Hà Nội chính thức áp dụng vùng phát thải thấp (LEZ) trong phạm vi vành đai 1 từ hôm nay, 9/9, nhằm kiểm soát ô nhiễm không khí và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Theo quy định, các phương tiện giao thông không đạt tiêu chuẩn khí thải sẽ bị hạn chế hoặc cấm lưu thông trong khu vực này.
Phạm vi và thời gian áp dụng
Vùng phát thải thấp được thiết lập trong vành đai 1, bao gồm các quận nội đô lịch sử như Hoàn Kiếm, Ba Đình, Đống Đa, Hai Bà Trưng và một phần quận Tây Hồ. Thời gian áp dụng từ 6h đến 21h hàng ngày, theo Sở Giao thông Vận tải Hà Nội.
Cụ thể, các phương tiện cơ giới đường bộ (ô tô, xe máy) sản xuất trước năm 2008 đối với xe xăng và trước năm 2010 đối với xe diesel sẽ không được phép đi vào khu vực này trong khung giờ trên. Xe buýt công cộng, xe ưu tiên (cứu thương, cứu hỏa, công an) và xe của người khuyết tật được miễn trừ.
Mục tiêu giảm ô nhiễm không khí
UBND thành phố Hà Nội cho biết, việc áp dụng LEZ nhằm cắt giảm lượng khí thải từ giao thông, vốn là nguồn chính gây ô nhiễm không khí tại thủ đô. Theo thống kê, giao thông chiếm tới 70% lượng bụi mịn PM2.5 tại Hà Nội. Dự kiến, sau khi áp dụng, nồng độ bụi mịn có thể giảm từ 10-20% trong khu vực vành đai 1.
Ông Nguyễn Phi Thường, Giám đốc Sở Giao thông Vận tải Hà Nội, cho biết: "Chúng tôi kỳ vọng vùng phát thải thấp sẽ khuyến khích người dân chuyển sang sử dụng phương tiện công cộng hoặc xe đạt chuẩn khí thải, góp phần cải thiện chất lượng không khí và sức khỏe người dân."
Quy định quan trọng người dân cần nắm
Người dân cần lưu ý kiểm tra năm sản xuất của xe để xác định có thuộc diện bị cấm hay không. Xe vi phạm sẽ bị xử phạt theo Nghị định 100/2019/NĐ-CP với mức phạt từ 300.000 đồng đến 2 triệu đồng tùy loại phương tiện. Ngoài ra, các điểm kiểm tra khí thải lưu động sẽ được triển khai tại các cửa ngõ vào khu vực vành đai 1.
Để hỗ trợ người dân, thành phố đã triển khai các trạm kiểm định khí thải miễn phí tại 5 quận nội thành trong tháng đầu tiên. Đồng thời, các tuyến xe buýt công cộng được tăng cường tần suất để đáp ứng nhu cầu đi lại.
Phản ứng từ người dân và chuyên gia
Nhiều người dân ủng hộ chính sách này nhưng cũng bày tỏ lo ngại về việc thay thế phương tiện cũ. Anh Nguyễn Văn Hùng, một tài xế xe máy tại quận Hoàn Kiếm, chia sẻ: "Tôi ủng hộ việc bảo vệ môi trường, nhưng xe tôi đã dùng 15 năm, không có điều kiện đổi xe mới. Mong thành phố có hỗ trợ tài chính hoặc chính sách trợ giá."
Chuyên gia giao thông, TS. Nguyễn Minh Khôi, đánh giá: "Đây là bước đi cần thiết nhưng cần lộ trình rõ ràng hơn, kết hợp với việc nâng cao chất lượng giao thông công cộng để người dân dễ dàng chuyển đổi. Việc áp dụng đột ngột có thể gây xáo trộn."
Thành phố dự kiến sẽ mở rộng vùng phát thải thấp ra vành đai 2 và 3 trong các giai đoạn tiếp theo, dựa trên kết quả đánh giá hiệu quả của giai đoạn đầu.
