Các nhà nghiên cứu đang kêu gọi đánh giá kỹ lưỡng tác động môi trường khi số lượng vệ tinh Starlink tái nhập khí quyển ngày càng nhiều. Trong những năm gần đây, thị trường vệ tinh quỹ đạo thấp (LEO) bùng nổ, kể từ khi SpaceX ra mắt lô vệ tinh Starlink đầu tiên vào năm 2019, nhiều công ty như Amazon và Blue Origin cũng tham gia, cùng với Trung Quốc phóng các vệ tinh Guowang và Qianfan.
Hơn 14.000 vệ tinh đang hoạt động
Theo Đại học Harvard (Mỹ), tính đến đầu năm 2026, có hơn 14.000 vệ tinh hoạt động trong tầng khí quyển thấp của Trái Đất, con số có thể tăng lên 70.000 hoặc thậm chí 100.000 vào năm 2035, với giá trị thị trường dự kiến đạt 108 tỉ USD. Sự gia tăng này đặt ra câu hỏi về tác động của vệ tinh đối với khí hậu và bầu khí quyển.
Khi các vệ tinh LEO hết hạn sử dụng, chúng được thiết kế để tự hủy quỹ đạo và rơi xuống đại dương. Tuy nhiên, không phải lúc nào chúng cũng bốc hơi hoàn toàn. Ví dụ, năm 2025, mảnh vỡ từ vệ tinh Starlink đã rơi xuống một trang trại ở Canada, cho thấy nguy cơ tạo ra rác thải vũ trụ và khả năng va chạm với các vệ tinh khác, dẫn đến hiệu ứng dây chuyền thảm khốc gọi là Hiệu ứng Kessler.
Ô nhiễm từ vệ tinh cháy
Khi các vệ tinh bốc cháy trong khí quyển, chúng giải phóng các chất ô nhiễm kim loại nặng như chì, liti, đồng và nhôm, có thể gây ô nhiễm tầng bình lưu và làm suy giảm tầng ozone. Theo ước tính, khoảng 3.500 tấn sol khí kim loại sẽ được thải vào khí quyển hằng năm vào năm 2033.
Để giảm thiểu tác động tiêu cực, ngành công nghiệp vũ trụ cần phát triển bền vững hơn. Hiện tại, các chòm vệ tinh không chịu sự giám sát của Đạo luật Chính sách Môi trường Quốc gia Mỹ (NEPA), nhưng Văn phòng Trách nhiệm Giải trình Chính phủ Mỹ (GAO) đang kêu gọi xem xét lại. Điều này trở nên cấp thiết khi Starlink mới đây đã loại bỏ 260 vệ tinh chỉ trong vòng 6 tháng, từ tháng 12.2025 đến tháng 5.2026.
Hướng tới phát triển bền vững
Mặc dù còn quá sớm để đánh giá tác động toàn cầu, các đề xuất ban đầu bao gồm tạo nền kinh tế tuần hoàn cho vệ tinh, tìm kiếm phương pháp tiếp nhiên liệu thân thiện với môi trường và nghiên cứu vật liệu giảm ô nhiễm. Với vị thế dẫn đầu, Starlink có thể trở thành hình mẫu về tính bền vững cho các công ty khác.
