Rừng ngập mặn Hà Tĩnh chết khô bí ẩn: Chuyên gia loại trừ sâu bệnh và ô nhiễm nước
Giữa tháng 4/2026, hiện trường rừng ngập mặn tại phường Hải Ninh, tỉnh Hà Tĩnh hiện lên cảnh tượng đáng báo động. Nhiều khoảnh rừng cây chết rải rác với phần rễ trơ trọi nhô lên khỏi mặt bùn, trong khi một số khu vực xuất hiện lớp bùn lẫn xác thực vật đã phân hủy - dấu hiệu rõ ràng của hệ sinh thái đang suy giảm nghiêm trọng.
Kết quả quan trắc ban đầu gây bất ngờ
Ông Trần Bá Toàn, Chủ tịch UBND phường Hải Ninh, cho biết địa phương vừa nhận được kết quả quan trắc môi trường nước từ Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Tĩnh. "Bước đầu ngành chuyên môn nhận định nguyên nhân rừng ngập mặn ở phường Hải Ninh bị chết khô không phải do các đối tượng sinh vật gây hại và không do ô nhiễm môi trường nước", ông Toàn khẳng định.
Cụ thể, kết quả kiểm tra hiện trường cho thấy:
- Không phát hiện dấu hiệu của các loài sinh vật gây hại như sâu đục thân, giáp xác hay hà bám
- Các mẫu cây được kiểm tra không có tổn thương do sinh vật gây hại, phần gỗ bên trong vẫn sáng màu bình thường
- Không ghi nhận khu vực xung quanh có nguồn thải lớn có khả năng gây ô nhiễm môi trường nước
Chỉ số môi trường vẫn trong ngưỡng cho phép
Điều đáng chú ý là kết quả quan trắc môi trường nước tại khu vực có cây chết cho thấy các chỉ số cơ bản đều nằm trong ngưỡng cho phép. Thông số pH được đánh giá ở mức chất lượng tốt khi đối chiếu với quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước mặt. So sánh với điều kiện sinh trưởng của cây mắm biển, các yếu tố về nhiệt độ, độ mặn cơ bản vẫn phù hợp.
"Địa phương không có đủ chuyên môn để xác định chính xác nguyên nhân nên từ khi xuất hiện hiện trượng đến nay vẫn chưa có giải pháp xử lý hiệu quả", Chủ tịch phường Hải Ninh thừa nhận.
Diện tích thiệt hại đáng kể và hiện tượng bất thường
Phường Hải Ninh có gần 185 ha rừng ngập mặn phân bố dọc ven sông, ven biển và khu vực cửa lạch. Hiện tượng cây chết bất thường bắt đầu xuất hiện từ cuối năm 2025 và lan rộng với tốc độ đáng lo ngại.
Tính đến thời điểm hiện tại:
- Diện tích rừng bị ảnh hưởng khoảng 5 ha
- Khoảng 3 ha cây chết hoàn toàn (cành, lá khô, rễ thối, không còn khả năng phục hồi)
- Khoảng 2 ha cây có dấu hiệu suy yếu như vàng lá, héo rũ, khô dần từ ngọn xuống
Khu vực này thuộc lô 1, khoảnh 4, tiểu khu 349A, rừng phòng hộ do UBND phường Hải Ninh quản lý. Cánh rừng xanh tốt trước đây giờ chỉ còn trơ lại xác cây nằm ngổn ngang trên bùn lầy.
Chỉ loài mắm biển bị ảnh hưởng
Ông Hoàng Quốc Huấn, Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm Hà Tĩnh, cho biết thêm thông tin quan trọng: tại khu vực rừng ngập mặn ở phường Hải Ninh có 3 loài cây gồm mắm biển, bần chua và trang. Tuy nhiên, cơ quan chuyên môn chỉ ghi nhận loài mắm biển (tên khoa học Avicennia marina) bị chết, trong khi các loài còn lại vẫn sinh trưởng, phát triển bình thường trong cùng điều kiện môi trường.
Người dân địa phương chia sẻ, trước đây rừng ngập mặn đóng vai trò quan trọng trong việc chắn sóng, bảo vệ đê biển, đồng thời là nơi sinh sống của nhiều loài thủy sản như tôm, cua, cá. Tuy nhiên, khi rừng suy thoái, nguồn thủy hải sản dưới tán rừng giảm đáng kể, việc khai thác gặp nhiều khó khăn.
Hướng xử lý và đề xuất từ cơ quan chuyên môn
Để tiếp tục làm rõ nguyên nhân và có hướng xử lý phù hợp, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Tĩnh đã đề nghị UBND phường Hải Ninh:
- Tăng cường quản lý, bảo vệ hiện trường, giữ nguyên hiện trạng diện tích rừng ngập mặn bị chết
- Theo dõi chặt chẽ diễn biến, kịp thời báo cáo cơ quan chuyên môn
- Rà soát, hoàn thiện hồ sơ liên quan, tổ chức xác minh hiện trạng
- Thống kê đầy đủ diện tích thiệt hại, tình trạng sinh trưởng làm cơ sở cho việc xử lý, thanh lý rừng theo quy định
Đặc biệt, phường cần chủ động phối hợp với các cơ quan chuyên môn, mời các nhà khoa học, chuyên gia nghiên cứu về rừng ngập mặn tiến hành khảo sát, đánh giá chuyên sâu nhằm xác định chính xác nguyên nhân và đề xuất giải pháp phục hồi phù hợp trong thời gian tới.
