Bộ Xây dựng đề xuất kết nối cao tốc TP.HCM - Mộc Bài với Campuchia qua hai giai đoạn
Bộ Xây dựng vừa trình báo cáo lên Chính phủ về phương án kết nối hai tuyến cao tốc quan trọng: TP.HCM - Mộc Bài của Việt Nam và Phnom Penh - Bavet của Campuchia tại khu vực cửa khẩu Mộc Bài. Phương án này được đề xuất thực hiện theo hai giai đoạn, nhằm tối ưu hóa hiệu quả giao thông và thương mại quốc tế giữa hai quốc gia.
Hiện trạng kết nối đường bộ giữa Việt Nam và Campuchia
Hiện nay, kết nối đường bộ chính giữa Việt Nam và Campuchia được thực hiện thông qua cặp cửa khẩu quốc tế Mộc Bài - Bavet. Phía Việt Nam sử dụng Quốc lộ 22, trong khi Campuchia dựa vào Quốc lộ 1. Tuy nhiên, với sự phát triển của các dự án cao tốc, việc nâng cấp kết nối này trở nên cấp thiết để đáp ứng nhu cầu vận tải ngày càng tăng.
Chi tiết các dự án cao tốc đang triển khai
Dự án cao tốc TP.HCM - Mộc Bài của Việt Nam có chiều dài gần 51 km, với điểm đầu tại Vành đai 3 TP.HCM và điểm cuối kết nối với Quốc lộ 22, cách cửa khẩu Mộc Bài khoảng 5 km. Dự án đã được phê duyệt theo phương thức công - tư (PPP) với hợp đồng BOT, do UBND TP.HCM chủ trì. Công trình đã khởi công giai đoạn 1 vào ngày 19/12/2025, với tổng mức đầu tư hơn 19.600 tỷ đồng. Khi hoàn thành, tuyến cao tốc này sẽ kết nối trực tiếp với cao tốc Phnom Penh - Bavet của Campuchia, tạo thành một trục giao thông liên vận quốc tế quan trọng.
Dự án cao tốc Phnom Penh - Bavet của Campuchia dài khoảng 135 km, cũng được đầu tư theo phương thức công - tư (PPP) và đã khởi công từ tháng 6/2023. Đoạn cuối của tuyến cao tốc này cách biên giới khoảng 15 km, hiện đang chờ sự thống nhất về điểm kết nối với phía Việt Nam.
Lịch sử hợp tác và đề xuất phương án kết nối
Từ năm 2017, Bộ Giao thông Vận tải (nay là Bộ Xây dựng) và Bộ Giao thông công chính Campuchia đã ký Bản ghi nhớ, trong đó ghi nhận kết quả nghiên cứu do JICA tài trợ, đề xuất phương án quy hoạch điểm đấu nối giữa hai tuyến cao tốc gần cột mốc 164. Trong giai đoạn 2023-2025, Bộ Xây dựng đã phối hợp với các bộ, địa phương và phía Campuchia để rà soát quy hoạch mạng lưới đường bộ, đồng thời thành lập nhóm công tác liên ngành nhằm thúc đẩy phương án kết nối.
Sau quá trình khảo sát thực địa và so sánh ưu, nhược điểm giữa phương án kết nối tại khu vực cột mốc 170 và cột mốc 164, Bộ Xây dựng cùng các địa phương đã đề xuất phương án kết nối phân kỳ hai giai đoạn như sau:
- Giai đoạn trước mắt: Kết nối thông qua cặp cửa khẩu quốc tế Mộc Bài - Bavet hiện hữu. Điều này nhằm khai thác hiệu quả tuyến cao tốc TP.HCM - Mộc Bài đang triển khai và tận dụng cơ sở hạ tầng của cửa khẩu Mộc Bài để đảm bảo kết nối giao thông và giao thương hàng hóa quốc tế ổn định.
- Giai đoạn tiếp theo: Kết nối hai tuyến cao tốc tại khu vực cột mốc 170, theo hướng lối thông quan hàng hóa của cặp cửa khẩu Mộc Bài - Bavet. Phương án này được đánh giá là có cơ sở về quy hoạch và hạ tầng, đồng thời nhận được sự ủng hộ từ các bộ, địa phương liên quan.
Kiến nghị và triển vọng tương lai
Bộ Xây dựng kiến nghị Chính phủ xem xét chấp thuận chủ trương kết nối hai tuyến cao tốc theo lộ trình hai giai đoạn nêu trên. Đồng thời, bộ này đề nghị chỉ đạo các bộ ngành, địa phương hoàn thiện hồ sơ kỹ thuật, pháp lý và đối ngoại để triển khai dự án một cách hiệu quả. Việc kết nối này không chỉ thúc đẩy giao thương giữa Việt Nam và Campuchia mà còn góp phần phát triển kinh tế khu vực, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu và du lịch.
Với sự hợp tác chặt chẽ giữa hai nước, dự án kết nối cao tốc này hứa hẹn sẽ trở thành một động lực quan trọng cho sự phát triển bền vững của cả Việt Nam và Campuchia trong thời gian tới.
