Thanh Hóa: Bãi Rác Đông Nam Hành Hạ Người Dân Suốt 12 Năm, Ô Nhiễm Chưa Dứt
Khu xử lý rác thải Đông Nam, hoạt động từ tháng 9 năm 2014 tại tỉnh Thanh Hóa, đã trở thành nỗi ám ảnh triền miên cho cộng đồng dân cư xung quanh. Ban đầu vận hành bằng hình thức chôn lấp do Công ty Cổ phần Môi trường và Công trình Đô thị Thanh Hóa quản lý, đến cuối tháng 3 năm 2025, sau khi hoàn thành Nhà máy xử lý rác thải Đông Nam, Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Công nghệ Môi trường ECOTECH (gọi tắt là Công ty ECOTECH) đã tiếp quản. Từ ngày 1 tháng 1 năm 2026, nhà máy chính thức vận hành với công suất 500 tấn rác mỗi ngày, áp dụng công nghệ phân loại, sản xuất phân hữu cơ vi sinh, tái chế nhựa và đốt rác, đồng thời chấm dứt hoạt động chôn lấp.
Cuộc Sống Khốn Khổ Dưới Bóng Ô Nhiễm
Suốt 12 năm qua, khu xử lý rác thải Đông Nam luôn trong tình trạng quá tải, gây ô nhiễm nghiêm trọng cả trong giai đoạn chôn lấp lẫn khi chuyển sang công nghệ mới. Người dân tại các khu vực lân cận, đặc biệt là Khu phố Hạnh Phúc Đoàn (phường Đông Quang) – chỉ cách nhà máy khoảng 500 mét, phải sống chung với mùi hôi thối nồng nặc và ruồi nhặng xâm nhập vào từng ngóc ngách cuộc sống. Ông Văn Doãn Thái, 55 tuổi, một cư dân tại đây, chia sẻ: "Từ khi bãi rác hoạt động, chúng tôi ăn không ngon, ngủ không yên. Sức khỏe sa sút trầm trọng. Dù đã nhiều lần kêu cứu, nhưng ô nhiễm vẫn tiếp diễn."
Ngay cả trong dịp Tết Nguyên đán, niềm vui sum họp gia đình bị phá hỏng bởi mùi hôi thối và ruồi nhặng bao trùm. Ông Văn Doãn Ái, 57 tuổi, bức xúc kể: "Ngày Tết, mâm cơm cúng ông bà phải úp lồng bàn, hương thắp lên thì ruồi bu kín. Chúng tôi chịu đựng nhiều năm rồi, không biết phải làm sao." Nhiều gia đình phải sử dụng vỉ ruồi, bắt được hàng ngàn con chỉ trong một ngày, minh chứng cho mức độ ô nhiễm khủng khiếp.
Phản Kháng và Hệ Lụy: Rác Thải Ùn Ứ Khắp Nơi
Do không chịu nổi ô nhiễm, người dân đã nhiều lần tập trung, dựng lán để chặn xe chở rác vào bãi. Lần gần đây nhất vào ngày 18 tháng 2 (mùng 2 Tết), khiến lượng rác thải tại 7 phường trung tâm thành phố Thanh Hóa và các vùng lân cận bị ùn ứ hàng ngàn tấn. Rác chất đống tại các lề đường, vỉa hè và điểm tập kết tạm thời, gây mất mỹ quan đô thị và nguy cơ dịch bệnh.
Trong cuộc đối thoại do UBND phường Đông Quang tổ chức vào chiều ngày 25 tháng 2, với sự tham gia của Sở Nông nghiệp và Môi trường, Công an tỉnh Thanh Hóa và các doanh nghiệp liên quan, người dân tiếp tục bày tỏ mong muốn chấm dứt ô nhiễm. Một người dân cho biết đây là lần thứ 10 họ tham gia đối thoại, nhưng tình trạng vẫn lặp lại theo vòng luẩn quẩn: "ô nhiễm - đối thoại - rồi lại ô nhiễm".
Lý Giải và Giải Pháp Chưa Thỏa Đáng
Ông Trần Văn Hòa, Tổng giám đốc Công ty ECOTECH, thừa nhận nhà máy đã nhiều lần gây ra mùi hôi thối và ruồi nhặng, ảnh hưởng đến cuộc sống người dân. Ông lý giải rằng dịp Tết Nguyên đán, lượng rác tăng đột biến lên đến 1.200 tấn mỗi ngày, vượt xa công suất tối đa 500 tấn của nhà máy, dẫn đến quá tải và xử lý mùi không kịp. Để khắc phục, công ty hứa hẹn sẽ đầu tư thêm hệ thống xử lý rác, đảm bảo quá trình vận hành liên tục ngay cả khi có sự cố.
Tuy nhiên, ông Nguyễn Hữu Sáng, Phó chủ tịch UBND phường Đông Quang, cho biết phường chỉ có thể tổ chức đối thoại và báo cáo lên UBND tỉnh để chỉ đạo, xử lý, mà chưa có biện pháp cụ thể nào. Trong khi đó, ông Hồ Viết Lân, Giám đốc Công ty Cổ phần Môi trường và Công trình Đô thị Thanh Hóa, đơn vị thu gom rác, cho hay họ phải chuyển tạm 70% rác hằng ngày đến nhà máy xử lý ở phường Bỉm Sơn, nhưng vẫn không giải quyết kịp tình trạng ùn ứ.
Câu Hỏi Còn Bỏ Ngỏ: Sống Chung Với Ô Nhiễm Đến Bao Giờ?
Đến ngày 1 tháng 3, rác thải vẫn còn tồn đọng tại nhiều khu vực, chưa được thu gom triệt để. Tình trạng này đặt ra dấu hỏi lớn về thời điểm giải quyết dứt điểm ùn ứ rác thải và liệu Nhà máy xử lý rác thải Đông Nam có thực sự chấm dứt ô nhiễm hay không. Người dân Thanh Hóa vẫn đang trong cuộc chiến dai dẳng để đòi lại môi trường sống trong lành, với hy vọng mong manh vào những cam kết từ phía chính quyền và doanh nghiệp.
