Bộ Giao thông Vận tải (GTVT) vừa trình Thủ tướng Chính phủ đề xuất đầu tư mở rộng cao tốc Hải Phòng - Hạ Long và nghiên cứu kết nối với tuyến Vành đai 5 - Hà Nội. Đây là một phần trong quy hoạch phát triển mạng lưới đường bộ cao tốc thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến 2050, nhằm đáp ứng nhu cầu vận tải ngày càng tăng và giảm ùn tắc giao thông tại khu vực cửa ngõ cảng biển.
Hiện trạng và nhu cầu mở rộng
Cao tốc Hải Phòng - Hạ Long hiện có chiều dài khoảng 25 km, được đưa vào khai thác từ năm 2018 với quy mô 4 làn xe, vận tốc thiết kế 100 km/h. Tuyến đường này đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối hai trung tâm kinh tế lớn của vùng duyên hải Bắc Bộ, đồng thời là tuyến cửa ngõ quan trọng phục vụ vận chuyển hàng hóa từ cảng Hải Phòng và cảng Hạ Long.
Tuy nhiên, theo đánh giá của Bộ GTVT, lưu lượng phương tiện trên tuyến đã tăng trung bình 12-15% mỗi năm, vượt so với dự báo ban đầu. Vào các dịp lễ, Tết hoặc khi xảy ra sự cố trên Quốc lộ 18, cao tốc này thường xuyên xảy ra ùn tắc, đặc biệt tại các nút giao với Quốc lộ 10 và Quốc lộ 18. Việc mở rộng là cần thiết để đảm bảo an toàn giao thông và nâng cao năng lực khai thác.
Đề xuất quy mô đầu tư
Theo đề xuất, cao tốc Hải Phòng - Hạ Long sẽ được mở rộng lên 6 làn xe, với vận tốc thiết kế 120 km/h, tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 8.000 tỷ đồng. Trong đó, nguồn vốn ngân sách nhà nước chiếm khoảng 60%, phần còn lại huy động từ các nhà đầu tư theo hình thức đối tác công tư (PPP).
Đáng chú ý, Bộ GTVT cũng kiến nghị nghiên cứu kéo dài tuyến cao tốc này kết nối trực tiếp với Vành đai 5 - Hà Nội tại khu vực huyện Thủy Nguyên (Hải Phòng). Vành đai 5 là tuyến đường bộ cao tốc có chiều dài khoảng 400 km, đi qua 7 tỉnh, thành phố vùng Thủ đô, dự kiến hoàn thành sau năm 2030. Việc kết nối sẽ tạo thành trục giao thông chiến lược, rút ngắn thời gian di chuyển từ Hạ Long, Hải Phòng về Hà Nội và ngược lại.
Lợi ích kinh tế - xã hội
Ông Nguyễn Văn Huy, chuyên gia giao thông, cho rằng việc mở rộng và kết nối cao tốc Hải Phòng - Hạ Long với Vành đai 5 sẽ tạo ra bước đột phá trong phát triển hạ tầng giao thông vùng Đông Bắc Bộ. "Nó không chỉ giải quyết bài toán ùn tắc mà còn góp phần thu hút đầu tư vào các khu công nghiệp, cảng biển nước sâu, cũng như thúc đẩy du lịch giữa hai địa phương", ông Huy nói.
Đại diện Sở GTVT tỉnh Quảng Ninh cũng bày tỏ ủng hộ đề xuất, nhấn mạnh rằng tuyến cao tốc này sẽ giúp giảm tải cho Quốc lộ 18 vốn đang quá tải, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho việc vận chuyển hàng hóa xuất nhập khẩu qua cảng Hạ Long và cảng Cái Lân.
Tiến độ và các bước tiếp theo
Bộ GTVT đặt mục tiêu hoàn thành báo cáo nghiên cứu tiền khả thi trong quý III/2025, trình Thủ tướng phê duyệt chủ trương đầu tư trong quý IV/2025. Nếu được chấp thuận, dự án sẽ được triển khai trong giai đoạn 2026-2030, phù hợp với kế hoạch đầu tư công trung hạn.
Trước mắt, Bộ GTVT sẽ phối hợp với các địa phương liên quan để rà soát quy hoạch, giải phóng mặt bằng tại các vị trí mở rộng, đặc biệt là đoạn qua thành phố Hạ Long và huyện Thủy Nguyên. Đồng thời, tiến hành đánh giá tác động môi trường và huy động vốn đầu tư theo đúng quy định của pháp luật.
Kiến nghị với Chính phủ
Bộ GTVT kiến nghị Thủ tướng cho phép áp dụng cơ chế đặc thù trong việc thu hút đầu tư, bao gồm ưu đãi về thuế, đất đai và thủ tục hành chính đối với các nhà đầu tư tham gia dự án. Đồng thời, đề xuất Chính phủ bố trí vốn ngân sách cho công tác giải phóng mặt bằng, nhằm đẩy nhanh tiến độ thi công.
Việc mở rộng cao tốc Hải Phòng - Hạ Long không chỉ là giải pháp trước mắt mà còn là chiến lược dài hạn nhằm hoàn thiện mạng lưới giao thông kết nối vùng, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội cho các tỉnh duyên hải Bắc Bộ, góp phần hiện thực hóa mục tiêu trở thành nước công nghiệp hiện đại vào năm 2030.
