarim tràn bờ, đổ nước vào các vùng trũng thấp trong sa mạc, theo CCTV.
Đánh giá từ chuyên gia
Dù các trận lũ theo mùa có thể tạm thời tạo nên những ốc đảo ngắn hạn, các chuyên gia cho rằng hiện tượng này khó kéo dài. Sa mạc Taklamakan nằm sâu trong lục địa và được bao bọc bởi các dãy núi cao, khiến độ ẩm thấp cùng tốc độ bốc hơi cực lớn nhanh chóng làm khô bề mặt đất.
Mặc dù nguồn nước này có ý nghĩa quan trọng đối với việc tưới tiêu và duy trì các cánh rừng địa phương, giới chức cảnh báo nguy cơ lớn đối với cơ sở hạ tầng.
“Những trận lũ cực đoan có thể phá hủy đường bộ, đường sắt cũng như các cơ sở dầu khí, gây ra rủi ro thiên tai nghiêm trọng”, bà Sun Qianqian, chuyên gia phân tích của Cơ quan Khí tượng Trung Quốc, nói với CCTV.
“Trong mùa lũ, người dân và du khách tại các khu vực này cần theo dõi sát các cảnh báo chính thức, điều chỉnh kế hoạch đi lại và đặt an toàn lên hàng đầu”, bà Sun nhấn mạnh.
