Nhiều con sông tại Hà Nội như Kim Ngưu, Tô Lịch, Đáy, Tích, Pheo, Cà Lồ đã bị ô nhiễm nghiêm trọng trong nhiều thập kỷ. Nhiều đoạn sông trở thành "sông chết", nước đen kịt, bốc mùi hôi thối. Các kênh mương nhỏ trong nội đô và ngoại thành cũng chịu cảnh xả rác, xả thải bừa bãi, khiến nước vẩn đục. Hệ thống sông hồ ô nhiễm này kết nối với nhau, tạo thành một mạng lưới nước bẩn len lỏi qua nhiều phường, xã, khu dân cư, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống sinh hoạt và mưu sinh của người dân.
Thực trạng ô nhiễm kéo dài và những nỗ lực cải tạo
Mặc dù đã có nhiều chủ trương và hành động làm sạch sông ngòi, nhưng nguyên nhân gây ô nhiễm vẫn gia tăng theo thời gian. Các dự án cải tạo với kinh phí hàng chục, hàng trăm nghìn tỷ đồng được công bố, mang lại kỳ vọng về dòng sông sạch trong vài năm tới. Tuy nhiên, dư luận cũng bày tỏ băn khoăn và hoài nghi chính đáng về hiệu quả của các khoản đầu tư khổng lồ này. Liệu việc "sạch hóa" dòng nước, đôi bờ, đặc biệt là nguồn nước đổ ra sông, có được triệt để hay không?
Giải pháp bền vững: Cần sự đồng hành của cộng đồng
Để giải quyết tình trạng ô nhiễm kéo dài, các nhà chức trách và đơn vị thi công cần sử dụng nguồn tài chính tiết kiệm, hiệu quả, đồng thời triển khai các giải pháp khoa học, thông minh, nhân văn. Quan trọng hơn, cần có sự đồng hành và hưởng ứng của cộng đồng dân cư sống hai bên bờ sông. Nước thải sinh hoạt và sản xuất phải được xử lý ngay từ đầu; người dân và doanh nghiệp không xả rác bừa bãi ra sông ngòi, kênh mương. Sự liên thông giữa các sông ngòi cũng cần được tính đến để tránh tình trạng làm sạch một đoạn nhưng vẫn bị ảnh hưởng bởi các dòng sông bẩn khác.
Niềm tin và sự đồng thuận từ thông tin minh bạch
Những băn khoăn, mong mỏi quanh các dự án làm sạch sông cần được trao đổi, thông tin, giải đáp công khai và thỏa đáng với cộng đồng. Điều này sẽ tăng thêm niềm tin, sự đồng hành tích cực và lâu dài vì sự hồi sinh của những dòng sông. Theo ông Xuyên Sơn, một chuyên gia về môi trường, việc cải tạo sông ngòi không chỉ là trách nhiệm của chính quyền mà còn cần sự chung tay của toàn xã hội.
