Rác thải tồn đọng tại TP.HCM: Thách thức lớn cho chính quyền địa phương
Tình trạng rác thải bị vứt bừa bãi vẫn tiếp diễn tại nhiều khu vực ở Thành phố Hồ Chí Minh, đặc biệt là ven đường Tố Hữu thuộc phường An Khánh, nơi có biển cấm đổ rác nhưng vẫn bị người dân coi thường. Điều này phản ánh một vấn đề môi trường nghiêm trọng đang đòi hỏi sự quan tâm khẩn cấp từ các cấp chính quyền.
Điểm đen rác thải: Tái phát và tồn đọng dai dẳng
Theo thống kê mới nhất, thành phố ghi nhận 59 điểm rác thải đã được thu gom và xử lý nhưng nhanh chóng tái phát sinh, cùng với 3 điểm mới phát sinh và 12 điểm tồn đọng trong thời gian dài. Các địa phương được xem là "điểm đen" với số lượng điểm tồn đọng cao bao gồm phường Tân Hưng (6 điểm), phường An Khánh (5 điểm), phường Tân Mỹ (4 điểm), phường Tân Thuận (4 điểm), phường Bình Hưng Hòa (4 điểm), phường An Lạc (4 điểm) và xã Bình Hưng (4 điểm).
Phần lớn các điểm này tập trung ở những khu vực như đất trống, bãi đất hoang, ven kênh rạch hoặc đường phố ít người qua lại. Đây thường là nơi bị biến thành điểm đổ trộm rác sinh hoạt và rác cồng kềnh, gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng.
Nguyên nhân sâu xa: Ý thức và quản lý lỏng lẻo
Các cơ quan chức năng chỉ ra rằng, nguyên nhân chính của tình trạng này là do ý thức chấp hành pháp luật về bảo vệ môi trường của một bộ phận người dân còn hạn chế. Rác thải thường được đổ trộm vào ban đêm hoặc ở những khu vực vắng vẻ, khiến việc kiểm soát trở nên khó khăn.
Bên cạnh đó, một số địa phương chưa quản lý chặt chẽ các khu đất trống và bãi đất hoang, thiếu hạ tầng và trang thiết bị thu gom rác thải đầy đủ. Công tác kiểm tra và xử phạt chưa được thực hiện gắt gao và liên tục, dẫn đến tình trạng tái diễn chỉ vài ngày sau khi dọn dẹp. Ngoài ra, công tác tuyên truyền chưa hiệu quả và quản lý đến từng hộ dân còn lỏng lẻo, với không ít hộ chưa đăng ký thu gom rác.
Giải pháp cấp bách và trách nhiệm tăng cao
Tình hình này đặt ra yêu cầu cấp thiết cho chính quyền cấp xã, phường phải tăng cường rà soát và giải quyết triệt để các điểm ô nhiễm. Đặc biệt, từ ngày 1/1/2026, theo quy định của Ủy ban nhân dân thành phố, ủy ban nhân dân cấp xã sẽ chịu trách nhiệm trực tiếp về dịch vụ vệ sinh công cộng, bao gồm quét dọn đường phố, thu gom rác và vớt chất thải trên sông, kênh, rạch.
Để đối phó, chính quyền cần đẩy mạnh các biện pháp như:
- Đa dạng hóa hình thức tuyên truyền, vận động người dân phân loại rác tại nguồn và hạn chế sử dụng túi ni-lông.
- Xây dựng mô hình tuyến đường tự quản và phát huy vai trò giám sát của cộng đồng.
- Tăng cường lắp đặt camera để kịp thời phát hiện và xử lý hành vi xả rác bừa bãi.
- Yêu cầu các hộ gia đình và tổ chức quản lý chặt chẽ khu đất trống, ngăn chặn biến thành điểm chứa rác.
Hướng đi lâu dài: Sửa đổi quy định và cải thiện hiệu quả
Về lâu dài, các cơ quan quản lý nhà nước cần nhanh chóng rà soát và đề xuất sửa đổi Quyết định số 67/2025/QĐ-UBND và Quyết định số 73/2025/QĐ-UBND. Việc này là cần thiết để nâng cao hiệu quả công tác quản lý, thu gom và xử lý rác thải, đặc biệt trong bối cảnh giá nhiên liệu tăng cao và địa giới hành chính thành phố đã mở rộng sau khi hợp nhất với tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu và Bình Dương.
Chỉ với sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền, cộng đồng và các biện pháp kỹ thuật, TP.HCM mới có thể giải quyết triệt để vấn đề rác thải tồn đọng, hướng tới một môi trường sống xanh và sạch hơn.
