UAV xâm nhập sân bay Đà Nẵng: Cảnh báo nguy cơ an toàn hàng không
Thời gian gần đây, hàng loạt vụ thiết bị bay không người lái (UAV) xâm nhập khu vực lân cận Cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng đã khiến hàng chục chuyến bay phải thay đổi kế hoạch khai thác. Tình trạng này buộc cơ quan quản lý phải lên tiếng cảnh báo và yêu cầu siết chặt kiểm soát hoạt động UAV quanh sân bay.
Nguy cơ trực tiếp từ UAV
Cục Hàng không Việt Nam cảnh báo, các UAV bị phát hiện ở độ cao từ vài trăm đến hơn 1.000 mét, trùng với dải độ cao máy bay cất và hạ cánh. Đây là giai đoạn rủi ro nhất của chuyến bay, khi máy bay bay thấp, tốc độ chưa ổn định và phi công phải tập trung cao độ.
Theo chuyên gia Phạm Ngọc Sáu, người có nhiều năm kinh nghiệm trong quản lý hàng không dân dụng, khi drone, diều hoặc bóng bay xuất hiện gần đường băng, tầm nhìn của phi công có thể bị cản trở, đặc biệt trong điều kiện thời tiết xấu hoặc ban đêm. Chỉ một vật thể nhỏ bất ngờ xuất hiện cũng đủ khiến tổ lái phải hủy tiếp cận, bay vòng chờ hoặc chuyển hướng sang sân bay dự bị.
Nguy hiểm hơn, nếu UAV hoặc diều lớn bị hút vào động cơ hoặc va chạm với cánh, kính buồng lái, máy bay có thể bị hư hỏng nghiêm trọng. Trong lịch sử hàng không thế giới, nhiều sự cố liên quan đến chim trời đã cho thấy hậu quả nặng nề từ vật thể lạ, chưa nói đến thiết bị cứng như drone.
Ảnh hưởng dây chuyền và biện pháp ứng phó
Ngoài nguy cơ va chạm trực tiếp, UAV còn có thể tạo nhiễu động không khí cục bộ, khiến máy bay rung lắc và mất ổn định trong giai đoạn tiếp cận đường băng. Với máy bay chở hàng trăm hành khách, bất kỳ biến cố nào ở độ cao thấp đều tiềm ẩn rủi ro lớn.
Tháng 6 năm ngoái, nhiều chuyến bay của Vietjet đến sân bay Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa phải chuyển hướng hạ cánh do vật thể bay lạ. Sân bay này đã phải ngừng tiếp nhận máy bay vào ban đêm từ tối 16/6/2025 đến rạng sáng 17/6/2025, và tiếp tục tạm dừng hoạt động trong khung giờ từ 18h đến 6h sáng cho đến ngày 1/7/2025.
Mức phạt chưa đủ răn đe
Pháp luật hiện hành quy định, trong phạm vi 15 km quanh sân bay, việc sử dụng UAV phải được cơ quan chức năng thuộc Bộ Quốc phòng cấp phép. Bộ Quốc phòng đã công bố bản đồ vùng cấm, vùng hạn chế bay và yêu cầu xin phép khi sử dụng thiết bị bay không người lái.
Tuy nhiên, nhiều người vẫn coi việc thả diều, bóng bay hay điều khiển drone gần sân bay là "vô hại", nhất là khi dùng để quay phim, chụp ảnh hoặc phục vụ thú vui cá nhân. Sự thiếu hiểu biết và chủ quan này khiến nguy cơ mất an toàn hàng không luôn thường trực.
Đại diện Đoàn luật sư TP. Hà Nội cho rằng, chỉ cần một UAV xâm nhập cũng có thể khiến cả sân bay tạm dừng hoạt động, gây thiệt hại hàng tỷ đồng. Trong khi đó, mức xử phạt hiện nay theo Nghị định 144/2021 của Chính phủ:
- Hành vi bay không phép bị phạt từ 20-30 triệu đồng.
- Hành vi cản trở hoặc gây mất an toàn cho phương tiện bay khác bị phạt 30-40 triệu đồng, kèm tịch thu tang vật.
Theo luật sư, cần tăng mạnh chế tài, kèm theo biện pháp tịch thu phương tiện và cấm bay với người tái phạm, để ngăn chặn từ gốc nguy cơ UAV uy hiếp an toàn hàng không.
Siết quản lý để bảo vệ bầu trời
Bộ Xây dựng vừa có văn bản đề nghị Bộ Quốc phòng, Bộ Công an và các địa phương có sân bay tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động UAV, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm. Bộ Xây dựng cũng đề nghị Ban Chỉ đạo Phòng, chống khủng bố TP. Đà Nẵng chỉ đạo lực lượng công an, quân đội rà soát và thiết lập cơ chế phối hợp liên ngành thường trực.
Cơ chế này nhằm giám sát, cảnh báo sớm và xử lý kịp thời các tình huống phát sinh, đồng thời xác định rõ đầu mối chịu trách nhiệm. Việc siết chặt quản lý là cần thiết để bảo vệ an toàn cho hàng không dân dụng trước nguy cơ ngày càng gia tăng từ UAV.
