Thế Giới Ngầm Của Những Kênh YouTube Tỷ View Và 'Trại Tù Binh Khỉ'
Một thực tế đáng báo động đang diễn ra công khai: nhiều "trang trại" rộng hàng héc-ta tại Việt Nam đang nuôi nhốt trái phép các cá thể khỉ hoang dã, phục vụ cho các kênh YouTube thu hút hàng tỷ lượt xem. Các đối tượng thừa nhận, họ mua lậu khỉ từ thợ săn và hoàn toàn không có giấy phép nuôi nhốt động vật quý hiếm. Câu hỏi lớn được đặt ra: tại sao những kênh tỷ view này hoạt động công khai, dùng mọi chiêu trò tiếp cận người xem, mà cơ quan quản lý dường như "không biết" và chưa xử lý triệt để?
Những Bi Kịch Đằng Sau Màn Hình
Các đối tượng làm "kênh khỉ" đã bất chấp đạo đức và pháp luật, dùng mọi thủ đoạn để kiếm tiền từ những con khỉ tội nghiệp. Một trường hợp điển hình: tại Thành phố Hồ Chí Minh, một chú khỉ nhỏ ốm yếu bị bắt từ rừng về, bị mang ra trời nắng quay video cho đến khi ngã bệnh và chết. Quy luật ở đây rất tàn nhẫn: tiền thu về tỷ lệ thuận với số lượt xem trên nền tảng mạng xã hội.
Ở Đắk Lắk, đối tượng tên G nuôi hai con khỉ mặt đỏ trong nhà và có ý định đưa chúng vào bệnh viện, nơi vợ anh ta chờ sinh, để quay cảnh khỉ chăm sóc bà chủ. Trong khi đó, nhiều đối tượng khác như L.N.G ở Thanh Hóa đã đưa trẻ sơ sinh tiếp xúc gần với khỉ con, bất chấp cảnh báo từ các chuyên gia về nguy cơ lây lan bệnh tật nguy hiểm như viêm gan A, B và lao phổi.
Tiến sĩ Tilo Nadler, người có hơn 30 năm nghiên cứu và bảo vệ linh trưởng ở Việt Nam, cảnh báo: việc ôm ấp, gần gũi khỉ quá mức cực kỳ nguy hiểm cho sức khỏe của cả người và động vật.
Những Màn Kịch Vụng Về Để Câu View
Một chủ kênh ở Đà Nẵng còn cẩu thả để khỉ nhỏ chết thảm, rồi quay video đám tang của con khỉ một cách "thê lương". Đáng chú ý, họ còn tung tin rằng một người tên L, luôn vào vai chăm sóc khỉ, cũng qua đời cùng thời điểm. Tuy nhiên, khi phóng viên vào hiện trường tìm hiểu, mộ con khỉ được mô tả trong video là không hề tồn tại, và nhân vật L vẫn sống, thậm chí còn tương tác đều đặn trên mạng xã hội.
Mục đích của các đối tượng này rõ ràng là kêu gọi tình thương và sự ủng hộ "từ thiện" từ người xem trong và ngoài nước, với phương châm "sống chết mặc bay, tiền thầy bỏ túi".
Trường hợp của Thái Văn S ở Ea H’Leo, Đắk Lắk, còn cho thấy sự tinh vi hơn. Anh ta đã dựng lên một video giả mạo, mô tả việc cơ quan chức năng đến tịch thu hai con khỉ nhỏ mà anh ta nuôi trái phép. Video này gây xôn xao dư luận, khiến điện thoại của cán bộ kiểm lâm và cứu hộ "cháy máy" vì các cuộc gọi chất vấn. Sự thật là tất cả chỉ là màn kịch vụng về để câu view và kêu gọi từ thiện. Sau khi bị phát hiện, S đã phải gỡ video, nhận lỗi và giao nộp khỉ cho cơ quan chức năng.
Vụ Cứu Hộ Khỉ K Ở Thanh Hóa: Một Bài Học Đau Đớn
Vụ cứu hộ khỉ K ở Sầm Sơn, Thanh Hóa, là minh chứng cho tính chất phức tạp của tình trạng này. Khỉ K là nhân vật chính trong kênh YouTube "Monkey K…" do Lê Như Ng quản lý. Kênh này có lượng người theo dõi đông đảo và bị nhiều tổ chức uy tín điều tra về dấu hiệu kêu gọi tài trợ bất chính.
Sau khi khỉ K bị tịch thu và đưa vào cứu hộ tại Vườn quốc gia Bến En, Ng đã nhiều lần đề nghị hối lộ lực lượng kiểm lâm để được mang khỉ về. Khi kế hoạch thất bại, Ng và ê-kíp đã xâm nhập vào khu vực bán hoang dã của vườn quốc gia, dùng flycam để tìm kiếm và tiếp tục quay video với khỉ K, đồng thời kêu gọi fan gây áp lực lên cơ quan chức năng.
Khoảng Trống Pháp Lý Và Trách Nhiệm Quản Lý
Hiện nay, Việt Nam đã có những quy định rạch ròi về bảo vệ động vật hoang dã, với các nghị định của Chính phủ và thông tư của Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Hành vi bắt, giết hại, nuôi nhốt trái phép động vật hoang dã, bao gồm khỉ, đều là vi phạm pháp luật và cần được xử lý nghiêm minh.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước cần được nâng cao. Việc nuôi nhốt trái phép và quay video về khỉ diễn ra công khai, với hàng chục triệu người đăng ký kênh và hàng tỷ lượt xem, không phải là hoạt động khó phát hiện. Luật An ninh mạng cũng đã quy định rõ về việc xử lý nội dung vi phạm trên không gian mạng.
GS, TSKH Đặng Huy Huỳnh, Anh hùng Đa dạng sinh học ASEAN, nhấn mạnh: "Vấn đề cốt lõi là nằm ở trách nhiệm thực thi pháp luật. Chính quyền các cấp, đặc biệt là cấp cơ sở, cần nhìn nhận rõ vai trò và trách nhiệm của mình." Ông kêu gọi sự vào cuộc thực chất hơn từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các lực lượng liên quan, đồng thời phát huy vai trò giám sát của cộng đồng.
Hậu Quả Sinh Thái Và Lời Cảnh Tỉnh
Hậu quả của những hoạt động này không chỉ dừng lại ở sự đau khổ của các cá thể khỉ. Nhiều con khỉ sau khi bị nuôi nhốt và "vứt bỏ" đã mất hoàn toàn bản năng tự nhiên, không thể sống sót trong môi trường hoang dã. Chúng trở thành gánh nặng cho các khu bảo tồn và gây phiền phức cho cộng đồng, như tại núi Sơn Trà (Đà Nẵng) hay Vườn quốc gia Cúc Phương (Ninh Bình).
Thanh Trúc, một bạn trẻ hoạt động bảo vệ động vật hoang dã, chia sẻ: "Trong nhiều năm, tôi từng chứng kiến nhiều phụ huynh hỏi con có muốn nuôi khỉ không, và khi tôi giải thích về tính phi pháp, họ phản bác rằng 'trên mạng người ta nuôi đầy rẫy, có ai bị xử lý đâu'." Điều này cho thấy sự thiếu hiệu quả trong công tác xử lý vi phạm.
Đằng sau những video tưởng như "dễ thương" và "hài hước" là một thế giới tàn nhẫn, nơi sinh mạng của những con khỉ bị định giá bằng lượt xem và doanh thu quảng cáo. Một xã hội văn minh không thể để sự tàn nhẫn trở thành công cụ mua vui, càng không thể để nó được nuôi sống bằng thuật toán và tiền bạc. Xử lý nghiêm các đối tượng vi phạm là cần thiết, nhưng quan trọng hơn là xây dựng một môi trường số có trách nhiệm và nhân văn hơn.
