Chuyển biến tích cực ngay trong tối đầu tiên
Trên các tuyến phố thuộc khu vực thí điểm, nhịp sống giao thông trong tối thứ Sáu đầu tiên áp dụng chính sách đã có một số chuyển biến tích cực. Dù trên các con phố, tiếng động cơ của đủ loại phương tiện từ xe xăng truyền thống đến xe điện hiện đại vẫn còn đan xen, nhưng đằng sau sự hối hả của giờ tan tầm và sự nhộn nhịp đã nhen nhóm những chuyển biến sâu sắc trong tư duy của cộng đồng.
Bóng dáng những chiếc xe chạy bằng nhiên liệu hóa thạch vẫn xuất hiện trên phố thuộc khu vực 1. Nhiều người dân chưa kịp thay thế ngay chiếc xe xăng quen thuộc, nhưng đã sớm có dự định chuyển đổi sang phương tiện xanh trong tương lai gần. Nhiều tài xế vận chuyển qua nền tảng ứng dụng sử dụng xe mô-tô, xe gắn máy chạy bằng xăng cũng được khuyến khích hạn chế hoạt động trong khung giờ quy định.
Người dân chủ động điều chỉnh lộ trình
Điển hình như trường hợp của bà Nguyễn Thanh Huyền, sinh sống tại khu vực phố Hòe Nhai và đang làm công việc kinh doanh trên phố Nguyễn Khắc Cần. Dù hiện tại vẫn đang sử dụng xe máy xăng để phục vụ công việc và sinh hoạt, nhưng bà đã bắt đầu chủ động tính toán lại lộ trình đi lại, sẵn lòng tìm cung đường mới vòng ra ngoài khu vực quy định vào các tối cuối tuần để bảo đảm chủ trương của thành phố được thực hiện hiệu quả. Bà Thanh Huyền cũng chia sẻ thêm về việc sớm xem xét chuyển sang xe máy điện để ủng hộ mục tiêu kiến tạo diện mạo mới của thủ đô.
Việc các loại phương tiện chạy xăng và chạy điện cùng song hành trên phố và sự xuất hiện của loại hình xe điện ngày một nhiều hơn là minh chứng cho thấy sự chủ động của người dân Thủ đô hướng tới một môi trường sống trong lành và bền vững hơn. Nhiều người dân phố cổ đã chủ động sắm xe máy điện.
Ủng hộ mạnh mẽ từ cư dân phố cổ
Sống ngay trong lòng khu vực phố cổ, bà Tuyết Lan bày tỏ sự ủng hộ mạnh mẽ đối với chính sách chuyển đổi xanh của thành phố. Theo bà, quy định này góp phần giảm thiểu đáng kể tình trạng ô nhiễm không khí và tiếng ồn vốn tồn tại suốt nhiều năm qua. Dù vẫn còn một vài trăn trở nhỏ về việc sắp xếp nơi để xe cá nhân chạy bằng xăng khi đi làm về muộn buổi tối hoặc đón tiếp người thân từ nơi khác đến chơi trong khung giờ hạn chế, bà Tuyết Lan vẫn cho rằng triển khai “Vùng phát thải thấp” sẽ mang lại cho người dân trong khu vực một không gian sống yên tĩnh và trong lành hơn vào mỗi dịp cuối tuần.
Doanh nghiệp và tài xế công nghệ thích ứng
Sức lan tỏa của đề án còn nhận được sự hưởng ứng từ những người kinh doanh và lao động trực tiếp trên địa bàn. Anh Quốc Hưng, nhân viên vận chuyển nước giải khát cho các cửa hàng trong khu vực phố cổ, cũng chủ động điều chỉnh công việc bằng cách cố gắng hoàn thành việc cung ứng và kết thúc ca làm trước giờ quy định. Nhiều tài xế xe dịch vụ phải chuyển vùng hoạt động ra các khu vực chưa bị hạn chế để tìm khách.
Ngay cả những tài xế xe ôm công nghệ như anh Văn Tuấn, 36 tuổi, cũng đã có những suy tính cho công việc của mình trong thời gian tới. Sử dụng xe xăng để “chạy” ứng dụng vận tải công nghệ suốt nhiều năm qua, anh Văn Tuấn chấp nhận di chuyển dần ra ngoài vùng chưa áp dụng quy định hạn chế, để dễ dàng “bắt khách” hơn và nhường không gian “vùng lõi” cho phương tiện chạy bằng điện.
Thúc đẩy thói quen sử dụng giao thông công cộng
Không chỉ cải thiện môi trường, đề án còn thúc đẩy thói quen sử dụng giao thông công cộng của người dân. Chị Phạm Thanh Hằng, một nhân viên văn phòng đã duy trì thói quen đi xe buýt gần một năm nay là một thí dụ. Chị Thanh Hằng chia sẻ sự hào hứng trước chính sách miễn phí vé xe buýt trợ giá trong phạm vi Vành đai 1. Chị tin rằng nếu hệ thống xe buýt luôn bảo đảm đúng giờ và đặc biệt là đủ chuyến trong giờ cao điểm, người dân sẽ sớm từ bỏ xe cá nhân để chuyển sang phương tiện công cộng xanh.
Đề xuất tăng cường hạ tầng cho xe điện
Hiện nay, tại khu vực "vùng lõi" chưa có nhiều trạm sạc cho xe điện. Anh Nguyễn Duy Thành, sinh sống tại phường Cầu Giấy, người thường xuyên đưa gia đình “lên phố” bằng xe ô-tô điện loại nhỏ đánh giá đây là một bài toán quy hoạch văn minh. Anh Duy Thành khuyến nghị thành phố có thể tối ưu hóa diện mạo đô thị bằng cách tăng cường thêm các điểm sạc cho phương tiện xanh, tích hợp thêm các trạm sạc điện tại các bãi đỗ xe trung chuyển ở rìa khu vực hạn chế như gầm cầu Chương Dương, phố Trần Quang Khải, phố Phùng Hưng hay Nhà hát lớn, chợ Đồng Xuân để hỗ trợ tối đa cho người dùng xe điện cá nhân.
Người dân mong muốn xe đạp công cộng cho thuê có thêm phương án cho các gia đình có con nhỏ. Ghi nhận của phóng viên tại các không gian đi bộ, chị Thùy Chi và chị Yến Nhi cũng có góp ý dưới góc nhìn tích cực để hoàn thiện diện mạo đô thị mới. Theo chị Thùy Chi, thành phố cần tăng cường thêm các tuyến xe buýt điện cỡ nhỏ để hỗ trợ di chuyển trong vùng hạn chế. Trong khi đó, chị Yến Nhi lại đề xuất bổ sung loại hình xe đạp trợ lực điện có ghế an toàn cho trẻ em vào hệ thống cho thuê xe đạp công cộng hiện đang triển khai rất hiệu quả trên các tuyến phố.
Những ý kiến này cho thấy “vùng phát thải thấp” trước mắt là một quy định hành chính, nhưng xét về mục tiêu dài hạn, là một động lực để mỗi người dân Thủ đô cùng chung tay kiến tạo một môi trường sống xanh, bền vững và văn minh hơn.
