Xung đột Trung Đông gây gián đoạn nghiêm trọng mạng bay quốc tế của Việt Nam
Ngày 9/3, Cục Hàng không Việt Nam đã gửi văn bản báo cáo chi tiết đến Bộ Xây dựng về các phương án đảm bảo an toàn vận tải hành khách, hàng hóa và duy trì chuỗi cung ứng. Bối cảnh xung đột quân sự tại khu vực Trung Đông tiếp tục diễn biến phức tạp, tác động trực tiếp đến hoạt động khai thác hàng không quốc tế, đặc biệt là các đường bay kết nối Việt Nam với châu Âu, Bắc Mỹ và châu Phi.
Ba hãng hàng không Trung Đông đối mặt với thách thức lớn
Theo thông tin từ Cục Hàng không Việt Nam, hiện có ba hãng hàng không Trung Đông đang khai thác thường lệ các đường bay đến Việt Nam, bao gồm Qatar Airways, Emirates và Etihad Airways. Các hãng này kết nối từ các trung tâm trung chuyển lớn tại Doha (Qatar), Dubai và Abu Dhabi (UAE) tới ba thành phố chính của Việt Nam là Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng, với tần suất trung bình khoảng 12 chuyến mỗi ngày, tương đương 84 chuyến mỗi tuần.
Đây là những đầu mối trung chuyển quan trọng trong mạng bay quốc tế, đóng vai trò then chốt trong việc kết nối Việt Nam với nhiều khu vực trên thế giới. Thống kê cho thấy, trước khi xảy ra xung đột, trong năm 2025, các hãng hàng không Trung Đông đã khai thác hơn 7.000 chuyến bay đến và đi từ Việt Nam, vận chuyển gần 1,4 triệu lượt hành khách và hơn 151.000 tấn hàng hóa, góp phần thúc đẩy giao thương quốc tế.
Hàng loạt chuyến bay bị hủy, hàng nghìn hành khách bị ảnh hưởng
Tuy nhiên, tình hình đã thay đổi đáng kể từ cuối tháng 2/2026. Trong giai đoạn từ ngày 28/2 đến ngày 6/3, Cục Hàng không Việt Nam ghi nhận 70 chuyến bay của các hãng Qatar Airways, Emirates và Etihad Airways bị hủy hoặc phải điều chỉnh lịch khai thác, bao gồm 53 chuyến chở khách và 17 chuyến chở hàng. Ước tính khoảng 15.500 hành khách đã bị ảnh hưởng trực tiếp.
Việt Nam hiện chưa có nhiều đường bay thẳng đến các khu vực châu Âu, Bắc Mỹ và châu Phi, do đó, việc một số quốc gia trong khu vực Trung Đông đóng cửa hoặc hạn chế không phận do xung đột đã làm gián đoạn nghiêm trọng chuỗi kết nối hàng không quốc tế. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến kế hoạch đi lại của hành khách mà còn gây khó khăn cho hoạt động vận chuyển hàng hóa, đồng thời buộc các hãng hàng không phải điều chỉnh đường bay, kéo dài thời gian khai thác và phát sinh thêm chi phí.
Diễn biến tích cực và các biện pháp ứng phó
Theo Cục Hàng không Việt Nam, tình hình không phận (FIR) tại khu vực Trung Đông vẫn diễn biến khó lường. Tuy nhiên, việc một số quốc gia chuyển từ trạng thái hạn chế nghiêm ngặt sang đóng cửa một phần không phận được xem là tín hiệu tích cực, cho phép các hãng hàng không từng bước khôi phục hoạt động khai thác các chuyến bay đến và đi từ khu vực này, qua đó giảm thiểu tác động gián đoạn.
Trong thời gian trước mắt, Cục Hàng không Việt Nam tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các hãng Qatar Airways, Emirates và Etihad Airways để cập nhật kịp thời diễn biến đóng, mở không phận của các quốc gia trong khu vực vùng Vịnh, bao gồm Iran, Iraq, Israel, Qatar, Kuwait, Bahrain, Syria, UAE và Jordan. Đồng thời, cơ quan này theo dõi sát sao tình hình phục vụ hành khách và việc thực hiện trách nhiệm của người vận chuyển.
Các biện pháp cụ thể được triển khai bao gồm:
- Phối hợp với các cảng hàng không và doanh nghiệp cung cấp dịch vụ hàng không tại Việt Nam để bố trí vị trí đỗ tàu bay qua đêm, xác nhận slot, cấp phép các chuyến bay giải tỏa hành khách.
- Xây dựng phương án ứng phó với khả năng giá nhiên liệu hàng không tăng đột biến.
- Khuyến cáo hành khách cân nhắc lựa chọn các hành trình thông qua những điểm trung chuyển khác như khu vực Đông Bắc Á (Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc, Đài Loan, Hồng Kông), Đông Nam Á (Singapore, Thái Lan, Malaysia), hoặc qua Thổ Nhĩ Kỳ và Bắc Phi (Ethiopia).
Thống kê chi tiết về các chuyến bay bị hủy
Thống kê cụ thể cho thấy, từ ngày 5/3 đến ngày 7/3/2026, các hãng hàng không Trung Đông đã phải hủy 34 chuyến bay chở khách, ảnh hưởng đến hơn 7.100 hành khách. Riêng hãng Qatar Airways trong giai đoạn từ ngày 5/3 đến ngày 9/3/2026 đã hủy tổng cộng 31 chuyến bay (gồm 22 chuyến chở khách và 9 chuyến chở hàng), ảnh hưởng trực tiếp tới khoảng 4.800 hành khách, chủ yếu trên các đường bay Thành phố Hồ Chí Minh-Doha và Hà Nội-Doha.
Trong cùng thời gian, Etihad Airways hủy 6 chuyến bay chở khách giữa Việt Nam và Abu Dhabi, làm 1.468 hành khách bị ảnh hưởng, mặc dù các chuyến bay chở hàng của hãng vẫn được khai thác bình thường. Hãng Emirates cũng hủy 6 chuyến bay trên đường bay Dubai-Thành phố Hồ Chí Minh và chiều ngược lại, ảnh hưởng gần 1.000 hành khách, nhưng hãng vẫn duy trì khai thác 14 chuyến bay khác giữa Dubai và các sân bay Việt Nam, vận chuyển hơn 3.500 hành khách.
Để hỗ trợ hành khách bị kẹt, Cục Hàng không Việt Nam đã cấp phép cho một chuyến bay thuê chuyến chặng Thành phố Hồ Chí Minh-Milan vào ngày 7/3/2026, nhằm đưa hành khách châu Âu về nước an toàn.
Kế hoạch dài hạn và khuyến khích phục hồi
Trước nguy cơ xung đột có thể kéo dài và tiếp tục tác động đến mạng bay quốc tế, Cục Hàng không Việt Nam cho biết sẽ phối hợp với các hãng hàng không Việt Nam nghiên cứu bổ sung tải cung ứng trên các đường bay đi và đến châu Âu, Trung Á, nhằm đảm bảo nhu cầu vận chuyển hành khách và hàng hóa. Đồng thời, cơ quan này khuyến khích các hãng hàng không nước ngoài đang khai thác các đường bay đi và đến châu Âu, Bắc Mỹ và châu Phi tăng tần suất khai thác, góp phần hỗ trợ hành khách bị ảnh hưởng bởi tình hình xung đột tại Trung Đông.
Cùng với đó, việc tạo điều kiện thuận lợi cho các hãng hàng không khai thác các chuyến bay chở hàng, đặc biệt đối với các mặt hàng xuất nhập khẩu quan trọng, được xem là yếu tố then chốt để bảo đảm chuỗi cung ứng không bị gián đoạn, góp phần ổn định nền kinh tế trong bối cảnh khó khăn hiện nay.
