Dù chưa hoàn thành các thủ tục nghiệm thu công trình theo quy định, hai doanh nghiệp tại khu cảng Chân Mây (xã Chân Mây - Lăng Cô, TP.Huế) vẫn ngang nhiên đưa bãi tập kết than lộ thiên vào hoạt động, gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng. "Bụi than nhiều đến mức phủ thành một lớp dày đặc lên khắp các mặt đường. Cứ mỗi lần xe tải chạy qua là bụi lại tung tóe, bủa vây khắp nơi khiến chúng tôi ngạt thở, không tài nào chịu nổi", một công nhân tại khu cảng Chân Mây bức xúc phản ánh với Báo Thanh Niên.
Ô nhiễm nghiêm trọng từ những "núi than"
Ghi nhận tại hiện trường khu vực cảng Chân Mây vào tháng 6.2026 cho thấy tình trạng ô nhiễm không khí do bụi than đang diễn ra rất nghiêm trọng. Hai đơn vị hoạt động tập kết than quy mô lớn bằng hình thức chứa lộ thiên là Công ty CP Phú Thái Global và Công ty CP Kết cấu thép và thiết bị nâng VN. Hai bãi tập kết than nằm cạnh nhau, diện tích mỗi bãi lên tới hơn 5 ha. Khối lượng than khổng lồ được chất thành những ngọn núi cao hàng chục mét, nhưng chỉ được che chắn sơ sài bằng bạt, không được lưu giữ trong hệ thống kho bãi khép kín, trở thành nguồn phát tán ô nhiễm di động bất kể ngày đêm.
Hoạt động vận chuyển than gây ô nhiễm nghiêm trọng
Bên trong các khu bãi, hoạt động cơ giới diễn ra liên tục với tần suất cao. Từ sáng sớm, hàng chục máy móc liên tục đào xới, múc than lên xuống, khiến bụi than bay mịt mù. Chỉ cần một cơn gió, bụi than từ các đỉnh núi lộ thiên bay tứ tung, làm đen nghịt cả một khoảng không gian lớn trên không trung mà mắt thường có thể nhìn thấy. Phía bên ngoài, bụi than xuất hiện dày đặc trên các tuyến đường xung quanh cảng Chân Mây. Mỗi khi phương tiện di chuyển qua, lớp bụi này bị cuốn ngược lên, bay tung tóe vào không trung. Chỉ cần đứng tác nghiệp vài phút, phóng viên đã không chịu nổi sự ngột ngạt do bụi than liên tục "tấn công".
Cảng Chân Mây là một trong 46 cảng biển được Hiệp hội Du thuyền châu Á lựa chọn làm điểm dừng chân cho du thuyền hạng sang ở Đông Nam Á. Hằng năm, nơi đây đón những đoàn khách quốc tế lớn đến Huế và miền Trung, đóng vai trò cửa ngõ hàng hải quan trọng của thành phố di sản. Việc tập kết, vận chuyển và xuất nhập than gây ô nhiễm tại cảng Chân Mây đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến các hoạt động xuất nhập hàng hóa giao thương khác và hình ảnh du lịch của thành phố di sản.
Hoạt động khi chưa hoàn thành thủ tục pháp lý
Trao đổi với PV Thanh Niên, đại diện Ban Quản lý Khu kinh tế, công nghiệp TP.Huế (gọi tắt Ban quản lý) khẳng định việc tập kết than tại đây đã phát sinh nhiều hệ lụy về môi trường đúng như phản ánh của báo chí. Cả hai doanh nghiệp hoạt động tập kết than đều chưa hoàn thành các thủ tục theo quy định. Dự án Kho bãi phục vụ sản xuất kinh doanh của Công ty CP Phú Thái Global và dự án Trung tâm logistics và thương mại dịch vụ Chân Mây của Công ty CP Kết cấu thép và thiết bị nâng VN đã được Ban quản lý cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, mục tiêu xây dựng hệ thống kho bãi, công trình phụ trợ, lắp đặt máy móc thiết bị để lưu giữ, xếp dỡ hàng hóa.
Theo đại diện Ban quản lý, dự án của Công ty CP Phú Thái Global có công trình cấp 2, phải lập báo cáo hoàn thành thi công xây dựng để được kiểm tra trước khi đưa vào sử dụng. Tuy nhiên, Ban quản lý vẫn chưa nhận được báo cáo kiểm tra công tác nghiệm thu của chủ đầu tư. Tương tự, dự án của Công ty CP Kết cấu thép và thiết bị nâng VN có công trình cấp 3, sau khi hoàn thành phải tự nghiệm thu và báo cáo kết quả, nhưng Ban quản lý chưa nhận được báo cáo. Qua theo dõi, hai công ty đang thi công xây dựng các hạng mục công trình, hiện cho một số doanh nghiệp thuê bãi để lưu chứa tạm thời than và dăm gỗ; nguồn than chủ yếu nhập khẩu bằng tàu biển từ nước ngoài qua cảng Chân Mây để phân phối đi các điểm tiêu thụ.
Đại diện Ban quản lý khẳng định việc hai doanh nghiệp đưa vào hoạt động và khai thác dự án trước tiến độ đã được cấp phép nhưng chưa hoàn thành thủ tục là chưa đảm bảo điều kiện theo quy định. Ban quản lý đã làm việc với các doanh nghiệp, yêu cầu thực hiện công tác bảo vệ môi trường theo quy hoạch, hồ sơ môi trường đã phê duyệt. Các doanh nghiệp cam kết nghiên cứu chuyển đổi sang các mặt hàng khác và xây dựng kho lưu chứa để đảm bảo môi trường. Thời gian tới, Ban quản lý sẽ tiếp tục theo dõi, giám sát và phối hợp với các cơ quan chức năng xử lý theo đúng quy định.
