Ủy ban Nhân dân TPHCM vừa có văn bản yêu cầu các đơn vị liên quan nghiên cứu phương án xây dựng cầu cạn ngay từ giai đoạn đầu tư các dự án đường cao tốc trên địa bàn thành phố. Động thái này nhằm tiết kiệm chi phí, tránh lãng phí và đảm bảo tính đồng bộ trong quy hoạch hạ tầng giao thông.
Yêu cầu cụ thể từ UBND TPHCM
Theo văn bản, UBND TPHCM giao Sở Giao thông Vận tải chủ trì, phối hợp với các sở ngành và đơn vị liên quan nghiên cứu, đánh giá hiệu quả kinh tế - kỹ thuật của phương án cầu cạn đối với các dự án cao tốc. Việc nghiên cứu phải được thực hiện ngay từ bước lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi hoặc báo cáo nghiên cứu khả thi. Mục tiêu là xác định khả năng áp dụng cầu cạn thay vì đắp nền thông thường, đặc biệt tại các đoạn tuyến đi qua khu vực đông dân cư hoặc có địa hình phức tạp.
Lợi ích của phương án cầu cạn
Phương án cầu cạn được đánh giá mang lại nhiều lợi ích như giảm diện tích chiếm đất, hạn chế giải phóng mặt bằng, giảm tác động đến môi trường và dân cư xung quanh. Ngoài ra, cầu cạn còn giúp rút ngắn thời gian thi công so với phương án đắp nền thông thường. Theo các chuyên gia, chi phí xây dựng cầu cạn thường cao hơn nhưng bù lại, tiết kiệm được chi phí đền bù giải phóng mặt bằng và chi phí duy tu bảo dưỡng về lâu dài.
Áp dụng cho các dự án cụ thể
UBND TPHCM yêu cầu nghiên cứu phương án cầu cạn cho các dự án cao tốc đang được triển khai hoặc chuẩn bị đầu tư trên địa bàn, bao gồm cao tốc TPHCM - Mộc Bài, cao tốc TPHCM - Chơn Thành, và các tuyến cao tốc khác. Đối với dự án cao tốc TPHCM - Mộc Bài, hiện đang trong giai đoạn lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, UBND TPHCM yêu cầu chủ đầu tư phải bổ sung đánh giá phương án cầu cạn vào báo cáo.
Ông Nguyễn Văn Tám, Giám đốc Sở Giao thông Vận tải TPHCM, cho biết: “Việc nghiên cứu phương án cầu cạn ngay từ đầu giúp chúng ta có cái nhìn tổng thể, so sánh được ưu nhược điểm của từng phương án, từ đó lựa chọn được phương án tối ưu nhất cho từng dự án. Điều này góp phần nâng cao hiệu quả đầu tư và đảm bảo phát triển bền vững.”
Kinh nghiệm từ các nước
Nhiều quốc gia trên thế giới như Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc đã áp dụng rộng rãi phương án cầu cạn cho các tuyến cao tốc đô thị. Kinh nghiệm cho thấy, cầu cạn không chỉ giải quyết vấn đề ùn tắc giao thông mà còn tạo ra không gian bên dưới để phát triển các công trình công cộng hoặc không gian xanh. Tại Việt Nam, một số dự án cao tốc như cao tốc Hà Nội - Hải Phòng cũng đã có những đoạn cầu cạn để giảm thiểu tác động đến khu dân cư.
Thách thức và giải pháp
Mặc dù có nhiều ưu điểm, phương án cầu cạn cũng đặt ra những thách thức như chi phí đầu tư ban đầu cao, yêu cầu kỹ thuật phức tạp và cần có quy trình bảo trì nghiêm ngặt. UBND TPHCM yêu cầu các đơn vị tư vấn đánh giá kỹ lưỡng các yếu tố này để đưa ra khuyến nghị phù hợp. Đồng thời, thành phố cũng sẽ xem xét các cơ chế tài chính đặc thù để hỗ trợ triển khai phương án cầu cạn nếu được lựa chọn.
Việc yêu cầu nghiên cứu phương án cầu cạn ngay từ đầu cho thấy quyết tâm của TPHCM trong việc nâng cao chất lượng hạ tầng giao thông, hướng tới phát triển đô thị thông minh và bền vững. Theo kế hoạch, Sở Giao thông Vận tải sẽ hoàn thành báo cáo đánh giá trong quý II năm 2025 để trình UBND TPHCM xem xét.
