Rác tồn đọng bủa vây khu dân cư Quảng Nam, người dân khốn khổ vì ô nhiễm
Tình trạng rác thải tồn đọng tại các xã Nam Phước, Duy Nghĩa, Duy Xuyên và Thu Bồn, tỉnh Quảng Nam, đã trở thành vấn đề nhức nhối kéo dài nhiều tháng qua. Đặc biệt, từ sau Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, tình hình càng trở nên nghiêm trọng hơn, với hàng nghìn tấn rác chất đống tại các điểm tập kết tạm thời, gây ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống của người dân.
Rác chất cao, mùi hôi bủa vây khu dân cư
Người dân sống quanh khu vực cho biết, ban đầu rác chỉ được tập kết tạm vài ngày, nhưng giờ đây nó cứ chất lên ngày càng cao, tạo thành những đống rác khổng lồ. “Mùi hôi thối không thể chịu nổi, nhất là vào buổi trưa và chiều tối”, một người dân bức xúc chia sẻ. Không chỉ riêng xã Nam Phước, các xã lân cận như Duy Nghĩa, Duy Xuyên và Thu Bồn cũng rơi vào cảnh tương tự, với các điểm tập kết tạm thời đều đã quá tải.
Theo thống kê, tổng lượng rác tồn đọng tại các điểm tập kết tạm thời của bốn xã này đã lên đến hơn 2.100 tấn. Cụ thể:
- Xã Nam Phước: khoảng 702 tấn
- Xã Thu Bồn: khoảng 650 tấn
- Xã Duy Nghĩa: khoảng 425 tấn
- Xã Duy Xuyên: khoảng 360 tấn
Ông Văn Bá Quang, Phó Chủ tịch UBND xã Nam Phước, thừa nhận: “Các điểm tập kết tạm thời hiện đã gần như chạm ngưỡng lưu chứa. Việc để rác tồn lâu ngày không chỉ gây ô nhiễm mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống sinh hoạt của người dân”.
Nguyên nhân từ việc nhà máy xử lý rác ngừng hoạt động
Điểm nghẽn chính xuất phát từ cuối tháng 9/2025, khi Nhà máy xử lý chất thải rắn sinh hoạt Bắc Quảng Nam – nơi tiếp nhận và xử lý rác chính của khu vực – buộc phải dừng hoạt động để phục vụ công tác điều tra. Nhà máy này do Công ty Cổ phần Môi trường Huy Hoàng Eco vận hành, bị phát hiện chôn lấp hàng chục nghìn tấn rác trái quy định ngay trong khuôn viên, gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng từ năm 2024.
Sau khi vụ việc bị phát hiện, nhà máy ngừng tiếp nhận rác, khiến toàn bộ lượng rác sinh hoạt phát sinh hằng ngày tại các địa phương rơi vào tình trạng “không có đầu ra”. Rác buộc phải dồn về các điểm tập kết tạm trong khu dân cư, một giải pháp tình thế nhưng kéo dài ngoài dự tính, tiềm ẩn nhiều hệ lụy về môi trường và sức khỏe.
Giải pháp tạm thời và những vướng mắc
Để giải quyết trước mắt, UBND TP. Đà Nẵng đã ban hành Công văn số 256 vào ngày 7/10/2025, cho phép thu gom và vận chuyển rác thải từ bốn xã đến Khu xử lý rác Tam Nghĩa. Tuy nhiên, việc vận chuyển nhanh chóng bộc lộ nhiều vướng mắc. Khu xử lý rác Tam Nghĩa chỉ tiếp nhận tối đa 7 chuyến xe mỗi ngày, tương đương khoảng 42 tấn rác, trong khi lượng rác phát sinh thực tế dao động từ 55–60 tấn/ngày.
Khó khăn càng chồng chất khi cuối tháng 10 và đầu tháng 11/2025, khu vực liên tiếp hứng chịu các đợt mưa lũ kéo dài. Rác cũ chưa kịp xử lý, rác mới tiếp tục phát sinh khiến các điểm tập kết nhanh chóng quá tải, nhiều nơi rơi vào tình trạng “vỡ trận”, bốc mùi hôi nồng nặc. Đến dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, áp lực rác thải tiếp tục tăng đột biến do nhu cầu tiêu dùng và dọn dẹp tăng cao, trong khi năng lực tiếp nhận tại Khu xử lý Tam Nghĩa không thay đổi.
Hướng giải quyết từ chính quyền
Trước áp lực rác thải tồn đọng kéo dài, bốn xã đã liên tục gửi đơn kiến nghị đến UBND TP. Đà Nẵng, yêu cầu tăng tần suất vận chuyển và mở rộng phương án xử lý. Ngày 10/3/2026, UBND TP. Đà Nẵng ban hành Công văn số 1444/UBND-SNNMT, yêu cầu các sở, ngành và địa phương khẩn trương phối hợp, tháo gỡ vướng mắc pháp lý để sớm đưa Nhà máy xử lý rác thải sinh hoạt Bắc Quảng Nam hoạt động trở lại.
Theo chỉ đạo, Công ty Cổ phần Môi trường Huy Hoàng Eco phải chủ động cung cấp đầy đủ hồ sơ liên quan đến đất đai, quy hoạch, môi trường và công nghệ xử lý, đồng thời chịu trách nhiệm quản lý lượng rác tồn đọng. UBND TP. Đà Nẵng cũng giao các sở, ngành như Tài chính, Xây dựng, Khoa học và Công nghệ, Nông nghiệp và Môi trường cùng Công an thành phố phối hợp hướng dẫn, xử lý hồ sơ.
Đối với lượng rác phát sinh trong thời gian nhà máy chưa hoạt động trở lại, thành phố thống nhất chủ trương thuê đơn vị tư vấn khảo sát, đánh giá tổng thể hạ tầng và sức chứa của khu xử lý rác Đại Hiệp, từ đó đề xuất phương án vận hành phù hợp, đảm bảo hiệu quả và an toàn môi trường.
Tình trạng rác tồn đọng tại Quảng Nam vẫn đang là thách thức lớn, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền và các đơn vị liên quan để sớm tìm ra giải pháp bền vững, giảm thiểu ô nhiễm và bảo vệ sức khỏe người dân.
